ނަފްސީ (ފަންސާސްވަނަ ބައި)

އެ މަންޒަރު ފެނުމުން ހިލްޔާގެ ލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވެގެން ދިޔައެވެ. އެ މުޞްޙަފުގެ ޙާލަތުން ބަޔާންކޮށްދެނީ އޭނަގެ ހިތުގެ ޙާލަތް ކަން ޔަޤީންވީތީވެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ޙަޤީޤަތް އޭނަގެ ހިތާއި ސިކުނޑިއަށް އެއްދުވަސް ވަރެއްގައި ސާފުވެފައިވިއެވެ. އެހެނަސް މި ޤުރުއާނާއި ދުރުވުމުގެ ސަބަބުން އެ ޙަޤީޤަތްތައް އޭނައަށް ނުސާފުވެގެން ދިޔައީއެވެ. އެ ޢިލްމުގެ ބޭނުން ނުހިފާތީ އެ ޢިލްމުގެ މައްޗަށް ޝައްކުތަކުގެ ‘ހިރަފުސް’ އެރީއެވެ.

ލޮލުން ވެއްޓުނު ކަރުނަތައް ފޮހެލަމުން ހިލްޔާއަށް އެ ޚަތިމް ނެގިއެވެ. ފްލައިޓް މަތިން މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދު ޖަމްޢު ކުރީ ދާދި ދެންމެއަކު ކަމަށްވުމުން އެވަގުތު ވުޟޫ ހުއްޓެވެ.

ހިލްޔާ ޚަތިމް ނަގައިގެން ގޮސް އޭނަގެ ކިޔަވާ މޭޒު ދޮށުގައި އިށީނެވެ. އަދި ކިޔަވާ މޭޒުގެ ވަތްގަނޑު ހުޅުވައި އެއިން ނެގި ތެތް ޓިޝޫއަކުން މުޞްޙަފްގައި ހުރި ހިރަފުސް ސާފު ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު ހިލްޔާ އެ މުޞްޙަފްގައި އޭނަ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ޞަފްޙާ ހުޅުވިއެވެ. ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ނިސާ ސޫރަތެވެ. އެއީ މާ ކުރިން ހިލްޔާ ފަށައިގެން ހުއްޓިފައިވާ ޚަތިމެކެވެ. ހިލްޔާ ބޭނުންވީ އޭނައަށް ފޯނުން ކިޔެވިފައިވާ ހިސާބު އެ މުޞްޙަފްގައި ވެސް ފާހަގަ ކޮށްލާށެވެ. މިހާ ހިސާބުން ފެށިގެން އަނެއްކާވެސް މަހަކު މަދުވެގެން އެއް ޚަތިމް ކުރުމަށެވެ. ފޯނުން ބަލާލިއިރު އޭނަ ދެން ކިޔަވަން ޖެހެނީ ޝުޢަރާ ސޫރަތުގެ ފަހު ޞަފްޙާއެވެ.

މުޞްޙަފުން އެ ޞަފްޙާ ހުޅުވާލުމަށްފަހު ހިލްޔާ އެ ޞަފްޙާ ފާހަގަ ކޮށްލިއެވެ. އެ ހިނދު މުސްޙަފް ލައްޕާލަން އުޅެފައިވެސް މި ސޫރަތް ދެން ނިންމާލާނީއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެހެންކަމުން ވަރުބަލިވެފައި އިނދެވެސް ހިލްޔާ ކިޔަވަން ފެށިއެވެ.

“مَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يُمَتَّعُونَ ‎﴿٢٠٧﴾‏ وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ‎﴿٢٠٨﴾‏ ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ‎﴿٢٠٩﴾‏ وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ‎﴿٢١٠﴾‏ وَمَا يَنۢبَغِى لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ ‎﴿٢١١﴾‏ إِنَّهُمْ عَنِ ٱلسَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ ‎﴿٢١٢﴾‏ فَلَا تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلْمُعَذَّبِينَ….”

ފަހެ، ކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތޯއެވެ؟ ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެބައިމީހުން އެތައް އަހަރަކަށް އަރާމުކޮށް އުޅުމަށް ލެހެއްޓެވިކަމުގައިވިޔަސް، ދެން އެބައިމީހުންނަށް ވަޢުދު ކުރައްވާފައިވާ ޢަޒާބު އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް އައުމުން، އެބައިމީހުން ދުނިޔޭގައި އަރާމުކޮށް އުޅުމަށް ލެހެއްޓެވުމަކުން އެބައިމީހުންނަށް އެއްވެސްކަމެއް ފުއްދައެއް ނުދޭނެއެވެ. (205–207) އެ ޤުރުއާން ގެނެސްދިނީ ޝައިޠާނުންނެއް ނޫނެވެ. (210) އަދި އެއީ ޝައިޠާނުންނަށް އެކަށީގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. އަދި އެ ޝައިޠާނުންނަށް އެކަމަކަށް ކުޅަދާނަވެގެނެއްވެސް ނުވެއެވެ. (211) ހަމަކަށަވަރުން، އެ ޝައިޠާނުންވަނީ (ވަގަށް) އަޑުއެހުމުން ވަކިކުރައްވާފައިކަން ކަށަވަރެވެ. (212) ފަހެ، اللَّه އާއެކު އެހެން އިލާހަކަށް ކަލޭގެފާނު ދުޢާ ކުރައްވައި، އަޅުކަން ނުކުރައްވާށެވެ! ފަހެ، އޭރުން ޢަޒާބު ލިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ވެދާނެއެވެ….

ނުހަނު ފަރިތަކަމާއި އެކީ ރާގަކަށް ކިޔަވަމުން ގޮސް ކިޔަވާލެވުނު ފަހު އާޔަތުން ހިލްޔާ ހުއްޓުން އަރާ ގޮތްވިއެވެ. އެ އާޔަތުގެ މާނަ އެވަގުތު މުޅިން އެހެން ދަރަޖައަކަށް ފަހުމްވުމުން އަނެއްކާވެސް އެ އާޔަތް ކިޔަވާލެވުނެވެ.

” فَلَا…تَدْعُ مَعَ ٱللَّهِ… إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ…. ٱلْمُعَذَّبِينَ”

ދެވަނަ ފަހަރަށް އެ އާޔަތް ކިޔަވާލެވުނީ ވައި އަޑުންނެވެ. އެހިނދު ލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވެ އަނެއްކާވެސް މަންޒަރު ފުސްވިއެވެ. ފުރާވަރުއްސުރެ ހިލްޔާ އެތައް ޚަތިމެއް ކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިހާތަނަށް އައިއިރު މި އާޔަތް ކިޔެވިފައިވާނެ ޢަދަދެއް ވެސް ނޭނގެއެވެ. އެހެނަސް މި އާޔަތުގެ ސަބަބުން ހިތަށް އަސަރެއް މި ކުރީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށެވެ.

