ނަފްސީ (ފަންސަޔާޅީސްވަނަ ބައި)

“ފާފައަކަށް އަރައިގަންނާށޭ ނުބުނަން. ދުނިޔެ ދޫކޮށްލާފަ އާޚިރަތަށްޓަކައި އުޅޭށޭ މި ބުނީ.”

މާމަ އެ ބުނެލި ޖުމްލައިން ހިލްޔާގެ ނިތުން ރޫތައް ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ލޮލުގައި އެޅިފައިވި ފަރުދާއެއް އުފުލިގެން ދިޔަހެން އެ ހިނދުކޮޅުގައި ހީވިއެވެ. މާމަގެ އެ ޖުމްލައިން މިހާ ދުވަސް ވަންދެން އޭނަ ޖަވާބު ނުލިބިގެން އުޅުނު ސުވާލަށް ޖަވާބު ލިބުނުހެން ހީވިއެވެ. ޙަޔާތުގެ މަޤްޞަދަކީ ކޮބައިކަން އެނގުންވެގެން ދިޔައެވެ.

ހިލްޔާ އެއްޗެކޭ ނުބުނެވިފައި އިންދާ މާމަ އިތުރަށް ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“ހިލްޔާއަކީ މާމައަށްވުރެ ވެސް ބޮޑަށް ޤުރުއާނުގެ ޢިލްމު އުނގެނިފަ ހުރި ކުއްޖެއް. ހިލްޔާ މާމަ ކައިރި ބުނެބަލަ. ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެންމެ ފަހަރަކު ވެސް އަންގަވާފަ ވޭތަ ދުނިޔެއަށްޓަކައި އުޅޭށޭ؟ އޭގެ ބަދަލުގަ ހަމައެކަނި ދުނިޔެއަށްޓަކައި އުޅޭ މީހުންނަށް ވާނެ ގޮތް އަންގަވާފައެއް ނޫންތަ ވަނީ؟ ހިލްޔާ ދުނިޔޭގެ ކަންކަމާއިމެދު މާ ބޮޑަށް ތި ވިސްނަނީ މިއީ އަބަދު ދެމިއޮންނާނެ ތަނެއް ކަމަށް ހީކޮށްތަ؟ ނޫނީ މިއީ އަސްލު ނޭނގޭ ވަރަށް ހަލާކުވެގެން ދާނެ ތަނެއްކަން ހަނދާން ނެތީތީވެތަ؟”

މާމަ އެ ސުވާލުތައް ކުރަމުން ދިޔަދިޔަހެން އަނެއްކާވެސް ހިލްޔާގެ ލޯ ކަރުނުން ފުސްވިއެވެ. އެހެނަސް މިފަހަރު އެ ކަރުނަތައް ޖަމާވީ މުޅިން ތަފާތު ޖަޒުބާތަކާއި އެކީގައެވެ. މާމަ ކުރި ކޮންމެ ސުވާލަކާއިއެކީ ހިތަށް ވެރިވި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކުން އެ ހިތަށް އަސަރު ކުރީއެވެ. މާމަ އެންމެ ފަހުން ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ދޭން އުޅުނެއްކަމަކު އެކަމަށް ނުކުޅެދުނެވެ. އެވަގުތު އަރުތެރެ ބެދިގެން ދިޔުމުންނެވެ.

“ދަރިފުޅު….އެބަހުރިންތަ؟” މާމަ އެކޮޅުން ސުވާލު ކުރި އަޑު އިވުނެވެ. އެ އަޑުގައިވި ކަންބޮޑުވުން ފާހަގަވުމުން ހިލްޔާއަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.

“އެބަ ހުރިން މާމާ. ފަހުން ގުޅާލާނަން.” ހިލްޔާ ބުންޏެވެ.

“އިން ޝާ ﷲ.” މާމަ ބުނެލިއެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާއަށް ކުއްލި ގޮތަކަށް ފޯނު ކަނޑާލަމުން ފޯނު ކަންފަތުން ނަގައި ތިރި ކޮށްލެވުނެވެ.

އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ކުރު ނޭވައެއް ދޫކޮށްލެވުނެވެ. ލޮލުގައި ކަރުނަތައް ވިއެއްކަމަކު ނުރޮވެއެވެ. ހިލްޔާ އެއަށްވުރެ ފުން ވިސްނުމަކަށް ގެއްލޭ ގޮތްވިއެވެ. ދުނިޔެއަކީ ވަގުތީ ތަނެއްކަން މާ ކުރިން ވެސް އޭނައަށް ދަސްވެފައި ވަނިކޮށް ދުނިޔޭގެ ފަހަތުން އޭނައަށް ދެވިފައިވާ ގޮތް އެނގުންވުމުންނެވެ.

