ނަފްސީ (ތިރީސްވަނަ ބައި)

އެދުވަހަށްފަހު ނަހީދަށް ފެށިގެން ދިޔައީ ހިތްދަތި ދުވަސްތަކެވެ. ތަކުރާރުކޮށް އެއްރެއެއް އެ ގޭގައި ތަކުރާރުވާން ފެށި ފަދައެވެ. ހިލްޔާ ނަހީދަށް އެންގުމެއްނެތި ރާފިލްއާއި ބައްދަލު ކުރަން ދެއެވެ. ހިލްޔާ ގެއަށް އައުމުން ނަހީދާއި ހިލްޔާއާއި ދެމެދު ޒުވާބެއް ހިނގައެވެ. ނަހީދު ކޮންމެ ފަދަ ފިޔަވަޅެއް އަޅަން ނިންމިޔަސް ހިލްޔާއަށް އެއިން އަސަރެއް ކުރާ ކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ހަފްތާ ނިމި، ހިލްޔާ އާއި ރާފިލްގެ ޑިއުޓީތައް ބަދަލުވުމުން ހަވީރު ގަޑީގައި ވެސް ހިލްޔާ ރާފިލް އާއި ބައްދަލު ކުރަން ދާން ފެށީއެވެ.

ޒުވާބު ކޮށްކޮށް ވަރުބަލިވުމުން ނަހީދު ހުންނަނީ އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުވެސް ބުނާށެވެ. ހިލްޔާ އޭނައާއި ވާހަކަ ދައްކާ ގޮތުން ވާ ނުރުހުމުގައި ވާނެ ގޮތެއް ވުމަށް ދޫކޮށްލަން ވެސް ބައެއްފަހަރު ހިތަށްއަރަމުން ދިޔައެވެ. އެހެނަސް ދެންވެސް ހިލްޔާއާއި ވާހަކަ ދެކެވެމުން ދިޔައީ ހިތަށް ކެތް ނުކުރެވިގެންނެވެ. އަމިއްލަ ދަރިފުޅު އަމިއްލަ އަތުން ދިރިއުޅުން ބަރުބާދު ކުރާ މަންޒަރު ދެކެން ހިތް ނޭދޭތީވެއެވެ.

އެއްދުވަހު ވެސް ހަވީރު އެތައް ނަސޭޙަތަކަށްފަހު ވެސް ހިލްޔާ ރާފިލްއާއި ބައްދަލު ކުރަން ދިޔުމުން، ނަހީދު ވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ. އޮފީސް މަސައްކަތެއް ކުރަން ކިޔަވާ މޭޒު ދޮށުގައި އިށީންނަން އުޅުނު ވަގުތު މޭޒުމަތީގައި ހުރި ކަލަންޑަރުން އެ ދުވަހުގެ ތާރީޚް ފެނުނެވެ. 2022 ގެ އެ ކަލަންޑަރުގައި އޮކްޓޯބަރ 12 ވަނަ ދުވަސް ބޮޅު އެޅިފައިވަނީ ރަތް ކުލައިންނެވެ.

އެ މަންޒަރު ފެނިފައި ނަހީދުގެ މޫނުމައްޗަށް ވެރިވީ ފުން ހިތާމަވެރިކަމެކެވެ. ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވެގެން ދިޔަ ގޮތުން އިސާހިތަކު ރޮވިދާނެހެން ހީވިއެވެ. އެހެނަސް އޭގެ ކުރިން ނަހީދު އަވަސްއަވަހަށް އެސްފިޔަތައް ޖަހާލަމުން އެނދުގެ އަރިމަތީ މޭޒަށް ނަޒަރެއް ދިނެވެ. އަދި ލަސް ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި އެދިމާލަށް ގޮސް، އެނދުގައި އިށީނދެ އެ މޭޒުގެ ވަތްގަނޑު ހުޅުވާލިއެވެ. އަދި އެ ވަތްގަނޑުގައި އޮތް ފޮޓޯ އަލްބަމް ނަގައި އަލްބަމް ހުޅުވާލިއެވެ.

އެއާއިއެކު އަލްބަމްގެ ފުރަތަމަ ގަނޑުން ފެނިގެން ދިޔައީ ދިގު ކަޅު ހެދުމެއްގައި ބުރުގާ އަޅައިގެން ހިނިތުންވުމެއްގައި ހުރި އަންހެނެކެވެ. ދެވަނަ ގަނޑުގައި ހުރި ފޮޓޯގައި އެ އަންހެން މީހާ ހަމަ އެ ހިނިތުންވުމުގައި ތުއްތު އަންހެން ކުއްޖެއް އުނގުގައި ބާއްވައިގެން ގޮނޑިއެއްގައި އިން އިރު، ކައިރީގައި ފުރާވަރުގެ ދެ އަންހެން ކުދިން ހުއްޓި ތިއްބެވެ.

ނަހީދު އެ ދެވަނަ ފޮޓޯއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިންއިން ހެން ލޯ ކަރުނުން ފުސްވިއެވެ.

“ލަތީ….” ނަހީދު އެހެން ބުނެލި ހިނދު، ލޮލުން ފައިބައިގެން އައި ކަރުނަ ތިތްކެއް ގޮސް ކުރިމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ ފޮޓޯގައި ޖެހުނެވެ.