ވޭތުވެ ދިޔަ މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޚުދު ހިލްޔާ ވަނީ ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ‘އިލާހަކަށް’ ގޮވާފައެވެ. އިލާހަކީ އިންސާނެއްގެ ޙަޔާތުގައި އެންމެ މުހިއްމު ފަރާތެވެ. އިންސާނަކު ދަތިކަމެއްގައި ޖެހޭ ހިނދު އެންމެ ފުރަތަމަ ގޮވާ ފަރާތެވެ. އެ ފަރާތް ދެކެ ވާ ލޯތްބެއްގެ ސަބަބުން ޙަޔާތުގެ ދެން ހުރި މައްސަލަތަކަކީ މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނުވާ ފަރާތެވެ.

ﷲ އިންސާނުންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެހެން އިލާހަކު ނުނެގުމަށެވެ. އެކަލާނގެއާއި އެހެން ފަރާތެއް އެއްގޮތް ނުކުރުމަށެވެ. ހަމައެކަނި އަޅުކަމުގައެއް ނޫނެވެ. ކިޔަމަންތެރިވުމުގައި ވެސްމެއެވެ. ލޯބި ވުމުގައި ވެސްމެއެވެ. ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތެއް އިލާހަކަށް ހަދައިފިނަމަ އާޚިރަތުގައި ޢަޒާބު ލިބޭނެ ކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް އެއީ މި ދުނިޔޭގައި ވެސް އޭގެ ‘ޢަޒާބު’ ލިބޭނެ ކަމެއްކަން މިއަދު މި އާޔަތް ކިޔެވުމުން ހިލްޔާއަށް ފަހުމްވެއްޖެއެވެ.

މި ހުރިހާ ދުވަސް ވަންދެން ހިލްޔާ ﷲ ފިޔަވައި އިލާހަކަށް ނެގީ ދުނިޔޭގެ ޒީނަތްތެރިކަމެވެ. މީހުން އޭނައާއި މެދު ދެކޭ މަތިވެރި ނަޒަރިއްޔާތެވެ. އެހެނަސް ޚުދު އެ ކަންތަކުގެ ސަބަބުން މިއަދު ހިލްޔާ މި ވަނީ ހިތްދަތި ޙާލަތަކަށް ގޮއްސައެވެ. އެކަންތަކުގެ ފަހަތުން ދިޔުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ﷲ އަށްވުރެ އޭނަގެ ހިތުގައި އެ ކަންތައް މުހިއްމުވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަމައެކަނި ﷲ އަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ ފަދައިން އެކަންތަކަށް ބަރޯސާވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ވޭތުވެ ދިޔަ މަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިތްހަމަނުޖެހޭ ކަމެއް ދިމާވާއިރަށް ހިލްޔާ އަގު ބޮޑު އެއްޗެއް ގަނެފައިވެއެވެ. އަދި އެ އެއްޗެއް ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް އަޕްލޯޑްކޮށް ލައިކްތައް ހޯދުމުގައި މަޝްޣޫލުވިއެވެ. އެހެންނޫނީ ރާފިލްއަށް ގުޅައި ރާފިލްގެ ސަމާލުކަން ހޯދޭތޯ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ހިތަށް ހަމަޖެހުން ހޯދުމަށް ﷲ ހަނދުމަކުރަން ހިތަށް ވެސް އެރުވުމެއް ނެތިއެވެ. ހިތްތަކުގެ ޝިފާ ކަމުގައިވާ ޤުރުއާނަށް ރުޖޫޢަވުމަށް ޚިޔާލު ކުރުމެއް ވެސް ނެތިއެވެ. ﷲ ނޫން އެހެން ފަރާތަކުން އޭނައަށް އެ ހަމަޖެހުން ލިބޭނެ ކަމަށް ހިލްޔާއަށް ހީކުރެވިފައިވިއެވެ.

އެހެނަސް އެއީ ކިހާ ބޮޑު ކުށްހީއެއްކަން މިއަދު ހިލްޔާއަށް އިޙްސާސް ކުރެވެއެވެ. ހަމައެކަނި ﷲ ދެކެ ލޯބިވާންޖެހޭ ފަދައިން އެހެން މީހެއް ނޫނީ އެއްޗެއް ދެކެ ލޯބިވެވުމަކީ ވެސް ޢަޒާބެކެވެ. އެހެނީ އިންސާނެއްގެ ހިތް އެދޭނީ ފުރިހަމަ ލޯތްބަކަށެވެ. ބަދަލުނުވާ ލޯތްބަކަށެވެ. ކުރެވޭ ކުށްތަކަށް ވަގުތުން މަޢާފު ކުރާ ލޯތްބަކަށެވެ. އަދި އެ މަޢާފާއިއެކު، ކުރެވުނު ކުށުގެ އަސަރު ގުޅުމަށް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުކުރާ ފަދަ ލޯތްބަކަށެވެ. މިފަދަ ލޯތްބެއް އިންސާނަކަށް ދެވޭނީ ހަމައެކަނި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށެވެ. އެހެނިހެން ލޯބިތަކުގެ ފަހަތުން ދުވުމުން އޭގެ ކެހިވެރިކަން އިޙްސާސް ކުރެވި، އިންސާނާގެ ހިތަށް ގެއްލެނިވެފައިވާ އިޙްސާސްތައް ކުރެވި، ހިތަށް ތަދުވަނީ އެހެންވެއެވެ.

އެވަގުތުކޮޅު ހިލްޔާއަށް ޤުރުއާން ކިޔަވަން އިނދެވުމަކީ ވެސް ﷲ ގެ ރަޙްމަތެއްކަން އެނގުންވި ހިނދު ހިލްޔާގެ ލޮލުން ކަރުނައެއް ފައިބައިގެން އައެވެ. އޭނައަކީ ޤުރުއާނުގެ ޢިލްމު އުނގެނިފައި ވެސް ޤުރުއާނަށް ފަސްދިން މީހެކެވެ. ޤުރުއާނަށް ފަސްދިނުމަކީ ކިހާ ބޮޑު ފާފައެއް ޤުރުއާނުން އުނގެނިފައިވާ މިންވަރުން ހިލްޔާއަށް އެނގެއެވެ. އޭނަ ހަމައެކަނި އެ ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްޓާލީއެއް ނޫނެވެ. އެ ޤުރުއާނާއިމެދު ދަށްކޮށް ވެސް ދެކެވުނީއެވެ. އޭގައިވާ ޢިލްމަށް ޢަމަލު ކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ނޫންކަމަށް ދެކެވުނީއެވެ.

މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ފަހު ވެސް ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އޭނަ އަނބުރާ ޤުރުއާނަށް ރުޖޫޢަކޮށް ދެއްވީ ހެއްޔެވެ؟ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟

“ޔާ ﷲ….”

ހިލްޔާއަށް އެ ބަސްތައް ބުނެލެވުނުއިރު ރޮވެން ފެށިއެވެ. އިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ހިލްޔާގެ ގިސްލުމުގެ އަޑު ކޮޓަރީގައި ގުގުމަން ފެށިއެވެ. ﷲ ގެ ނިމުމެއް ނުވާ ރަޙްމަތް އިޙްސާސް ކުރެވުމުންނެވެ.