ފުރާވަރުގައި ކުރީކޮޅު ދީން ދަސްކުރަން ފެށިއިރު ހިލްޔާ އާޚިރަތް މަތިން ހަނދާން ހުއްޓެވެ. އެހެނަސް ފަހުން ފަހުން އައިސް ދީނުގެ ޢިލްމާއި ޤުރުއާނާއި ވެސް ދުރުވުމުން އެ ރޫޙާނީ ޙަޤީޤަތްތަކުގެ މަތިން ހަނދާން ނެތޭ ގޮތްވިއެވެ. ދުވަހުގެ ގިނަ ވަގުތު ދުނިޔޭގެ ކަންކަމާއި މަޝްޣޫލުވުމުން ހިތް ހަރުވެގެން ދިޔައީއެވެ. ﷲ މަތިން ހަނދުމަކުރެވޭ ގޮތް މަދުވަމުން ގޮސް މުޅިން ގެއްލި ދިޔުމުން އެ ހިތް މަޑުވާނެ ހުރިހާ މަގެއް ބަންދުވެގެން ދިޔައީއެވެ. ނަތިޖާއެއްގެ ގޮތުން އެ ހިތް ރޫޙާނީ ގޮތުން ބަލިމަޑުކަމެއްގައި ޖެހި، ރޫޙާނީ ގޮތުން މަރުވެގެން ދިޔައީއެވެ. ޙަޔާތުގެ މަޤްޞަދު ގެއްލި، ޙަޔާތް ނިމުމަކަށް ގެންނަން ބޭނުންވާ ހިސާބަށް ދިޔައީ އެހާ ހިސާބުންނެވެ.

ހިލްޔާގެ އެ ޚިޔާލުތަކުގެ ވާފަތް ކެނޑިގެން ދިޔައީ، އަތުގައި އޮތް ފޯނު ވައިބްރޭޓްވުމުންނެވެ. ހިލްޔާ ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް ބަލާލިއިރު، ޢަޞްރު ނަމާދު ވަގުތުވީއެވެ. އެހިނދު މިއަދަކީ ހިލްޔާ ހަފްތާއަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހަށްފަހު ނަމާދު ކުރަން ފަށާ ދުވަސްކަން ހަނދާންވުމުން ސީދާ ވެލެވުނީ ހަމަ އެއްވެސް އިޚްތިޔާރަކާއި ނުލައެވެ. އެހިނދު އެ ހިތަށް އާ ރޫޙެއް ލިބުނުހެން ހީވިއެވެ. ހިލްޔާއަށް ފޯނަށް ބަލަން އިނދެފައި ނަމާދަށް ތެދުވެލަންވީ އޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެވަގުތު ހިކި އަނަރޫފަވެފައިވާ ހަށިގަނޑާއި، އަޅުކަމަށް ކަންނެތް ވެފައިވާ ނަފްސު އަދި ނޫނޭ ބުންޏެވެ. އޭގެ ޖަވާބަކަށް ހިލްޔާއަށް އަމިއްލަ ނަފްސާއި  އެވަގުތު ސުވާލެއް ކުރެވުނެވެ. އޭނަގެ އާޚިރަތަށް އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ކޮން ގޮތެއް ޚިޔާރު ކުރުމުން ހެއްޔެވެ؟ މިތާ އިށީނދެގެން އިނުމުން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންނޫނީ ނަމާދަށް ތެދުވުމުން ހެއްޔެވެ؟

އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު މާ ބޮޑު ވިސްނުމެއްނެތި ޝައްކަކާއި ނުލާ ލިބިގެން ދިޔުމުން ހިލްޔާއަށް އެ ވަގުތުން ވަގުތަށް ވެސް ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ. ދުނިޔެއަށް ވުރެ އާޚިރަތް މުހިއްމުކަން ހިލްޔާގެ ހިތަށް ހަނދާންވެގެން ދިޔުމުންނެވެ. އަދި އެ ހިތަށް އެ ޙަޤީޤަތް ފަހުމްވެގެން ދިޔުމުން ވެސްމެއެވެ.

ހިތަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ސަރުދާރެވެ. ކަމެއް ހިތުގައި ޒީނަތްތެރިވެއްޖެނަމަ އެކަމެއް އިތުރަށް ހޯދުމަށް ހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ގުނަވަނަކަށް ހިތް އަމުރު ކުރާނެއެވެ. ކަމެއް ހިތުގައި ހުތުރުވެއްޖެނަމަ އެކަމަކު ދުރުވުމަށް ހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ގުނަވަނަކަށް ހިތް ބާރު ހިންގާނެއެވެ. ވަކި މަޤްޞަދެއްގެ މުހިއްމުކަން ހިތަށް ފަހުމް ވެއްޖެނަމަ އެކަމެއް ޙާޞިލު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެހާ ކަމެއް ހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ގުނަވަނަކަށް ހިތް އަންގައިދޭނެއެވެ. ހިތާއިމެދު ސަމާލުވުން މުހިއްމު ވަނީ މިހެންވެއެވެ. އެ ހިތުގައިވާ އިޙްސާސްތަކަކީ، ﷲ ގެ އަމުރުފުޅުތަކާއި އެއްގޮތަށް ބައްޓަންވާ އިޙްސާސްތަކެއް ކަމުގައި ހެދުން މުހިއްމު ވަނީ މިހެންވެއެވެ.

މާމައާއި ދެކެވުނު ވާހަކައަށްފަހު ހިލްޔާގެ އިޙްސާސްތައް އެ ފަދައިން ބަދަލުވާން ފެށިއެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ވަރުބަލިކަމެއް ވިޔަސް ހަމަ އެވަގުތު ވަގުތަށް ގޮސް ރަނގަޅަށް ފެންވަރައި ހިނައިގަތެވެ. ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި  ގައިގައި ވަރެއް ނެތުމުން ހިލްޔާއަށް ސާފުޠާހިރުކަމަށް ވެސް މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެނަސް އެދުވަހު އެކަމަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ދެވުނީ ﷲ ގިނަގިނައިން ޠާހިރުވާ މީހުންދެކެ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާކަން ހަނދާން ހުރީތީވެއެވެ.

އެހެންކަމުން ފެންވަރައި ހިނައިގަތުމަށްފަހު ރީތިވަމުން ދިޔައިރު، ހިލްޔާއަށް އިޙްސާސް ކުރެވެމުން ދިޔައީ އާދަޔާ ޚިލާފު ތާޒާކަމެކެވެ. ދެންމެ އެ ހިނައިގަތުމުން ސާފުކުރެވުނީ ހަމައެކަނި ހަށިގަނޑެއް ނޫންހެން ހީވިއެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު ހިތް ވެސް ސާފުކުރެވިގެން ދިޔަހެން ހީވިއެވެ. ދާދި ދެންމެއަކު އެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވި އަނދިރި އިޙްސާސްތަކުންނެވެ.

ރީތިވާ މޭޒުދޮށުގައި ހިލްޔާ ބޮލުގައި ފުނާ އަޅަން އިންދާ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި މަޑު ޓަތްކެއްގެ އަޑު އިވުނެވެ. އޭގެ ދެވަނަ ސިކުންތުގައި ބައްޕަގެ އަޑު އިވުނެވެ.

“ދަރިފުޅު އަވަހަށް އާދޭ. ބައްޕަ މި އައީ ދަރިފުޅު ބުނި ކަހަލަ ޕާސްތާއެއް ގަނެގެން. އަވަހަށް ކާން އާދޭ.” ބައްޕަ ބުނި އަޑު އިވުނެވެ.

ބައްޕަ އެ ދެއްކީ ކޮން ޕާސްތާއެއްގެ ވާހަކަ ކަން ނަގައިގަންނަން ހިލްޔާއަށް ވަގުތުކޮޅެއް ނެގިއެވެ. އެއީ މީގެ އިރުކޮޅެއް ކުރިން ބައްޕައަށް ސިއްރުން ކަމެއް ކުރުމަށްޓަކައި ބައްޕަ ފޮނުވާލުމަށް އޭނަ ދެއްކި ވާހަކައެކެވެ. ބައްޕައަށް އޮޅުވާލެވިފައިވާ ގޮތް އެނގުންވުމުން އެވަގުތު ހިތް ދެރަވިއެވެ. އޭނަ އެހެން ބުނަން އައިއިރު ބައްޕަ ހުރީ ކޯލެއްގައެވެ. ކޯލު ވެސް ކުރުކޮށް އޭނަ ބުނި ވާހަކަ އަޑު އެހުމަށްފަހު، ކަމުން ކަން ހުއްޓައި ބައްޕަ އޭނައަށްޓަކައި ޕާސްތާ ގަންނަން ދިޔައީ އޭނަ ކާނެ ކަމުގެ އުއްމީދުގައިތާއެވެ. ދެންމެ އޭނަ އެ ގޯސް ފިޔަވަޅު އެޅިނަމަ، ބައްޕަ ގެއަށް އަންނަ ހިނދު ފެނުނީހީ ކޮން މަންޒަރެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ ވެގެން ދިޔައީހީ ބައްޕައަށް ވެސް ދެވޭނެ ބޮޑު އަނިޔާއަކަށް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެ އަނިޔާ ދެވުނުނަމަ އާޚިރަތުގައި އޭނައަށް ލިބުނީހީ ކިހާ ގަދަފަދަ ޢަޒާބެއް ހެއްޔެވެ؟