މިއަދަކީ ހިލްޔާމެންގެ މަންމަ ލަތީފާ ނިޔާވި ދުވަހެވެ. ކޮންމެ އަހަރެއްގެ މި ދުވަސް އެންމެ ބޮޑަށް ހަނދާން ކުރަނީ ނަހީދެވެ. އެދުވަހެއްގައި އޭނަ ކޮންމެހެން ވެސް ވަގުތު ހޯދައިގެން ލަތީފާ ވަޅުލެވިފައިވާ އިންޑިއާގެ ގަބުރުސްތާނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއެވެ.

އެހެނަސް މިއަހަރުގެ މި ދުވަސްކޮޅު ކަންތައް ވަމުން ދިޔަ ގޮތުން ނަހީދުވީ މިކަމުގެ މަތިން ހަނދާން ކުރަން ނުކުޅެދިފައެވެ. އެކަން އެނގުންވުމުން ހިތުގައިވި ވޭން އިތުރުވިއެވެ. އެ ވޭނަށް ކުޑަވެސް ލުއެއް ލިބޭތޯ ނަހީދު އިތުރަށް އެ އަލްބަމްގެ ގަނޑުތައް ހިއްލިއެވެ. ދެން ފެންނަން ފެށީ ލަތީފާ އެމީހުންގެ ތިން ކުދިންނާއި އެކީ އެކި ދުވަސްމަތިން ވަކިވަކިންނާއި އެއްކޮށް ވެސް ނަގާފައި ހުރި ފޮޓޯތަކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ފޮޓޯތަކުގައި ލަތީފާ ނަރުސް ޔުނިފޯމުގައި ވެސް ހުއްޓެވެ.

އާނއެކެވެ. ލަތީފާއަކީ މުޅި ރާއްޖެއިން ވެސް ހޮވާލެވޭ ވަރުގެ މޮޅު ސާރޖިކަލް ނަރުހެކެވެ. ރާއްޖެއާއި ބޭރުގެ ޑޮކްޓަރުން ރާއްޖޭގައި ކުރި އެތައް ސާރޖަރީއެއްގައި ލަތީފާއަކީ އެންމެ އިސްކޮށް މަސައްކަތް ކުރި ނަރުހެވެ. ލަތީފާގެ ހުނަރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން އެހެނިހެން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ނަރުހުން ތަމްރީނު ކުރުމަށް ވެސް ލަތީފާ އިސް ކުރެވުނެވެ. ޑޮކްޓަރަކަށް ނުވިޔަސް ލަތީފާއަކީ ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ މާހިރެކެވެ.

ނަހީދު ލަތީފާއާއި ދިމާވީ މަންމަ ހާފިޒާ ކުރަން ޖެހުނު ފައިގެ އޮޕަރޭޝަނަކަށްފަހު ހޮސްޕިޓަލުގައި އެނދުމަތި ކުރެވިފައި ވަނިކޮށެވެ. ނަހީދުގެ ހިތް އަތުލީ އެ ހިތްހެޔޮ ކަމާއި އޯގާތެރިކަމެވެ. ދުނިޔަވީ ގޮތުން ކިތަންމެ މޮޅެއް ލިބިފައި ވިޔަސް ހިތްތިރި ވެ ދީންވެރިވެސް ވި ގޮތުން ނަހީދު އަޖާއިބުވިއެވެ.

ނަހީދު ލަތީފާއާއި އިންނަން އެދުމުން ލަތީފާ އެ އެދުން ޤަބޫލުކުރީ ޝަރުޠެއްގެ މަތިންނެވެ. ދުވަހެއްގެ ކޮޅުން ވެސް ނަމާދެއް ދޫ ނުކުރުމަށް ކުރި ޝަރުޠެވެ. ނަހީދު އެ ޝަރުޠު ޤަބޫލު ކުރުމުން އެދެމީހުންގެ ކައިވެނިވެގެން ދިޔައެވެ. ކައިވެންޏަށްފަހު ނަހީދު ވެސް ދީނީ ކަންކަމަށް އިހުނަށްވުރެ ހޭލުންތެރިވިއެވެ. އެ ހުރިހާ ކަމެއް ލަތީފާ ބުނެދޭ ގޮތުން ދީނުގެ ރީތިކަން ނަހީދަށް ފެނުނެވެ. ދެމީހުންނަށް ކުދިން ލިބެން ފެށުމުން އެ ކުދިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރަން ބޭނުންވާ ގޮތް ވެސް ލަތީފާ ކިޔައިދިނެވެ. ނަހީދަށް އެ ހުރިހާ ވާހަކަތަކާއި އެއްބަސްވެވުނެވެ. ކުދިން ރަނގަޅު ގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކޮށް ރަނގަޅު މުސްތަޤްބަލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ނަހީދަށް ވެސް ޢަޒުމް ކަނޑަ އެޅުނެވެ.

އަލްބަމުން ފެންނަމުން ދިޔަ ހިލްޔާމެންގެ ކުޑައިރުގެ ފޮޓޯތައް ފެންނަމުން ދިޔަދިޔަހެން އެ ހަނދާން އާވުމުން، ނަހީދުގެ ކޯތާފަތަށް އިތުރު ކަރުނަތަކެއް ފައިބައިގެން އައެވެ. މިއަދު ހަމްރާއާއި، ހިލްޔާއާއި އެލީގެ ވެސް ޙާލަތު ހުރި ގޮތާއިމެދު ވިސްނުމުން މޭގައި ރިހުމެއް އުފެދި، އަރުތެރެ ބެދުނެވެ.