ހިލްޔާއަށް ދެން ދުވަސްތައް ފާއިތުވާން ފެށީ މިފަދަ ގޮތަކަށެވެ. ޤުރުއާނާއި އެކީ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރެވެން ފެށިއެވެ. އޭގެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ﷲ ގެ ރަޙްމަތް އިޙްސާސް ވެ، ރޮވިދެއެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު ބޭރު ތެރެއިން މީހުން އޭނައާއި މެދު ދައްކާ ވާހަކަތަކުގެ މަތިން ހަނދާންވެ، މިއީ އޭނަގެ ފާފަތަކުގެ ނަތީޖާކަން އިޙްސާސްވުމުން ވެސް ރޮވިދެއެވެ.

ބޭރުފުށުން ހިލްޔާ ގިނަ ފަހަރު މަތިން ރޮވިފައި ހުންނަ މަންޒަރު ފެނިފައި ހިލްޔާގެ ޢާއިލާ މީހުން ކަންބޮޑުވިއެވެ. އެމީހުން ތަކުރާރުކޮށް ނުރޯށޭ ބުނަމުން ދިޔައެއްކަމަކު ހިލްޔާއަށް ހުއްޓޭ ގޮތެއް ނުވެއެވެ. މާ ގިނައިން ރޮވޭތީ ޚުދު ހިލްޔާއަށް ވެސް އުދަގޫވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނަގެ ހިތުގެ ޙާލަތު އަދި މުޅިން ރަނގަޅެއް ނޫންކަން އެނގުންވިއެވެ. އެހެނަސް ކުރިއާއި ޚިލާފަށް ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ގެނައުމަށް ހިލްޔާ ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް އެހެން ނޫނީ އެހެން މީހުންގެ ސަމާލުކަމަށް ބަރޯސާއެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭގެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނައަށް ޢާފިޔަތް ދެއްވުމަށް އެދި ﷲ އަށް ދުޢާ ދަންނަވައެވެ. އަދި ޒިކުރު ކުރުމުގައި ނޫނީ ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގައި މަޝްޣޫލުވެއެވެ.

**

ހިލްޔާ ރަށަށް އައިތާ 6 ވަނައަށް ވީ ދުވަހުގެ ރޭ ދާނިޝް ނަހީދުބެއާއި ބައްދަލު ކުރަން ނިންމިއެވެ. ކްލިނިކުން ނަހީދުބެއާއި ދިމާވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހިލްޔާ އަބަދު ރޮވިފައި ހުންނަ ވާހަކަ އިވިފައި ދާނިޝްގެ ހިތް ދެރަވެފައިވެއެވެ. މިހާތަނަށް އައިއިރު ހިލްޔާއާއި ބައްދަލު ކުރަން އެގެއަށް ދެވިފައި ނުވަނީ އެހެންވެއޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެހެންނޫނީ އޭނައަށް މި ޙާލަތުގައި ހިލްޔާއާއި ބައްދަލު ކުރަން ނުކެރެނީއެވެ.

ކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް ހިލްޔާއަކީ ދާނިޝް ލޯބިވާ އަންހެން ކުއްޖާއެވެ. ހިލްޔާ ދެރަވެފައި ހުންނަ ވަގުތު ހިލްޔާގެ ހިތްހަމަޖައްސައި ދިނުމުގައި އޭނަ ފޭލްވެއްޖެނަމަ އެ އިޙްސާސް އޭނައަށް ބަރުދާސްތު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އަދި އަމުދުން މި ޙާލަތުގައި އޭނަ ހިލްޔާ ދެކެ ވާ ލޯބި ހިލްޔާއަށް އިޙްސާސް ނުކުރެވިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވިއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހިލްޔާގެ ބޮލުގައި އެޅުވިފައިވާ އެ ހުތުރު އިލްޒާމުގެ އަސަރު ނައްތާލެވޭނެ ގޮތަކާއިމެދު ވެސް ގަދައަށް ވިސްނެމުން ދިޔައެވެ. ނަހީދުބެ ގާތު ބުނުމެއްނެތި ނިމާލްއާއި ވެސް އެ ވާހަކަ ދެކެވިއްޖެއެވެ. ކޯޓަށް އެ މައްސަލަ ގެންދިޔުމަށެވެ.

މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިން ދާނިޝް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް އެބައޮތް ކަން ދާނިޝްއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުނީ އިހަކަށް ދުވަހުއެވެ. ޙާލަތު ކޮންމެ ގޮތަކަށް އޮތަސް އޭނަ މިފަހަރު ހިލްޔާ އަތުން ދޫވެގެން ދާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އޭނަ އެގެއަށް ނުދާތީ ނަހީދުބެއަށް ނުބައި ހީކުރުމެއް ހީކުރެވޭކަށް ދާނިޝް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.

އެހެންކަމުން ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ ދާނިޝް ރެސްޓޯރެންޓަކުން ކެއުމަށް ނަހީދުބެއަށް ދަޢުވަތު ދިނެވެ. ޢިޝާ ނަމާދަށްފަހު ދާނިޝް ރެސްޓޯރެންޓަށް ދިޔަތާ މާ ގިނައިރެއްނުވެ ނަހީދުބެ އައެވެ.

“މި ހުރިހާ ދުވަސް ވަންދެން ދާނިޝްއާއިއެކީ އުޅުނު އިރު ވެސް އަދި ކިރިޔާ ދާނިޝް އާއެކީ މިގޮތަށް މި ބައްދަލު ކުރެވުނީ.” މޭޒު ދޮށުގައި އިށީންނަމުން ނަހީދުބެ ހިނިތުންވުމަކާއިއެކީ ބުންޏެވެ. އެހެނަސް އެ ހިނިތުންވުން ލޮލާއި ހަމައަށް ނުފޯރާކަން ދާނިޝްއަށް ފާހަގަވިއެވެ. ހިލްޔާއަށް ކުރިމަތިވެގެން އުޅޭ ޠޫފާނުގެ އަސަރު ނަހީދުބެއަށް ވެސް ކުރާކަން ދާނިޝްއަށް އެނގެއެވެ. ހިލްޔާއާއިމެދު ދެކެވޭ ވާހަކަތައް ނަހީދުބެ ކަންފަތަށް ވެސް ފޯރާނެތާއެވެ. އެކަން އިޙްސާސް ވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ދާނިޝްއަށް ވެސް ހިތާމަ ކުރެވެއެވެ.

“ހެހެ…..ނަސީބެއްނު ދިމާ ކޮށްލެވުނުކަން އަހަރެން ދިޔުމުގެ ކުރިން؟ އެ ނޫންނަމަ ދެން ދިމާވާނެ ދުވަހެއް ވެސް ނޭނގުނީސް. ހެހެ….” ދާނިޝް ދެ ފަހަރުމަތިން ހީލީ ނަހީދުބެ ވެސް ހީލާނެ ކަމުގެ އުއްމީދުގައެވެ. އެހެނަސް ނަހީދުބެ ހިނިތުންވެގެން އިނީއެވެ.