އެ ޚިޔާލުތައް ސިކުނޑިއަށް ވެރިވި ވަގުތު ލޮލަށް ޖަމާވި ކަރުނަތަކުގެ ތެރެއިން ކަރުނައެއް ލޮލުން ފައިބައިގެން އައެވެ. ޖަޒުބާތީ ގޮތުން އާދެވިފައި ހުރި ޙާލަތުގެ ސަބަބުން ނުހަނު ފަސޭހައިން ރޮވެނީއެވެ.

“ދަރިފުޅު….އެބަ އުޅެންތަ؟” އަނެއްކާވެސް މަޑު ޓަތްކެއްގެ އަޑަކާއިއެކު ބައްޕަގެ އަޑު އިވުނެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާ އަވަސްއަވަހަށް އޭނަގެ ކަރުނަތައް ފޮހެލިއެވެ.

“ކް…ކާނަން ބައްޕާ. ނަމާދު ކޮށްގެން އަޔަސް އޯކޭތަ؟” ހިލްޔާއަށް ހިސާބަކަށް ރޮވިފައިވާ އަޑަކުން އަހާލެވުނެވެ. އެވަގުތު އެހެން އެއްވެސް ކަމަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ނަމާދު ކުރަން ބޭނުންވެފައި ވުމުންނެވެ.

“އޯކޭ ދަރިފުޅު. ބައްޕަ ވެސް މިދަނީ ނަމާދަށް. މިތާ ކާމޭޒުމަތީ މީތި މި ބަހައްޓަނީ އިނގޭ.” ބައްޕަ ބުންޏެވެ. ހިލްޔާ އެ ވާހަކައަށް ‘އޯކޭ’ އޭ ބުނުމުން ބައްޕަގެ ފިޔަވަޅުތައް ކޮޓަރިއާއި ދުރަށް ދާން ފެށި އަޑު ހިލްޔާއަށް އިވުނެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލެވުނެވެ. އޭނަގެ ބައްޕައަކީ އޭނަ ދެކެ ކިހާ ލޯބިވާ ބައްޕައެއްކަން ވެސް އޭނަ ހަނދާން ނެތިފައިވީތާއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ.

ހިލްޔާ އެހެން އިނދެފައި ބޮލުގައި ފަހު ފަހަރަށް ފުނާ އަޅަމުން ގޮށެއް ޖަހާލިއެވެ. އަދި ލައިގެން ހުރި އަތްދިގު މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ހަރުވާޅު ހެދުމުގެ މަތިން އަބާޔާއެއްލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނަގެ މަޑު މުށިކުލައިގެ ފޮށާ އަޅުމަށްފަހު ފޮށަލާއި މުޅި ގަޔަށް ސެންޓު ޖެހިއެވެ. ނަމާދަކީ ﷲ އާއި ވެވޭ ބައްދަލުވުމެއްކަން ހަނދާން ކުރަމުންނެވެ. މި ހުރިހާ ދުވަހު އޭނަ ވަނީ އިންސާނުންނާއި ބައްދަލުކުރުމަށް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ރީތިވާން މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ވީއިރު ނަމާދަށް ހުއްޓެން އުޅޭއިރު ރީތި ނުވާންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ﷲ އަކީ ރީތިވެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި ރީތިކަމަށް ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.