“އަހަރެން ފޭލްވެއްޖެ ލަތީ. މިކުދިން ބެލުމުގަ އަހަރެން ފޭލްވެއްޖެ. ލަތީ ހުރިނަމަ މިހެން ނުވީސް.”

ނަހީދަށް ބުނެވުނެވެ. އެއާއިއެކު ގިސްލެވެން ފެށިއެވެ. ލަތީފާގެ ހުސްކަން އެވަގުތު އިޙްސާސް ކުރެވުނީ މާ ބޮޑަށެވެ.

ނަހީދު އެހެން އިންދާ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކި ދިން އަޑު އިވުނެވެ. އެއާއިއެކު ނަހީދު އަވަސްއަވަހަށް ކަރުނަތައް ފޮހެލަމުން ވަންނާށޭ ބުންޏެވެ. އޭގެ ދެވަނަ ސިކުންތުގައި ހުޅުވިގެން ދިޔަ ދޮރުން ވަދެގެން އައީ ހާފިޒާއެވެ.

“މިއަދު އޮފީހަށް ނުދަނީތަ؟” ހާފިޒާ ނަހީދުގެ ގާތަށް ދަމުން އެހިއެވެ.

“އާނ….ގޭގަ މަސައްކަތެއް ކޮށްލާފަ ދާން ކަމަށް ހުރީ. އެކަމަކު….” ނަހީދު އަލްބަމަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިގެން އިނދެ އެހެން ބުނެލި ހިނދު ހާފިޒާ އައިސް އެނދުގައި އިށީނީއެވެ.

“ލަތީފާ ނިޔާވި ދުވަސް ދޯ މިއީ؟ މިފަހަރު ދަރިފުޅު ނުވެސް ފުރަނީތަ؟” ހާފިޒާ ވެސް އަލްބަމް ގައި ހުރި ފޮޓޯއަކަށް ބަލަން އިނދެ ސުވާލު ކުރިއެވެ.

“ފުރޭ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ނޫންދޯ ގޭތެރޭގެ ކަންތައް ހުރީ؟ ހިތަށް އަރަނީ….މިއީ އަހަރެންގެ ކުށޭ. ލަތީފާއާއި ވަޢުދުވި ގޮތަށް އަހަންނަށް މި ކުދިން ތަރުބިއްޔަތެއް ނުކުރެވޭ.” ނަހީދު އޭނަގެ ހިތުގެ އުދާސް ބޭރު ކުރިއެވެ.

“ތިހެން ނުބުނޭ. ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ކުދިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރިޔަސް އެކުދިން ނުސިޔާނު މަގަކުން ހިނގައިދާނެ. އެ ނޫންނަމަ ނޫޙު ޢަލައިހިއްސަލާމް އާއި ޔަޢުޤޫބް ޢަލައިހިއްސަލާމް ގެ ދަރިންނަކީ ވެސް އެއްވެސް ކުށެއް ނުކުރާ ޞާލިޙުންނަށް ވީސް. އެކަމަކު ﷲ ހިދާޔަތް ދައްކަވަނީ އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވާ އަޅަކަށް. އަހަރުމެން ޖެހޭނީ އެކަން ޤަބޫލުކުރަން.” ހާފިޒާ ކިޔައިދިނެވެ.

“އެކަމަކު މަންމާ. އަހަރެން ކިހިނެއް ހިލްޔާ މިހެން ދޫކޮށްލާނީ. ހިލްޔާއަށް ވެދާނެ ގޮތަކާއިމެދު ވިސްނާވިސްނާ ބޯ ފަޅައިގެން ދާވަރު އެބަވޭ. މަންމައަށް ނޭނގެނީ އެ ފިރިހެނާގެ ޒާތް. އެނޫންނަމަ މަންމަ ވެސް ހަމަ މިހާ ވަރަށް ކަންބޮޑުވީސް.”

“މަންމަ ކަންބޮޑުވޭ. އެކަމަކު މަންމަގެ ނަޒަރިއްޔާތު ދަރިފުޅާއި ތަފާތު. މަންމަ ދެކޭ ގޮތުގަ ދެން އަހަރުމެންވީ ހިލްޔާ އެ ދާން އުޅޭ މަގަކުން ދާން ދޫކޮށްލަން.”

ހާފިޒާ ބުނެލި ޖުމްލައިން ނަހީދަށް ހާފިޒާއާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނީ ކުއްލި ގޮތަކަށެވެ. ލާން އުޅުނު ނޭވާ ކަރުގައި ތާށިވުމުން ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ވޭތުވިއެވެ.

“ކީކޭ؟! މަންމައަށް އެބަ އެނގޭތަ ތި ކިޔޭ އެއްޗެއް؟” ނަހީދު ހިސާބެއްގެ ނުރުހުންތެރިކަމާއިއެކީ އެހިއެވެ.