“ދެން ދާ ވާހަކަ ނުދައްކަބަލަ. ދާން އުޅޭއިރު ވެސް ނުވެސް އަންނަމެއްނު ބޭބެމެން ގެއަށް؟” ނަހީދުބެ ސުވާލުގެ ރާގަކަށް ބުންޏެވެ. އެއާއިއެކު ދާނިޝް ހިލްޔާ މަތިން ހަނދާންވުމާއިއެކު ވީ ޖެހިލުންވުމުން ހިނދުކޮޅަކަށް އިސްޖަހާލެވުނެވެ.

“އެބައުޓް ދެޓް…..ހިލްޔާ މިހާރު ކިހިނެއްތަ ބޭބޭ؟” ދާނިޝްއަށް އަހާލެވުނެވެ. އޭނައަށް އެހެން އަހާލެވުނީ ކިތައްވަނަ ފަހަރަށްކަން ޚުދު އޭނައަށް ވެސް ނޭނގެއެވެ.

“ހިލްޔާ…..ކީކޭ ދެން ބުނާނީ؟ އިއްޔެ ވެސް ބުނިހެން އަބަދު ރޮވިފަ ހުންނަނީ. ހީކުރީ ދެ ތިން ދުވަހުން އެކަން ރަނގަޅުވެދާނެ ކަމަށް އެކަމަކު މިހާރު ކަންބޮޑު އެބަވޭ.” ނަހީދުބެ އެއްދިމާލަކަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިގެން އިނދެ ބުންޏެވެ.

“ކީއްވެ ހިލްޔާއަށް ރޮވެނީ ބޭބޭ؟ އަހާލިންތަ؟” ދާނިޝް އެހިއެވެ. ކްލިނިކް ތެރެއިން މި ވާހަކަ ތަފްޞީލުކޮށް ދައްކަން ފުރުސަތެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އެވަގުތު ވެއިޓަރު އައިސް އޯޑަރު ނަގަން ފެށުމުން މި ވާހަކަ ބަދަލު ނުވާނެ ގޮތެއްވުމަށް އުއްމީދު ކުރެވުނެވެ. ދާނިޝްގެ ނަސީބު ރަނގަޅު ކަމުން ވެއިޓަރު ދިޔުމާއިއެކު ދާނިޝްގެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ލިބެން ފެށިއެވެ.

“ބޭބެ ފުރަތަމަ ހީކުރީ ރާފިލް މަތިން ހަނދާންވެގެން ކަމަށް ހިލްޔާ ރޮނީ. އެކަމަކު ހިލްޔާ ބުނީ ތިމަންނައަށް ރޮވެނީ ތިމަންނަގެ ފާފަތަކާއިމެދު ހަނދާންވެފައޭ. ޤުރުއާނާއި މި ހުރިހާ ދުވަހު ދުރުގައި އުޅެވުނު މިންވަރު އިޙްސާސްވެފައޭ. ﷲ ގެ ރަޙްމަތް އެހާ ބޮޑު އިރު ވެސް ﷲ އަށް ފަސްދެވުނު ގޮތް އިޙްސާސްވެފައޭ. ބޭބެއަށް މި ވާހަކަތައް ފަހުމެއް ނުވޭ. ބޭބެ ބުނިން ކައުންސެލާރ އެއްގެ ގާތަށް ދާންވީ ނޫންހޭ. ބުނީމަ ބުނީ ބައެއް ކަހަލަ ހިތާމަތަކަކީ ކައުންސެލިންގް އިން ފަރުވާއެއް ހޯދޭ ހިތާމަތަކެއް ނޫނޭ.” ނަހީދުބެ ކިޔައިދިނެވެ.

އެ ބަސްތައް އިވިފައި ދާނިޝް ވިސްނުމަކަށް ގެއްލޭ ގޮތްވިއެވެ. ހިލްޔާ އެ ބުނީ ތެދެކޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. ބައެއް ކަހަލަ ހިތާމަތަކަކީ ﷲ ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތަކަށް ލުއި ވެސް ކޮށްދެވޭނެ ހިތާމަތަކެއް ނޫނެވެ. މާޒީގައި ކުރެވިފައިވާ ފާފަތަކާއިމެދު ކުރެވޭ ހިތާމައަކީ އެފަދަ ހިތާމައެކެވެ. ޚުދު އޭނައަށް ވެސް އެ ފަދައިން އުޅެވުނު ދުވަސްކޮޅެއް ދިޔައެވެ. އެއިން އަރައިގަނެވުނީ ފަޔަޒް ދިން ނަސޭޙަތްތަކާއި އެކީގައެވެ. އެ ނަސޭޙަތްތައް ހިލްޔާއަށް ފޯރުކޮށްދޭން ދާނިޝް ބޭނުންވުމުން ވަގުތުން ޚިޔާލެއް ލިބުނެވެ.

“ބޭބޭ…..ހިލްޔާ ގާތު ބުނަންވީއެއްނު ކްލިނިކަށް ޖޮއިން ކުރާށޭ. އޭރުން އެހެން މީހުންނަށް އެހީވީމަ ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުން ވެސް ލިބޭނެ.” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ.

“ރަނގަޅު ޚިޔާލެއް. އެކަމަކު ބޭރު ތަންތަނަށް ގޮސް އުޅުން ހިލްޔާއަށް ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެހެން ހީވަނީ. އަދިވެސް މީހުންގެ ދޫތައް މަޑުނުވޭ.” ނަހީދުބެ އެ ފަހު ބަސްތައް ބުނެލީ ނުރުހުންތެރިކަމާއި އެކީގައެވެ.

“އެ އަޑުތައް ފަނޑުވާނެ ދުވަސްކޮޅަކުން ބޭބޭ. އިން ޝާ ﷲ. ހިލްޔާ ގާތު ބުނޭ ވަރަށް ޘަވާބު ލިބޭނެ ކަމެކޭ އެހެން މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމަކީ. ހިލްޔާ އެއްބަސްވާނެހެން ހީވަނީ.” ދާނިޝްއަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. އެއާއިއެކު ނަހީދުބެ ބޯޖަހާލިއެވެ.

“ބުނާނަން. ދާނިޝް ބުންޏޭ ބުނަންވީތަ؟” ނަހީދުބެ އެހެން ބުނުމުން ދާނިޝްއަށް ތެޅިގަނެވުނެވެ.

“ނޫން ނޫން ބޭބޭ. އަދިއެއް ނޫން. އެކަމަކު…..ބޭބެ ގާތު ވަރަށް މުހިއްމު ވާހަކައެއް ބުނެލަން މި ގޮތަށް މި ބައްދަލު ކުރީ.” ދާނިޝް އެހެން ބުނެލި ހިނދު އަތް ފައި ފިނިވާ ގޮތްވިއެވެ. އެހެނަސް މިރޭ އޭނަ ހުރީ ޖެހިލުންވާ ފަދަ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ.