އެއީ ޙައިޟު ނިމުމުން ކުރެވޭ ނަމާދަށް ވާތީ ހިލްޔާ މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދު ޖަމްޢު ކުރިއެވެ. ނަމާދު ކުރަން ހަޝަމް ބަނީއްސުރެ އެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހިމޭންކަމެކެވެ. ކިޔަވަމުން ދިޔަ އެއްޗަކަށް ސަމާލުކަން ދޭން ނުހަނު ބޭނުންވިއެއްކަމަކު ބޭނުންވި ވަރަށް ސަމާލުކަން ނުދެވުނެވެ. ނަމާދަށް ސަމާލުކަން ނުދީ ނަމާދު ކުރަން އާދަވެފައިވުމުން އެ ނަމާދުތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އެހެން ކަންތަކާއިމެދު ވިސްނެމުން ދިޔައެވެ. އެހެނަސް ތަފާތަކަށްވީ އެ ނަމާދުތަކުގެ ތެރެއިން ވިސްނެމުން ދިޔައީ އާޚިރަތާއިމެދު އޭނަ ދަސްކޮށްފައިވާ ކަންތައް ކަމަށްވުމެވެ. އެ ޢިލްމު އޭނައަށް ލިބި ހުރެވެސް އޭނައަށް ދުނިޔެ ފަހައި ދެވުނު ގޮތާއިމެދު ޚުދު ހިލްޔާ ވެސް އަޖާއިބުވިއެވެ.

ނަމާދުކޮށް ނިމުމުން އެތައް ދުވަހެއް ފަހުން ހިލްޔާ ނަމާދަށް ފަހު ކިޔާ ޒިކުރުތައް ވެސް ކިޔުނެވެ. ޒިކުރުތައް ވެސް ނުކިޔަން ހިތަށްއެރިއެއްކަމަކު އެއީ ވެސް ޘަވާބު ލިބޭނެ ޢަމަލެއްކަން ހަނދާންވެ، ޒިކުރު ކިޔާލެވުނެވެ. އެއަށްފަހު ޤުރުއާން ވެސް ކިޔަވަން ބޭނުންވިއެވެ. އެހެނަސް އޭގެ ކުރިން ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ބޭނުންވީ، ނަމާދަށްފަހު ކާން ދާނެ ވާހަކަ ބައްޕަ ގާތު ބުނެވިފައިވުމުންނެވެ. އެވަގުތު އެއްގޮތަކަށް ވެސް ކާ ހިތެއް ނުވިއެވެ. ކޮޓަރިން ބޭރަށް ދާނެހާ ހަކަތައެއް ހަށިގަނޑުގައި ނެތެވެ. އެހެނަސް އެވަގުތު ހިތް ބުންޏެވެ. އޭނަގެ އާޚިރަތަށް އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ކޮން ގޮތެއް ހެއްޔެވެ؟ ކޮޓަރީގައި އިނުން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންނޫނީ ލޯބިވާ ބައްޕައަށް ވެފައިވާ ވަޢުދެއް ފުއްދުން ހެއްޔެވެ؟

ސުވާލުގެ ޖަވާބު ޔަޤީންވުމާއިއެކު ހިލްޔާ ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ނިންމިއެވެ. މާޒީގައި ހިލްޔާއަށް ލިބިފައިވި ދީނީ ޢިލްމުގެ ބޭނުން އޭރު ނުހިފުނަސް، އެ ޢިލްމުވެގެން ދިޔައީ ހިލްޔާގެ ހިތަށް މިއަދު ވެރިވި އަނދިރިކަން އަލިކޮށްދޭ ވޮށަކަށެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅެން ފެށީ އާޚިރަތަށްޓަކައެވެ. ދުނިޔެއަށްޓަކައި ހިތުގައި އޮތް ހުރިހާ އެދުމެއް ގެއްލި، ހިތް ހުސްވެފައިވުމުން، އާޚިރަތުގެ ޚިޔާލުތަކުން ހިތް ފުރުވާލުން ވީ ފަސޭހަކަމަކަށެވެ.

އިންސާނާއަށް ނޭނގުނަސް ގިނަ ފަހަރު މަތިން އިންސާނަކު ލޯބިވާ ކަންތަކުން ﷲ ދުރު ކުރައްވަނީ މަތިވެރި ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ. އެ ލޯބިވާ ކަމަކީ އިންސާނަކު ﷲ އަށްވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވާ ކަމަކަށް ވެއްޖެނަމަ ﷲ ރަޙްމަތެއްގެ ގޮތުން އެކަމެއް އިންސާނާއާއި ބައެއްފަހަރު ދުރު ކުރައްވައެވެ. ﷲ އަށްވުރެ ބޮޑަށް އެހެން އެއްޗެއް ދެކެ ލޯބިވުމަކީ އިންސާނާގެ ހަލާކަށް މަގުފަހިވާ ކަމަކަށްވާތީވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ ހިތް ހުސްކުރައްވަނީ، ހަމައެކަނި އެކަލާނގެ ގެ ހަނދުމައިން ހިތް ފުރާލުމަށް އެ އިންސާނާއަށް ފުރުސަތު ދެއްވުމަށެވެ. ދެ ދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަން ވަނީ އެ ހަނދުމައިގައި ކަމަށްވާތީވެއެވެ.