“ރަނގަޅަށް އެނގިހުރެ މި ބުނަނީ. މިއީ ހިލްޔާ ޚިޔާރު ކުރި ގޮތަށް ހިލްޔާ ދޫކޮށް އަހަރުމެން ކެތްތެރިވާންވީ ވަގުތު…” ހާފިޒާ ދެވަނަ ފަހަރަށް ބުންޏެވެ.

“ނޫން….ނޫން މަންމާ ތިއީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫން. އަހަރެން މިހާރު މިއުޅެނީ ކޮންމެވެސް ބަހަނާއެއް ހޯދައިގެން ރާފިލް ކްލިނިކުން ވަކިކުރަން. ވަކިވީމަ-“

“ވަކިވީމަ ދެން ހިލްޔާ އޭނައާއި ބައްދަލު ނުކުރާނެހެންތަ ނަހީދަށް ހީވަނީ؟ ހިލްޔާ ބަދަލުވެފައިވާ މިންވަރު ނަހީދަށް އަދިވެސް ނުވިސްނޭނެތަ؟ އަހަރުމެން ހިލްޔާ ތޭރިތަކުގެ ފަހަތުގަ ބަންދުކޮށްގެން ހައްޔަރު ކުރިޔަސް ހިލްޔާ އެމީހަކާއި ބައްދަލުކުރަން ދާނެ! އެހެންނޫނީ އެކަމާއިމެދު އަހަރުމެންނަށް ނަފްރަތުކޮށް އަހަރުމެންނަކީ ދުޝްމިނުން ކަމުގައި ދެކޭނެ!”

ހާފިޒާ ޔަޤީންކަމާއި އެކީ އެ ބުނެލި ވާހަކައަށް ނަހީދު އެއްޗެކޭ ބުނަން އުޅެފައިވެސް ހިމޭންވިއެވެ. އެއީ ކިހާ ބޮޑު ޙަޤީޤަތެއްކަން އެނގުންވީ ހިނދު ހިތް ދެރަވިއެވެ. ހިތުގައި ރުޅިވެރިކަމެއް ވެސް އުފެދުނެވެ. އެހެނަސް އެ އިޙްސާސްތަކާއިމެދު ހަދަންވީ ގޮތެއް ނޭނގުނެވެ.

“ހިލްޔާ ވާހަކަ ދައްކާ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް އެބަ އިނގޭ އެ ފިރިހެނެއްގެ ގޮތް. ހިލްޔާގެ ނަޒަރުގަ މިހާރު ހުރިހާ ވެސް ކަމަކީ އެއީ. އަހަރުމެންނަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެ އިތުބާރު ކުރަނީ އޭނައަށް. މިއީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ފައްތަރެއް. މި ޙާލުގަ ހިލްޔާ އަހަރުމެންނަށް ނަފްރަތު ކުރަންޏާ ކޮންމެ ފަދަ ކަމެއް ދިމާވިޔަސް އަހަރުމެންނަށް ފޮރުވައިގެން ވެސް ހުރެދާނެ. އެހީއަކަށް އެދެންވީ ވަގުތު އަހަރުމެންގެ ފަރާތުން އެހީއަކަށް ނޭދިވެސް ހުރެދާނެ. އެހެންވެއްޖެއްޔާ މާ ދެރަވާނެއޭ މަންމަގެ ހިތަށް އަރަނީ.”

ހާފިޒާ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން ދައްކަން ފެށި ވާހަކައިން އެއްދިމާލަކަށް ނަޒަރު ހުއްޓުނު ނަހީދު ހިމޭންވާ ގޮތްވިއެވެ. މަންމަ އެ ދެއްކި ވާހަކަތަކާއިމެދު ފުންކޮށް ވިސްނެން ފެށިއެވެ.

“މިއީ މަންމަ ދެކޭ ގޮތް. އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުން ނިންމާނީ ދަރިފުޅު. ނިންމުން ނިންމާއިރު އިސްތިޚާރާ ނަމާދު ކުރައްޗޭ….އިސްތިޚާރާ ކޮށްފަ ﷲ އަށް ވަކީލު ކުރޭ. މަންމަގެ ހިތް ބުނަނީ ހިލްޔާ އަދިވެސް ރަނގަޅުވާނެއޭ. ހިލްޔާއަކީ އެހެން ދުޢާއެއް ނުކުރިޔަސް ސާބިތުކަން ދެއްވުމަށް އެދި އަބަދު ދުޢާ ކުރާ ކުއްޖެއް. އެއްޒަމާނެއްގައި އިސްލާމް ދީނަށް ލޯބި ޖެހި، މި ދީނަކީ ޙައްޤު ދީންކަން އެނގުނު ކުއްޖެއް. އެކަހަލަ ކުއްޖެއް މި ދީނާއި މުޅިން ދުރުވުމަކީ ނާދިރު ކަމެއް. މިއީ ހިލްޔާއަށް ފިލާވަޅަކަށް ކުރިމަތިވާ އިމްތިޙާނެއް ކަމަށްވެސް ވެދާނެ…”

ހާފިޒާ މިފަހަރު ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ނަހީދުގެ ހިތަށް ކުޑަ ވެސް ތަސައްލީއެއް ލިބުނެވެ.