“ކީކޭ؟” ނަހީދުބެ އެހިއެވެ.

“އަހަރެން…..ބޭނުން ހިލްޔާއާއި ކައިވެނި ކުރަން.” ދާނިޝްއަށް އަވަސްވެފައިވާ ހިތުގެ ތެޅުމަކާއިއެކު ވެސް އެންމެ ފަހުން ބުނެލެވުނެވެ. އެކަމާއިމެދު ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. އެހެނަސް ނަހީދުބެ ހުއްޓުން އަރާފައި އޭނައަށް ބަލަން ފެށުމުން ދާނިޝް ނުތަނަވަސްވާ ގޮތްވިއެވެ. އެހެނަސް ސިކުންތުކޮޅެއް ފަހުން ނަހީދުބެ ހީލުމުން ދާނިޝްއަށް ރަނގަޅަށް ނޭވާ ލެވެން ފެށިއެވެ.

“ހާދަ ދުވަހެއް ކޮށްލާފައޭ ދާނިޝްއަށް ތިހެން ތި ބުނެވުނީ. ހެހެ…” ނަހީދުބެ ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމެއްގެ އިނދެ އެހެން ބުނުމުން ދާނިޝްއަށް ދެ ބުމަ ކައިރި ކޮށްލެވުނެވެ.

“ބޭބެއަށް….އެނގެނީތަ އަހަރެން ބުނަން އުޅުނުކަން؟” ދާނިޝްއަށް އަހާލެވުނެވެ.

“އަންހެން ކުއްޖެއްގެ ބައްޕައަކަށް ވަރަށް މިކަހަލަ ކަންތަކުގެ ހިލަން ނުވެ ނުހުންނާނެ…ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ދާނިޝް ގެ ދުލުން ތި ބަސްތައް އިވުނީމަ. ތެދުތެދަށް ބުނަންޏާ ތިއީ ބޭބެ ވެސް ވަރަށް ދުވަސް ވަންދެން އުއްމީދު ކޮށްގެން ހުރި ކަމެއް. އެކަމަކު……މިވަގުތު ހިލްޔާގެ ޙާލަތު ހުރި ގޮތުން ހިއެއް ނުވޭ ކައިވެންޏަކަށް ތައްޔާރު ހެންނެއް.” ނަހީދުބެ ގެ ވާހަކަ ނިމުނީ މާޔޫސީ ގޮތަކަށެވެ.

“އެނގޭ ބޭބޭ. އެކަމަކު މިފަހަރު ކުޑަ މިނުން ބޭބެ ގާތު އަޅުގަނޑުގެ މި މަޤްޞަދު އަންގާލީ އަނެއްކާވެސް ހިލްޔާ ގެއްލެން ބޭނުމެއް ނުވާތީ. ކުރިން ވެސް މި ޚިޔާލު ކޮށްފަ ފަސްކުރަމުން ދަނިކޮށް ހިލްޔާ….އެ މީހަކާ އެ ދިމާވީ. އެހެންވީމަ މި ފަހަރު ފަސް ނުކޮށް ބުނެލީ ބޭބޭ…” ދާނިޝް ކިޔައިދިނެވެ.

“ހުމް….ތި ދެކުދިން ގުޅުމަކީ ބޭބެއަށް ވެސް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެއް. އެކަމަކު…ބޭބެއަށް ތިއަށް ޖަވާބެއް ދެވެން އޮތީ ވެސް ހިލްޔާ ދާނިޝްއާއިމެދު ދެކޭ ގޮތް އެނގިގެން. އެކަމަށް އަދި ވަގުތު ބޭނުންވާނެ ހެން ހީވަނީ.” ނަހީދުބެ ބުންޏެވެ.

ދާނިޝްއަށް އެ ވާހަކައާއި އެއްބަސްވުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލެވުނެވެ. އެހިނދު އޭނައަކީ ހިލްޔާއަށް ކަމުދާނެ ޒާތުގެ މީހެއްތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ.

**

އޭގެ އަނެއްދުވަހު ހެނދުނު ހިލްޔާ އެތައް ދުވަހެއް ފަހުން ހެނދުނުގެ ނާސްތާ ތައްޔާރު ކުރުމުގައި ދޮންތައާއި ބައިވެރިވިއެވެ. އެދުވަހުގެ ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު ހިލްޔާގެ ހިތަށް ލުއެއް ލިބިފައިވިއެވެ. ލަސްލަހުން ވިޔަސް އޭނަގެ ދުޢާތަކުގެ އަސަރު އިޙްސާސް ކުރެވެން ފަށާފައިވިއެވެ.

“ވާވް ހާދަ ޑޭންޖަރަސްލީ މީރު ވަސް ދުވާ މިރުހެކޭ. ޖެނުއިން ދިވެހި ގިތެޔޮ މިރުސް!” މަސްހުނި މޮޑުމަށް ރަތްކުލައިގެ މިރުހެއް ކޮށަމުން ހިލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ.

“ހެހެ….އައި ނޯ ރައިޓް!” ރޮށި ދަމަމުން ދިޔަ ހަމްރާ ބުންޏެވެ.

“ނޯ ސީރިއަސްލީ! މާރުކޭޓުން ގަތް މިރުހެއްތަ؟ މި ވަސް ދުވާ މިރުހެއް ނުފެންނަތާ ވަރަށް ޒަމާން ވެއްޖެ.” މިރުސް ކޮށައި ނިންމާލުމަށްފަހު ކޮށާލެވިފައިވާ މިރުސްކޮޅު މަތީގައި ވަޅި އަޅަމުން ހިލްޔާ ބުންޏެވެ.

“ތިއީ ގަތް މިރުހެއް ނޫނޭ. ތިއީ ދާނިޝް ގެނެސްދިން މިރުހެއް. ބައްޕަ ނެތްއިރު ހުރިހާ ސަޕްލައިއެއް ގެނެސްދޭނީ ދާނިޝް. ދާނިޝް ގަސް ހައްދާ ގޭގަ. އެގޭގެ ގަހުގެ މިރުހެއް ތިއީ.” ހަމްރާ ކިޔައިދިނެވެ.

“ވަޓް؟! ދާނިޝް އޭ؟ ގަސް ހައްދާ؟” ހިލްޔާއަށް ހުއްޓުން އަރާފައި އެހެން ބުނެލެވުނުއިރު ހަނދާނަށް އައީ މާސްކް އަޅައިގެން އޯސިސް ކްލިނިކްގައި އުޅޭ ޒުވާނާއެވެ. ދުވަހެއްގެ ކޮޅުން ވެސް ދާނިޝްއަކީ ގަސް ހައްދައި އުޅޭނެ މީހެއްކަމަށް ހިލްޔާ ހިއެއް ނުކުރެއެވެ.