ހިލްޔާ އެރޭ ކާ މޭޒުދޮށުގައި އިނދެ ބައްޕަ ގަނެދީފައި ހުރި ކްރީމީ ޕާސްތާ ޕެކުން ކާން ފެށީ، އެކަންތައް އެނގުންވުމެއް ނެތިއެވެ. އެވަގުތު އެނގުނުހާ ވެސް ކަމަކީ އާޚިރަތާއިމެދު ވިސްނައިގެން ކަން ކުރުމުން އޭނަގެ ރޫޙަށް ޖޯޝެއް އަންނަކަމެވެ. ހިތަށް އިތުރު ދިރުމެއް އަންނަ ކަހަލަ އިޙްސާސެއް ކުރެވޭ ކަމެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ގެންގުޅެން ރަނގަޅު ވިސްނުމެއްތާއޭ އެވަގުތު ހިލްޔާގެ ނަފްސު ބުންޏެވެ.

ހިލްޔާ ކާން ފެށިއެއްކަމަކު ކެއުން ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. މި ހުރިހާ ދުވަހު ކެއުން މަދުކޮށްފައިވުމުން ސަބަބުން އަރުތެރެ ހިމަވެފައިވިހެން ހީވިއެވެ. ކަމުން ދިޔައިރު ނުހަނު ގިނައިން އޯކަތް ދަމަމުން ދިޔައެވެ. ބައްޕަ އެތަނަށް އައީ، ހިލްޔާ އެފަދައިން އޯކަތް ދެމި ވަގުތެއްގައެވެ.

“އޮހޯ ދަރިފުޅު! ހޮޑު ލަވަނީތަ؟” ބައްޕަ ކަންބޮޑުވުމަކާއިއެކީ ހިލްޔާ އިން ގޮނޑި ކައިރިއަށް އައިސް އެހިއެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާ ފުން ނޭވާތަކެއް ލާން މަސައްކަތް ކުރަމުން މޭމަތީގައި ފިރުމާލިއެވެ.

“އެއީ މާ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ނުކައި އުޅުނީމަ….” ހިލްޔާ ދެންވެސް އުދަގޫވެފައި އިނދެ ޖަވާބުދިނެވެ. ހޮޑުލެވިދާނެހެން ހީވާތީ އިތުރަށް ކާހިތެއް ނުވިއެވެ.

“އޮހް…ދެން ކިހިނެއް ހަދާނީ؟ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކަންވީދޯ؟” ބައްޕަ އެހިއެވެ.

ބައްޕަ އެ ސުވާލު ކުރުމާއި އެކުހެން ހިލްޔާއަށް ބޯހޫރުވާލެވުނެވެ. އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާނެ ކަމެއް ނެތޭ ބުނަން ބޭނުންވިއެވެ. އެއްގޮތަކަށް ވެސް އެއްވެސް މީހަކު އޭނަގެ ކެއުމަށް ބާރު އަޅާކަށް ހިލްޔާގެ ނަފްސު ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ބައްޕަގެ އަޅާލުން އިޙްސާސްވި އެ ވަގުތު ބައްޕައަށް ފަސްދީފައި އަނެއްކާވެސް ގޮސް ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ތަޅުލާން ހިތަށްއެރިއެވެ.

އެހެނަސް ހަމަ އެހިނދު، އެފަދައިން އެކަނިވެގަތުމުގެ ބިރުވެރިކަން ހަނދާންވެގެން ދިޔައެވެ. އިސާހިތަކު އާޚިރަތް މަތިން ހަނދާންވިއެވެ. އަނެއްކާވެސް އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. އޭނަގެ އާޚިރަތަށް އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ކޮން ގޮތެއް ހެއްޔެވެ؟ ހަމަ އެއާއިއެކު ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.

“ބައްޕާ….އަހަރެން ބޭހެއް ލިޔެދޭނަން. އެ ބޭސް ފާމަސީއަކުން ގަނެދެވިދާނެތަ؟ އެޕެޓައިޓް ރަނގަޅުކުރާ ބޭހެއް.” ހިލްޔާއަށް ބައްޕައަށް ބަލާލަމުން އެހެން ބުނެލެވުނީ ހަމަ އެއްވެސް އިޚްތިޔާރަކާއި ނުލައެވެ. ހަށިގަނޑަކީ ﷲ ދެއްވާފައިވާ އަމާނާތެއްކަން ހަނދާން ކުރަމުންނެވެ. އަމާނާތްތަކާއިމެދު އާޚިރަތުގައި ސުވާލު ކުރެވޭނެކަން ހަނދާން ކުރަމުންނެވެ.