**

ރާފިލް އާއި އެދުވަހު ހަވީރު ބައްދަލު ކުރުމަށްފަހު ހިލްޔާ ކާރުން ގެއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި ވާރޭ ވެހެން ފެށިއެވެ. ކާރުގެ ވިންޑް ޝީލްޑްގައި ވާރޭގެ ތިކިތައް ޖެހެން ފެށި މަންޒަރު ފެނުމާއިއެކު ހިލްޔާގެ ދޫ ޙަރަކާތް ކުރިއެވެ.

“اللّهُمَّ صَيِّبًا نَافِعًا……يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوْب, ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِيْنِكَ”

ހިލްޔާ އެ ބަސްތައް ކިޔައިލީ އަވަސްއަވަހަށެވެ. އަމިއްލައަށް އެއްޗެއް ކިޔާލެވުނު ކަން ވެސް ހިލްޔާއަށް އެނގުންވީ ކިޔައި ނިމުނު ފަހުންނެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާ އަޖާއިބުވާހާވިއެވެ. އެހާވެސް ބޮޑަށް އޭނަގެ ދޫ އެ ދުޢާއަށް އާދަވެފައިވީ ގޮތުންނެވެ.

ވާރޭ ވެހެން ފަށާއިރަށް ވާރޭ ވެހޭއިރު ކިޔާ ދުޢާ ކިޔުމަކީ މާ ކުރީއްސުރެ ހިލްޔާގެ އާދައެކެވެ. އެހެނަސް ވާރޭ ވެހޭ ވަގުތަކީ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެވޭ ވަގުތެއްކަން އެނގުނު ދުވަހުއްސުރެ، އެ ދުޢާއާއި ވިދިގެން ވަގުތުން އެހެން ދުޢާއެއް ވެސް ކުރެވެން ފެށީއެވެ. ދީނުގައި ހިތް ސާބިތުކޮށްދެއްވުން އެދި ކުރެވޭ ދުޢާއެވެ.

ފުރާވަރުއްސުރެ މިހާތަނަށް އައިއިރު ހިލްޔާގެ ކިބައިގައި ބަދަލުނުވާ އެއްކަމަކަށް ހުރީ އެކަމެވެ. ދީނުގައި ސާބިތުވުމަށް ހިތުގައި އޮތް އެދުމެވެ. ޙަޔާތުގެ މިހާތަނަށް އައިސްފައިވާއިރު އެކަން އެހާވަރަށް ބޭނުންވަނީ ކީއްވެ ކަމެއް ވެސް ނުވިސްނެއެވެ. އޭނަގެ ޙަޔާތުގައި އެއްވެސް ކަމެއް މަދެއް ނޫންކަމަށް އެވަގުތު ވެސް ހިލްޔާގެ ހިތުގެ ކަނަކުން ގޮވިއެވެ. އޭނަ އުޅެމުން މިދަނީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އަންހެން ކުދިންގެ ހުވަފެނެވެ. މޮޅަށް ކިޔަވައިގެން މުޅި ޢުމުރު ދުވަހު ރަނގަޅު މުސާރައެއް ލިބޭ، މީހުންގެ ޤަދަރު ލިބޭނެ ވަޒީފާއެއްގައެވެ. ހަމަ އެހާ މޮޅު، ރީތި އޭނަ ދެކެ ލޯބިވާ މުއްސަނދި ފިރިހެނަކާއި އިނުމުގެ މަލަމަތިވެސް ފެންނަމުން އެބަދެއެވެ. ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގައި އޭނަ ބިރުގަނެ، ދެރަވާންވީ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން ބައްޕައަށް ބިރުން އުޅުނަސް މިހާރު އެކަމެއް ވެސް ނެތެވެ.

އެހެނަސް ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އޭނަގެ ދީން އޭނައަށް ގެއްލިދާނެތީ ހިލްޔާގެ ހިތް ބިރުގަނެވެ. ކިތަންމެ ޤަބޫލުކުރަން ބޭނުމެއް ނުވިޔަސް ޙަޤީޤަތަކީ އެއީއެވެ. ނަމާދަށް ފަރުވާ ކުޑަ ކުރެވޭތީ ހިލްޔާ އަދިވެސް ދެރަވެއެވެ. މިއަދު ވެސް ފަތިސް ނަމާދު ނުކުރެވި، ޢަޞްރު ނަމާދު ފަސްކޮށްލެވުނީތީ ހިތް ދެރަވެފައިވިއެވެ. އެކަން ޙައްލު ކުރަންވީ ގޮތެއް ހިލްޔާއަށް ނުވިސްނެއެވެ.