“ޔާ….ނިކަން ބެލްކަނިން ބޭރު ބަލާލަބަލަ. އެގޭގެ ބެލްކަނީގަ ހުސް ގަސް ހުންނާނީ. އެޕޭރެންޓްލީ ދާނިޝްގެ ރިއަލް ޖޮބްއަކީ ގަސް އިންދުމާ ގުޅޭ ކަމެކޯ. އޯސިސް އިން ވަކިވާން އުޅެނީ ރިއަލް ޖޮބަށް އަނބުރާ ދާންވެގެން. ހީ ވޯކްސް އެބްރޯޑް.” ހަމްރާ ދެމި ރޮށްޓެއް އުނދުނުގައި ހުރި ތަވާ މަތީގައި ބާއްވަމުން ކިޔައިދިނެވެ.

“އޮހް….އެހެންވީމަ ދާނިޝްއަކީ…..ފާރމާރއެއް؟” ހިލްޔާއަށް އަހާލެވުނެވެ. ދާނިޝް ދަނޑެއްގައި ބުރަ މަސައްކަތް ކުރާ މަންޒަރު ސިފަ ކުރެވުމުން ދާނިޝްއާއި މެދު އިތުރަށް ދަށްކޮށް ވިސްނޭ ގޮތްވިއެވެ.

އެކަން އެނގުންވުމާއިއެކު ހިލްޔާއަށް ބޯ ހޫރުވާލެވުނެވެ. މީހުންނަށް ދުނިޔެ ލިބިފައިވާ މިންވަރަކުން އެމީހަކާއިމެދު ގޮތް ކަނޑަ އެޅުމަކީ ކިހާ ކަތި ފިޔަވަޅެއްކަން މިހާރު އެނގޭތީވެއެވެ.

“ޑޯންޓް ނޯ ޑީޓެއިލްއެއް. ބައްޕައަށް އެނގޭނީ. ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން އިވުނު ވާހަކަތަކުން މި ކަންތައް އެނގުނީ.” ހަމްރާ ބުންޏެވެ.

“އޮހް….” ހިލްޔާއަށް ބުނެވުނީ ހަމައެކަނި އެހާ ވަރަށެވެ. އިތުރަށް ދާނިޝްއާއިމެދު އެނގެން ބޭނުންވިއެވެ. އެހެނަސް ސުވާލެއް ކުރަން ނުކެރުނީ ދޮންތައަށް ނުބައި ހީކުރުމެއް ހީކުރެވިދާނެތީވެއެވެ.

އެދުވަހު ހެނދުނުގެ ސަޔަށް އިންސާފު ކުރީ އެންމެން އެކީގައެވެ. ހެނދުނު ސައިގެ ތެރެއިން ހިލްޔާ ކްލިނިކަށް ދާންވީ ނޫންތޯ ނަހީދު އެހިއެވެ.

“ވަރަށް ޘަވާބު ލިބޭނެ ކަމެއްދޯ އެހެން މީހުންނަށް އެހީވުމަކީ؟” ނަހީދު އެހެން ބުނެލީ، ރޭ ދާނިޝް ދެއްކި ވާހަކައެއް ހަނދާން ކުރަމުންނެވެ. ހިލްޔާގެ ޙަޔާތް ވީހާވެސް ރަނގަޅު ގޮތަކަށް ބަދަލުވުން ނަހީދުގެ އެދުމަކަށް ވެފައިވިއެވެ.

“އާނ ބައްޕާ. ތިގޮތަށް ވިސްނޭތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ. ތިކަމަށްޓަކައި އިސްތިޚާރާ ވެސް ކޮށްފިން. އެކަމަކު….ހިތަށް އަރަނީ އަހަރެންގެ އިމޭޖް މިހެން ވެފަ ހުއްޓާ ކްލިނިކަށް ދިޔައިމަ ކްލިނިކަށް ވެސް އޭގެ އަސަރު ކުރާނެއޭ.” ހިލްޔާ ބުންޏެވެ.

“ދަރިފުޅު ތިކަމާމެދު ނުވިސްނާ. ތިކަން އޯސިސް ގެ މެނޭޖްމެންޓުން ހޭންޑްލް ކުރާނެ. ކްލިނިކް ގެ ވެރިމީހާ ގެ ގޮތުގަ ބައްޕަ މި ބުނަނީ ހިލްޔާ ޖޮއިން ކުރާށޭ. ހިލްޔާ ކަހަލަ ރަނގަޅު ޑޮކްޓަރުން ކްލިނިކަށް ބޭނުންވޭ.” ނަހީދު ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“އިފް ޔޫ ސޭ ސޯ، ބައްޕާ. އެބަ ވިސްނަން ތިކަމާ. ވިސްނާފަ ބުނާނަން އިން ޝާ ﷲ.” ހިލްޔާ ބުނެލިއެވެ. އެހިނދު ވެސް ބޭރު ތެރެއަށް ދިޔުމާއިމެދު ހިތުގައި ނުތަނަވަސްކަމެއްވިއެވެ. މީހުން އޭނައަށް ދޭނެ ނަޒަރުތަކާއި އޭގެ ސަބަބުން އޭނައަށް ކުރެވޭނެ އިޙްސާސްތަކެވެ. އެވަގުތު ވެސް އެކަންތައް ހިތަށް ވެރިވުމުން ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެން ދިޔަ ހިނދު ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ބޯ ހޫރުވާލެވުނެވެ. އެ ނާސްތާގައި ހިލްޔާއަށް އިތުރަށް ވާހަކަ ނުދެކެވުނީ އެހެންވެއެވެ.

ނާސްތާއަށްފަހު ކޮޓަރިއަށް ދިޔައިރު ވެސް ހިލްޔާ ވީ އެ ނުތަނަވަސްކަމުގައެވެ. ހިލްޔާގެ ޚިޔާލުތައް އެހެން ދިމާލަކަން ދިޔައީ، ކޮޓަރިން ނިކުމެވެސް ހުރި ބެލްކަނީގެ ދޮރަށް ނަޒަރެއް ދެވުމުންނެވެ. ހިލްޔާ އަދި މިކޮޅަށް އައިސް އެ ދޮރަށް ސަމާލުކަމެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. ބޯ ހުދުކުލައިގެ ފަރުދާއިން ދޮރު ނިވާ ކުރެވިފައިވުމުން އެތާނގައި ދޮރެއް ހުރިކަން ހަނދާނެއް ވެސް ނެތް ފަދައެވެ.

އެހެނަސް މިއަދު ހެނދުނު ދޮންތަ ދެއްކި ވާހަކަތައް ހަނދާންވެފައި ހިލްޔާއަށް އެދިމާލަށް ހިނގައިގަނެވުނެވެ. އަދި އެ ފަރުދާގެ ކައިރީގައި އިރުކޮޅެއް ވަންދެން މަޑުކޮށްގެން ހުރެފައި ފަރުދާ ދެ ފަރާތަށް ކަހާލިއެވެ. އެއާއިއެކު ދާނިޝްގެ ބެލްކަނީ އެތައް ދުވަހެއް ފަހުން ހިލްޔާއަށް ފެނިގެން ދިޔައެވެ.