ބައްޕަ ޙައިރާންކަމާއިއެކީ އޭނައަށް ބަލަން ހުރެފައި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“އޯ….ކޭ ދަރިފުޅު. އިތުރު އެއްޗެއް ބޭނުން؟ މި ނުކެވެންޏާ….ދަރިފުޅަށް ކެވޭނީ ކޯޗެއް.” ބައްޕަ އެހިއެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާ ވިސްނާލަމުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“ޕާނާއި ކްރީމް ކްރޭކަރު ކަހަލަ ކުޑަ އެއްޗެހި. ދެން ފްރުޓްސް. މަޑުމަޑުން ދެން ޑައިޖެސްޓިވް ސިސްޓަމް ހަމައަކަށް އެޅޭނީ.” ހިލްޔާ ބައްޕައާއި ވާހަކަ ދެއްކުމަށްފަހު އަމިއްލަ އަމިއްލައަށް ވެސް ބުންޏެވެ.

ނަހީދު ދެންވެސް ޙައިރާންކަމެއްގައި ހިލްޔާއަށް ބަލަން ހުރެފައި ބޯޖަހާލަމުން އޯކޭއޭ ބުންޏެވެ. ހިލްޔާއަށް މި އައި ބަދަލާއިމެދު އިޙްސާސް ކުރަންވީ ގޮތެއް ނޭނގިފައިވާ ޙާލުގައެވެ. ދާދި ދެންމެއަކު މަންމަ ގުޅާފައި ދެއްކި ވާހަކައަކުން ނަހީދު ހުރީ ބޯ ގޮވާފައޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ހިލްޔާ އަމިއްލައަށް މަރުވާން ބޭނުންވާ ވާހަކަ އިވުމުން ނަހީދުގެ މޭގައި އުފެދުނު ރިހުން އޭރުވެސް ނުފިލައެވެ.

ނަހީދު ޢަޞްރު ނަމާދުކޮށް ނިމުނުތަނާ ލިބުނު ހާފިޒާގެ ކޯލާއިއެކު ނަހީދަށް ވަގުތުން ހިލްޔާގެ ކޮޓަރިއާއި ދިމާލަށް ދެވުނެވެ. ދޮރު ތަޅުލާފައި ހުރިއްޔާ ވައްޓާލަން ވެސް ޚިޔާލު ކޮށްގެން ދެވުނީ، ނަމާދުގެ ބަހަނާގައި ގޮސް ހިލްޔާ އަތުން ފައިން ގޯހެއް ހަދާފާނެތީވެއެވެ. އެހެނަސް ކޮޓަރީގެ ތެރެއިން ހިލްޔާގެ އަޑުން ތަކުބީރު އިވެމުން ދިޔައީތީ ނަހީދަށް އެވަގުތު ތަސައްލީއެއް ލިބުނެވެ.

އެހެނަސް މިހާރު އަނެއްކާވެސް ނަހީދުގެ ހިތުގައި ޝައްކު އުފެދިއްޖެއެވެ. ހިލްޔާއަށް މި އައި ކުއްލި ބަދަލުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހިލްޔާ އެހެން އެ ހަދަނީ ބޮޑު ކަމެއް ރާވާކަން އޭނައަށް ފޮރުވަންތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެ ޚިޔާލުން ނަހީދުގެ ހިތުގެ ފުން މިނަށް ބިރުވެރިކަމެއް ވަނެވެ. އެރޭ ފާމަސީއަށް ގޮސް ހިލްޔާ ލިޔެދިން ބޭސް ގަތްއިރު އެއީ ކީއްކުރާ ބޭހެއްކަން ފާމަސީގައި ހުރި ކުއްޖާ ކުރެން ސާފު ކުރެވުނީ އެހެންވެއެވެ. އެއީ ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް ކެއުން ރަނގަޅު ކޮށްދޭ ބޭހެއްކަން އެނގުމުން އިތުރު ޙައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ.

ނަހީދަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ، ހިލްޔާއަށް އެ ފެށުނީ ކިހާ އުފާވެރި ފެށުމެއް ކަމެވެ. ޚުދު ހިލްޔާއަށް ވެސް އެކަން މުޅިން ރޭކާއެއް ނުލައެވެ.