އެހެނަސް ޝައިޠާނީ ވަސްވާސްތަކާއެކު ހިލްޔާގެ އެ ހިތާމައަށް ވެސް ފަސްއެޅިގެން ދިޔައެވެ. ޙަޔާތަކީ އަބަދު އެއްގޮތަކަށް ދެމިއޮންނަ އެއްޗަކަށް ނުވާ ހިނދު، މީހެއްގެ ދީންވެރިކަން އަބަދު އެއްގޮތެއްގައި އޮންނާނީ ކިހިނެއްތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. ފުރާވަރަށްފަހު އޭނަގެ ޙަޔާތަށް ކިހާ ގިނަ ބަދަލުތައް އައިއްސި ހެއްޔެވެ؟ އޭނަ އެފަހުން ބޭރަށް ކިޔަވަން ގޮއްސިއެވެ. ވަޒީފާއެއްގައި ވެސް އުޅެން ފަށައިފިއެވެ. އަދި އަމުދުން މިއުޅެނީ ކައިވެންޏެއްކޮށް ޙަޔާތެއް ވެސް ފަށާށެވެ. މިއީ އޭނަގެ ވަގުތު ނަގާ، ބުރަ ކަންތަކެވެ. މި ބުރައިގައި އުޅެމުން އޭނަ ފުރާވަރުގައި ކުރިހާ އަޅުކަންތައް ކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ހަމައެއާއިއެކު ހިލްޔާއަށް ހިތްހަމަޖައްސާލެވުނެވެ. އޭނައަށް މި ވިސްނެނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ހީކުރެވުނެވެ. ކުރީ ދުވަހެއްގައި ރާފިލް ވެސް މިފަދަ ވާހަކައެއް ދައްކާފައިވުމުން އެކަން ޔަޤީނާއި ވެސް ގާތްވެފައިވިއެވެ. ޙަޔާތުގެ މި މަރުޙަލާގައި އޭނަ ވަކި އެހާ ދީންވެރިވާން ނުޖެހޭނެ ކަމަށް ހިލްޔާއަށް ހިތާހިތުން ބުނެވުނެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު މަގަކީ އަދި ވިސްނުމަކީ މިއީ ކަމަށް ހީކުރެވުނެވެ. އެހެނަސް އެއީ ކިހާ ބޮޑު ކުށްހީއެއްކަން ހިލްޔާއަށް ނޭނގެއެވެ.

އާނއެކެވެ. ޙަޔާތަކީ އަބަދު އެއްގޮތެއްގައި ދެމިއޮންނާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ޙަޔާތަކީ ބަދަލުވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެނަސް އެ ބަދަލުތަކަކީ ދީންވެރި ނުވުމަށް އޮތް ޢުޒުރެއް ނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އޭގެއިން ކޮންމެ ބަދަލަކީ ﷲ އާއި އިތުރަށް ކުއްތަންވެ، ތަޤްވާވެރިވުމަށް ހުޅުވޭ ފުރުސަތުތަކެވެ. ޙަޔާތުގެ މަރުޙަލާގެ ގޮތުން ޘަވާބު ހޯދޭ ގޮތްތައް ވެސް ތަފާތު ވެދާނެއެވެ. އެ މަރުޙަލާގެ ގޮތުން މާ ގިނަ ވަގުތު އަޅުކަމުގައި ވެސް ނުއުޅެވިދާނެއެވެ. އެހެނަސް އެ ޙާލަތުގައި އެ މީހަކު ކުރާ އިތުރު އަޅުކަމަކީ، އެހެން މީހަކަށް އެހީތެރިވުން ކަމަށްވެދާނެއެވެ. ޖެހޭ މުޞީބާތަކަށް ކެތްތެރިވުން ކަމަށްވެދާނެއެވެ. ލިބޭ ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރުވެރިވުން ކަމަށްވެދާނެއެވެ. ވަގުތު ނުވިޔަސް، ބުރަ މަސައްކަތުގައި އުޅެމުން ވެސް ﷲ މަތިން ގިނަގިނައިން ޒިކުރު ކުރުން ކަމަށްވެދާނެއެވެ.

މުހިއްމީ ކުރާ ކޮންމެ ހެޔޮ ޢަމަލެއްގައި ﷲ އަށް އިޚްލާޞްތެރިވުމެވެ. ހަމައެކަނި ﷲ އަށްޓަކައި ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރުމެވެ.

**

“وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ ٱلرَّحْمَٰنِ نُقَيِّضْ لَهُۥ شَيْطَٰنًا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٌ…. وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ.”

ހަމްރާ ކޮޓަރީގެ ސޯފާގައި އިނދެގެން ތަޖުވީދު މަގަށް ކިޔަވަމުން ދިޔައީ ޒުޚްރުފް ސޫރަތެވެ. ޤުރުއާނުގެ ތަރުޖަމާއިން އެ ދެ އާޔަތް ކިޔެވުމަށްފަހު އޭނަގެ އާދައިގެ މަތިން ހަމްރާ މާނަ ކިޔަން މަޑުކޮށްލިއެވެ.

“رحمن ވަންތަ ރަސްކަލާނގެ ހަނދުމަކުރުމަށް ކަނުވެގަންނަ މީހާއަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޝައިޠާނެއް ފާކުރައްވާހުށީމެވެ. ފަހެ، ޝައިޠާނާއާ އޭނާޔާ ވަކިނުވެ، އެކުގައި އުޅޭނެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އެ ޝައިޠާނުން، މީސްތަކުން ތެދުމަގުން އެއްކިބާކުރެއެވެ. އަދި އެބައިމީހުން ހީކުރަނީ، އެބައިމީހުން ވަނީ ތެދުމަގު ލިބިފައިކަމުގައެވެ.”