6 މަސް ފަހުން އެ ބެލްކަނީ ފެނުނުއިރު އެއީ މުޅިން އާ ތަނެއްހެން ހިލްޔާއަށް ހީވިއެވެ. ކަޅުކުލައިގެ އެ ރެއިލިންގް ގައި ހުދުކުލައިގެ ޕޮޓްތަކެއްވިއެވެ. އެ ޕޮޓްތައް ވަނީ އަޑިން ކަނޑާ ނަގައި ރެއިލިންގް ގައި އެޅުވޭ ގޮތަށް ހަދާފައެވެ. ރެއިލިންގް ގެ ކުރިމަތިން ވެސް 5 ޕޮޓް ފެންނަމުން ދިޔައިރު ރެއިލިންގްގެ ދެ ފަރާތުން ވެސް ޕޮޓްތައް ފެނުނެވެ. ހިލްޔާއަށް އެންމެ ރީތިވީ ރެއިލިންގް އިން ބައެއް ފެހި ކުލައިގެ ވެލާތައް ވެސް ފައިބާފައިވި މަންޒަރު ފެނުމުންނެވެ. ހިލްޔާ ރަނގަޅަށް ބަލާލުމުން ބެލްކަނީގެ އެތެރޭގައި ވެސް ބޮޑެތި ގަސްތައް ހުރި ބޮޑު ޕޮޓްތައް ހުރިކަން އެނގުނެވެ.

އެ މަންޒަރަށް ހުއްޓުން އަރައިގެން ބަލަން ހުރެފައި ހިލްޔާއަށް ބެލަކްނީގެ ދޮރު ކަހާލެވެން އުޅުނެވެ. އެހެނަސް އެވަގުތު ހުރެވުނީ އަބާޔާގެ ބަދަލުގައި ކުރުތާއެއް ލައިގެން ކަން އެނގުންވުމުން ނިކުންނާކަށް ނުކެރުނެވެ. ދެންވެސް ދާނިޝްގެ ބެލްކަންޏަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެވުނެވެ.

ދާނިޝްގެ ބެލްކަނީ އޭނަގެ ބެލްކަންޏަށް ވުރެ ކުޑަވިޔަސް، ދާނިޝްގެ ބެލްކަނީ މާ ރީއްޗޭ އެވަގުތު ހިތަށް އެރިއެވެ. އެ ބެލްކަނީއިން ފެންނަމުން ދިޔައީ ދާނިޝްގެ ބުރަ މަސައްކަތެވެ. ތަނެއް ރީތި ކުރުމަށް ދާނިޝްގެ ހުރި ޖޯޝެވެ. ގަސް ހެއްދުމަކީ ކެތްތެރިކަން ވެސް ބޭނުންވާނެ ކަމެއްތާއެވެ. އެއީ ހަމަ ގައިމުވެސް އޭނައަށް އެއް ނުކުރެވުނު ކެތްތެރިކަމެކެވެ. ގަހެއް ބަލަހައްޓަން ހިލްޔާ ފަށާއިރަށް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭ ގަސް މަރުވެދެއެވެ. ގަސް ހެއްދުމަށް ހިލްޔާ ސަލާމް ބުނީ އެފަދައިން 5 ގަސް މަރުވި ފަހުންނެވެ.

މި ޚިޔާލުތަކުގެ ސަބަބުން ދާނިޝްއާއިމެދު ތަފާތު ގޮތަކަށް ވިސްނަން ހިލްޔާއަށް މަޖުބޫރުވިއެވެ. ދާނިޝްއާއިމެދު އަނެއްކާވެސް ވިސްނެން ފެށިއެވެ. ދާނިޝް ހަމަ މީހަކާއި އިނދެފާނެތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. ބެލްކަނީ މިހާ ރީތި ކުރަނީ އެ ކުއްޖަކަށްޓަކައިތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. ދާނިޝް އަދިވެސް ދާނިޝްގެ މަންމައާއިމެދު ހަނދާންވާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެ ހިތާމައިން މިހާރު އަރައިގަނެވިފައިވާނެ ހެއްޔެވެ؟

އެ ސުވާލުތައް ހިތަށް ވެރިވުމުން ހިލްޔާގެ ހަނދާނަށް އައީ އުސްތާޒާ އަސްމާ ނިޔާވި ރެއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ދާނިޝްގެ ކޮޓަރީގެ ބޮކި ނިވުނު ގޮތެވެ. އޭގެ އިރުކޮޅެއްފަހުން އެމްބިއުލާންސެއް އައިސް އުސްތާޒާ ސްޓްރެޗާރއަކަށް އެރުވުނު ގޮތެވެ. ހިލްޔާއަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ދެވުނުލެއް މާ ލަސްވި ގޮތެވެ. ދާނިޝް އެރޭ ރުއި ގޮތެވެ.

އެވަގުތު ހިލްޔާގެ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެރޭ ތަންކޮޅެއް އަވަހަށް އޭނައަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ދެވުނު ނަމަ އުސްތާޒާ އަސްމާ ސަލާމަތް ކުރެވުނީސް ހެއްޔެވެ؟ އެހިނދު ނޭނގޭ ސަބަބަކާ ހުރެ އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ހިލްޔާއަށް ލިބުނީ ޚުދު އޭނަގެ މަންމަގެ އަޑުންނެވެ.

“ނޫން ދަރިފުޅާ. މަންމަ ދެން ސޭވްއެއް ނުކުރެވޭނެ. މާ ލަސްވެއްޖެ.”

މީގެ 15 އަހަރު ކުރިން، މަންމަ އެ ބަސްތައް ބުނެލީ، އިންޑިއާ ހޮސްޕިޓަލެއްގެ އެނދުމަތީގައި އޮވެއެވެ.

“އެކަމަކު….ކީއްވެ މަންމާ؟ މަންމައެއް ނޫންތަ ބުނީ އެކްސްޓާނަލީ ޓްރީޓް ނުކުރެވެންޏާ އިންޓާނަލީ ކުރެވޭނެއޭ؟ މި ހޮސްޕިޓަލުގަ ނެތީތަ އިންޓާނަލް ސާރޖަންއެއް؟” 12 އަހަރުގެ ހިލްޔާ މަންމަގެ އެނދު ކައިރިއަށް އަންނަމުން އެހެން އަހާލީ ރޫރޫ އަޅާ އަޑަކާއި އެކީގައެވެ. ވާނުވާ އެއްކޮށް ސާފު ނުވިޔަސް އެނގޭހާ ވެސް ކަމަކީ ޑޮކްޓަރު މަންމައާއި މެދު ދިން ޚަބަރަކުން ބައްޕައަށް ރޮވެމުން ދިޔަ ކަމެވެ. އޭރުއްސުރެ ހިލްޔާ މޭނުބައި ކޮށްފައިވިއެވެ.