އެރޭ ބައްޕަ ބޭހާއި، ކުދިކުދި ބިސްކޯދު ޕެކެޓް ގެނައުމުން ހިލްޔާ ކުޑަ ކުޑަކޮށް ކެއެވެ. ކެއި ގަޑީގައި ބައްޕަ އޭނަގެ ކުރިމައްޗަށް ވާގޮތަށް ހުރި ގޮނޑީގައި އިނެވެ. އެހިނދު ބައްޕަ އެތައް ސުވާލެއް ކުރަމުން ދިޔައެވެ.

“ދަރިފުޅު ރަނގަޅުދޯ؟”

“އެއްވެސް ކަމެއް ވަންޏާ ބައްޕަ ގާތު ބުނައްޗޭ.”

“ބައްޕަ މިހިރީ ހިލްޔާ ބޭނުން ކޮންމެ ކަމެއް ފުރިހަމަ ކޮށްދޭން. އެއްވެސް ކަމަކާ ދެރަވަންޏާ ބައްޕައާ ޝެއާރ ކުރޭ.”

“ދަރިފުޅު ކައުންސެލިންގްއަށް ނުދާނަންތަ؟”

ބައްޕަ ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރަމުން ދިޔަ ސުވާލުތަކަށް ބޯޖަހަމުން ގޮސް އެންމެ ފަހުން ކުރި ސުވާލަށް ހިލްޔާއަށް ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލެވުނެވެ. އެވަގުތު ބައްޕައާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނެވެ. ބައްޕަގެ އެ ސުވާލުތަކާއި އެ މޫނުމަތިން ފެނުނު ކުލަވަރުން މާމަ ބައްޕައަށް ޚަބަރެއް ދިނީކަން އެނގުންވިއެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާއަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.

“މާމަ….ބައްޕަ ގާތު ބުނެފިދޯ؟ އަހަރެން ދެއްކި ވާހަކަ؟” ހިލްޔާ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން ސުވާލު ކުރިއެވެ. އެއާއިއެކު ބައްޕަ ކުޑަކޮށް ހުއްޓުންއެރިއެއްކަމަކު ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“އެއީ ތެދެއްތަ ދަރިފުޅު؟ ބުނޭ ނޫނެކޭ. ބުނޭ އެއީ ދޮގެކޭ!” ބައްޕަ ރޫރޫ އަޅާ އަޑަކުން އެހެން ބުނި ހިނދު އެ މޫނުމަތިން ފެނުނު ހިތާމަވެރިކަމުން ހިލްޔާ ދެރަވާ ގޮތްވިއެވެ. އެވަގުތު އަނެއްކާވެސް ރޮވެން އުޅުނުހެން ހީވުމުން އަވަސްއަވަހަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.

“އެއީ ދޮގެއްނޫން ބައްޕާ. އަހަރެން އެހެން ބުނިން މާމަ ކައިރި. އެކަމަކު…މާމަ ދިން ނަސޭޙަތަކުން އަހަރެންގެ ޚިޔާލު ބަދަލުވެއްޖެ.” ހިލްޔާ ބުންޏެވެ.

“ކޮން ނަސޭޙަތެއް؟” ނަހީދު ޙައިރާންކަމެއްގައި އެހިއެވެ. އެހިނދު ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ވޭތުވިއެވެ. އެ ވަގުތުކޮޅަށްފަހު ވާހަކަ ދެއްކީ ހިލްޔާއެވެ.

“މި ދުނިޔެއަކީ ވަގުތީ ތަނެއްކަން. އަބަދު ދެމި އޮންނާނެ ތަނަކީ އާޚިރަތްކަން. ވީއިރު ދުނިޔެއާއި ފިކުރުކޮށް ކަންބޮޑުވުމުގެ ބަދަލުގަ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭނީ އާޚިރަތާއިމެދު. އާޚިރަތާއިމެދު ކަންބޮޑުވަންޏާ އަހަންނަށް ބައްޕަ ތި ހީކުރާ ކަހަލަ ކަމެއް ކުރެވޭކަށް ނެތް. އެއީ ބޮޑު ފާފައަކަށްވާތީ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މި ދިރިއުޅުމުގެ ބޭނުން ހިފައި އިތުރު ޘަވާބު ހޯދަން ބޭނުންވާތީ.” ހިލްޔާ އެއްދިމާލަކަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިގެން އިނދެ ކިޔައިދިނެވެ.

ނުނިމޭ