އާޔަތުގެ މާނަ ކިޔައިލެވުނުހެން ހަމްރާ އެ އާޔަތުގެ ތަފްސީރު ވެސް ބަލާލަން ހިތަށްއެރިއެވެ. އެހެނަސް އެހެން ހިތަށް އެރިތަނާހެން އެނދުގައި އޮތް ތުއްތު މާޒިން ރޯން ފެށިއެވެ. އެހިނދު އަތުގައި އޮތް ޤުރުއާން ތަރުޖަމާ ލައްޕާލަމުން ތެދުވެލީ ހިތުގައި އޮތް ޝަކުވާ އާއި އެކީގައެވެ. ޝަކުވާ އުފެދުނީ، ދަރިފުޅު ލިބުނު ފަހުން ޤުރުއާނާއި އެކީ އޭނަ ހޭދަ ކުރަން ބޭނުންވާ ވަރަށް ވަގުތު ހޭދަ ނުކުރެވޭތީވެއެވެ.

އެހެނަސް އެ ޝަކުވާ މާ ގިނައިރު ވަންދެން އެ ހިތުގައި ދެމިގެނެއް ނުދެއެވެ. އެނދުގައި އޮތް ދަރިފުޅު ގޮސް އުރާލަމުން މަސަލަސް ކުރަން ފެށުމާއިއެކުހެން އެ ދަރިފުޅު ހިނިތުންވެލީ ގޮތުން ހިތް އުފާވެރިކަމުން ފުރިގެން ދިޔައެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ދަރިފުޅުގެ ހިނިތުންވުމުން ލިބުނު އުފާވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެ ދަރިފުޅަކީ ﷲ ގެ ނިޢުމަތެއްކަން ހަނދާންވުމުން ލިބުނު އުފަލެކެވެ.

އަސްލަމާއި ކުރި ކައިވެންޏަކީ އޭނަގެ އީމާންތެރިކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރުވި ކައިވެންޏެކެވެ. މީގެ ހަފްތާއެއްހާ ދުވަސްކުރިން ކޯޓުގައި ރަސްމީކޮށް އޭނައާއި އަސްލަމް ގެ ގުޅުމުގައި ސިއްކަ ޖެހުމުން ހިތަށް އެހާ ބޮޑު ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނީ އެހެންވެ ކަންނޭނގެއެވެ. އެދުވަހަކީ ހަމްރާ އިސްތިޚާރާ ކޮށްގެން ދިޔަ ދުވަހެކެވެ. އަސްލަމާއި ވަކިވުމަށް ކުރި އިސްތިޚާރާއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާ ފެނިގެން ދިޔައީ ނުހަނު ސާފުކޮށެވެ. އެތައް ދުވަހެއްފަހުން އެދުވަހު އަސްލަމް ކޯޓުން ފެނިފައި ހަމްރާގެ ހިތުގައި އުފެދުނީ ނަފްރަތެވެ. މި ހުރިހާ ދުވަސް ވަންދެން ދަރިފުޅު ވެސް ބަލަން ނައިސް ހުރެ، އޭނައާއި ގުޅުން ރުޖޫޢަ ކުރުމަށް ދަރިފުޅު ބަހަނާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކިއެވެ. އެހެނަސް ބައްޕަގެ ބަސްތަކާއި އޭނަގެ ބަސްތަކަށް ވެސް ބުރަވެ، ގާޒީ ނިންމީ ވަރި ސާބިތު ވާނެ ކަމަށެވެ. އަސްލަމް ހަމްރާ ވަރިކުރީ ހަމްރާ އިނީ ނިފާސްވެފައިކަން ‘ނޭނގި’ ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ.

ވަރި ސާބިތުވުމަށްފަހު ކޯޓުގެ ބޭރުން ވެސް އަސްލަމް ހަމްރާއާއި ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުނެވެ. ހަމްރާ ވަކި ދެކޮޅު ހެދުމެއްނެތި އަސްލަމް ދެއްކިހާ ވާހަކައެއް އަޑުއެހިއެވެ. ބައްޕަ ހުރުމުން ދަރިފުޅުގެ ވާހަކައެއް ނޫނީ އެހެން ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. ތިމަންނަ ދަރިފުޅަށް ޚަރަދު ކުރާނަމޭ ކިޔައި ދަރިފުޅު ތިމަންނައަށް ދައްކަން ވާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ. ހަމްރާ އެ ވާހަކަތަކަށް ސާބިތު ހިތަކާއިއެކީ ބޯޖަހާލުން ނޫންކަމެއް ނުކުރިއެވެ. އަސްލަމްގެ ސަބަބުން އެ ހިތަށް އެވަގުތު އަސަރެއް ނުކުރެއޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެހާ ވެސް ސާފުކޮށް އަސްލަމް ގެ ގޯސްކަން އެ ހިތަށް އެނގިގެން ގޮސްފައިވީތީވެއެވެ.

އާ ފެށުމަކުން ފަށަން ހަމްރާގެ ހިތުގައި ޢަޒުމެއް ކަނޑައެޅުނީ އެދުވަހުއެވެ. އެދުވަހަށްފަހު ހަމްރާއަށް އޭނަގެ މުސްތަޤްބަލުން ފެނުނީ އޭނައާއި، އޭނަ ހެޔޮ ގޮތުގައި ބޮޑުކުރަން އުޅޭ ދަރިފުޅެވެ. އަސްލަމްގެ ނުބައި ހިޔަނި އެޅުމެއްނެތި އެކުއްޖާ ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދެއްވީތީ ﷲ އަށް ޙަމްދު ކުރެވުނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެ ދަރިފުޅު ވެގެން ދިޔައީ ހަމްރާއަށް ހިދާޔަތުގެ މައްޗަށް ހިދާޔަތަށް ވެގެން ދިޔަ މަގަކަށެވެ. އަޅުކަމަށް ކުރިން ދެވުނު ވަގުތު ނުދެވުނު ކަމަށް ވިޔަސްމެއެވެ.