“ހެހެ….ޔޫ މީން، ޖެނެރަލް ސާރޖަން ދޯ ކަނބުލޮ؟ މަންމަ ބެލި ޖެނެރަލް ސާރޖަން ބުނީ 50% ޗާންސެކޭ އޮތީ ސާރޖަރީ ކާމިޔާބުވުމުގެ. އެ ޗާންސަކީ ކޮންމެ ކަހަލަ ޗާންސަކަށް ވިޔަސް މަންމަ ޙަމްދު ކުރަން. އެނގޭތަ ކީއްވެކަން؟ ﷲ ތަޢާލާ އަހަރުމެންނަށް ގޯސްވާނެ ގޮތެއް މިންވަރު ނުކުރައްވާނެ.” މަންމަ ވަރުބަލި ހިނިތުންވުމަކާއިއެކީ ބުންޏެވެ.

“އެކަމަކު…..އެކަމަކު ޑޮކްޓަރު މޮޅިއްޔާ ސޭވްވުމުގެ ޗާންސް ބޮޑުވާނެ ދޯ މަންމަ؟ މަންމަ ބުނީމެއްނު ކުރީ ދުވަހު….ބައެއް ޑޮކްޓަރުން 50% ޗާންސް ދޭ ސާރޖަރިއަކަށް އަނެއްބައި ޑޮކްޓަރުން 70% ޗާންސް ދީފާނެއޭ. އެކަހަލަ ހޯޕްފުލް ޑޮކްޓަރުންނޭ ގިނަވާން ޖެހެނީ…” ހިލްޔާ ރޮމުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“އާނ ދަރިފުޅު. އެކަމަކު ކިތަންމެ މޮޅު ޑޮކްޓަރަކަށް ވެސް ﷲ ގެ ތަޤްދީރެއް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ. އެކަން ދަންނައްޗޭ. ބަޓް ޔެސް، ހޯޕްފުލް ޑޮކްޓަރުން ގިނަވާންޖެހޭ. ކޮންމެހެން ވެސް ބަލިމީހާއަށް ވަނީ ކީއްތޯ ދަނެގަނެ ބަލި މީހާއާއިމެދު ކެއާރ ކުރާ ޑޮކްޓަރުން ތިބެންޖެހޭ. ދަރިފުޅު ބޭނުމީ ޑޮކްޓަރަކަށް ވާންދޯ؟ އެކަހަލަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދަރިފުޅު ވައްޗޭ.”

މަންމަ ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ހިލްޔާއަށް އިތުރަށް ރޮވުން ނޫންކަމެއް ނުވިއެވެ. އޭގެ 3 ދުވަސްފަހުން ކުރެވުނު ސާރޖަރީއެއްގެ ތެރެއިން މަންމަ ނިޔާވިއެވެ. އެދުވަހު ބައްޕަ އެކަމާ ރުޅި އިސްކޮށްގެން މުޅި ހޮސްޕިޓަލް ތެރޭގައި އަޑު ހަރު ކުރި މަންޒަރު ހިލްޔާއަށް ފެނުނެވެ.

ބައްޕަ ރުޅި އައި ސަބަބު ހިލްޔާއަށް ފަހުމްވީ އޭގެ އަހަރުތަކެއް ފަހުން ބައްޕަ ލަސްލަހުން އެ ވާހަކަތައް ކިޔައިދޭން ފެށުމުންނެވެ. ބައްޕަ ދެކޭ ގޮތުގައި އެ ހޮސްޕިޓަލުން މަންމަގެ ބަލީގެ ފައިދާ ނެގީއެވެ. މަންމައަށް ޖެހުނީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ މީހުންނަށް ނުޖެހޭ މޭގެ ބައްޔެކެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލުން ހަމައެކަނި އެ ބަލި އިތުރަށް ދިރާސާ ކުރުމަށް މަންމަ އެއްކޮށް ހޭނައްތައި ކުޑަ ސާރޖަރީއެއް ހެދިއެވެ. ޓެސްޓްތަކެއް ހެދުމުގެ ނަމުގައެވެ. މި ނޫނަސް އެތައް ބައިވަރު ލާރި ނަގައި އެހެނިހެން ޓެސްޓްތައް ވެސް ހެއްދިއެވެ. އެހެނަސް ޓެސްޓް ހެދިފަހުން ވެސް ޑޮކްޓަރުން ބުނަމުން ދިޔައީ ޓެސްޓް ހެދުމުގެ ކުރިން ވެސް ބުނި ބަސްތަކެވެ. އެ މީހުން ދެއްކި ވާހަކަތަކުން މަންމަގެ ބަލި އެމީހުންނަށް ރަނގަޅަށް ސާފު ނުވާހެން ބައްޕައަށް ހީވިއެވެ. އެހެނަސް އެމީހުން ކުށްވެރި ކުރަންވީ ގޮތެއް ބައްޕައަށް ވެސް ނޭނގުނު ގޮތް ބައްޕަ ތަކުރާރުކޮށް ކިޔައިދިން ދުވަސްކޮޅެއް ދިޔައެވެ.

ބެލްކަނީގެ ދޮރު ކައިރި ހުއްޓި ހުރި ހިލްޔާ އެ ހުރިހާ ހަނދާނެއް އާވެގެން ދިޔަދިޔަހެން މީހަކު އޭނަގެ ސިކުނޑީގައި ކޮއްޓާލިހެން ހީވިއެވެ. ކަމެއް އެނގުންވެގެން ދިޔުމުން ހިލްޔާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. އޭނަ ޖެނެރަލް ސާރޖަންއަކަށް ވާން ބޭނުންވި ސަބަބަކީ މިއީއެވެ!

އާނއެކެވެ. ހިލްޔާ ބޭނުންވީ 12 އަހަރުގައި އޭނައަށް މަންމައަށް ނުވެވުނު އެހީ އެހެން މީހުންނަށް ފޯރު ކޮށްދިނުމަށެވެ. ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ބަލިމީހުން އެންމެ ނުތަނަވަސް ވާނީ އޮޕަރޭޝަނަކާއި ހަމައަށް ދާންވުމުންނެވެ. ވީއިރު އޮޕަރޭޝަން ކުރާ ޑޮކްޓަރުންނަކީ މަންމަ ބުނާހެން އުއްމީދީ ޑޮކްޓަރުންނަށް ވާންޖެހެއެވެ. އަދި ބަލިމީހާގެ ބަލި ރަނގަޅަށް ދަނެގަންނަން މަސައްކަތް ކޮށް އެއަށް ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރުންނަށް ވާންޖެހެއެވެ.

އެ ޚިޔާލުތަކުގައި ހުރެ ހިލްޔާއަށް ވަގުތުން އޭނަގެ އެނދުގެ ކައިރިއަށް ދެވުނީ ފޯނު ނެގުމަށެވެ. އަރިމަތީ މޭޒުމަތީގައި އޮތް ފޯނު ނަގައި ހިލްޔާއަށް ވަގުތުން ބައްޕައަށް ގުޅާލެވުނެވެ.

“ހެލޯ ބައްޕާ. ކޮން ދުވަހަކުތަ ކްލިނިކަށް ޖޮއިން ކުރަންވީ؟” ހިލްޔާއަށް ވަގުތުން އަހާލެވުނެވެ.

ނުނިމޭ