ﷲ ކޮންމެ އަޅަކަށް މެދުވެރި ކުރައްވާ ޙާލަތެއްގައި އެ އަޅެއްގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަވާނެ މަގެއްވެއެވެ. މުހިއްމީ އެ އީމާންތެރިކަމަށް އެދި، ހެޔޮ މަގަށް ތަބާވުމެވެ. އެ އީމާންތެރިކަމާއި ހަމައަށް ވާސިލުވެވޭނީ އޭރުންނެވެ.

**

ހިލްޔާ ހަވީރު 4:30 ވާން ގާތްވަމުން ދިޔަ ވަގުތު ގެއަށް ވަން ވަގުތު ބައްޕަ ފައިލެއް ހުޅުވައިގެން ކިޔަން، ސިޓިންގް ރޫމުގެ ސޯފާގައި އިނެވެ. 4 ވަރަކަށް ދުވަސް ފަހުން އޭނަ ރާފިލް އާއި ބައްދަލުކުރުމަށްފަހު ގެއަށް އައިއިރު ބައްޕަ އެ ސޯފާގައި އިން މަންޒަރު ފެނިފައި ހިލްޔާ ހިސާބަކަށް ސިހުންވިއެވެ. އެ ސޯފާއިން ބައްޕަ ފެނުނު ދުވަސްތަކުގައި ވަގުތުން ޒުވާބު ފެށިގެން ގޮސްފައިވީތީވެއެވެ.

އެ ގަޑީގައި ޒުވާބެއް ކުރަން އެއްގޮތަކަށް ވެސް ބޭނުމެއް ނުވީތީ ހިލްޔާ އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ގެއަށް ވަދެގެން ގޮސް ސިޑިން އަރައިގެން ދާން އުޅުނެވެ. އެހެނަސް އެވަގުތު ބައްޕަގެ އަޑު އިވުނެވެ.

“ހިލްޔާ އިރުކޮޅަކަށް މަޑުކޮށްލެވިދާނެތަ؟”

ބައްޕަ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން އެ ސުވާލުކޮށްލި ގޮތުން ހިލްޔާ ހިސާބަކަށް ޙައިރާންވިއެވެ. ރާފިލްއާއި ބައްދަލުވުމުގެ ކުރިން އޭނައާއި ބައްޕަގެ ގުޅުން އޮތް ގޮތަށް ރުޖޫޢަވިހެން ހީވި ހީވުމާއިއެކު ބައްޕައަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެ ވަގުތު ވެސް ބައްޕަ އިނީ ފައިލަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިގެންނެވެ.

“ކީކޭތަ ބައްޕާ؟” ހިލްޔާއަށް ހުރިތާހުރެ އަހާލެވުނެވެ.

“މިތާ އައިސް އިށީނދެވިދާނެތަ އިރުކޮޅަކަށް؟” ބައްޕަ ފައިލު ލައްޕައި އޭނައަށް ބަލާލަމުން އެދުނެވެ.

ހިލްޔާ ދެންވެސް ވާނުވާއެއް ނޭނގި، ބައްޕައަށް ބަލަން ހުރެފައި ލަސް ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ގޮސް އެތާ ވަކިން ހުރި ސޯފާގައި އިށީނެވެ. އެހިނދު ބައްޕަ ފައިގައި ދެއަތް ވިއްދާލަމުން ދެއަތް ގުޅުވާލުމަށްފަހު ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލިއެވެ.

“ބައްޕަ ވަރަށް ވިސްނައިފިން ހިލްޔާ. ވިސްނަމުން ގޮއްސަ އެންމެ ފަހުން މިއަދު ހިތަށްއެރީ…..ޙަޔާތަކީ ވަރަށް ކުރު އެއްޗެކޭ. ހިލްޔާ ވެސް އަދި ބައްޕަ ވެސް ދުނިޔެ ދޫކުރާނެ ދުވަހެއް ނޭނގޭ. ބައްޕަ ބޭނުމެއް ނޫން ބައްޕަ ހިލްޔާއާއި ވަކިވާ ވަގުތަކީ ހިލްޔާއަށް ނުރުހުންވެ، ރުޅިވެގެން ހުންނަ ވަގުތަކަށް ވާކަށް. މިހާތަނަށް އައިއިރު ޔަޤީންވެއްޖެ ހިލްޔާ ތި ބައިވެރިއެއް ދޫ ނުކުރާނެ ކަން ވެސް. އެހެންވީމަ ދެން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ މިއީ ކަމަށް ބައްޕަ މި ވިސްނަނީ. ބައްޕަ ރާފިލްއަށް ރުހުން ދީފިން.”

ބައްޕަ އެ ބުނި ޖުމްލައިން ހިލްޔާގެ ދެލޯ ބޮޑުވީ ހިނދު، ކަންފަތަށް ވެސް އިތުބާރު ކުރަން ދަތިވިއެވެ.

ނުނިމޭ