ނަފްސީ (ހަތާވީސްވަނަ ބައި)
ހިލްޔާގެ ޚަބަރެއް ބަލަން ތިރިއަށް ގޮސްފައި އަދި ނާންނަނީއޭ ހިތައި ނަހީދު އަނެއްކާވެސް ސިޑިން އަރައިގެން ގޮސް ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ. ނަހީދު ފެންވަރައި ތާޒާ ވެލައިގެން ނިދަން ތައްޔާރުވެ ނިމުނުއިރު ގަޑިން 11:30 ވާން ގާތްވަނީއެވެ. މިވަގުތު ހިލްޔާ ގެއަށް އައިސްދާނެ ކަމަށް ޔަޤީނާއި ގާތް ކުރެވުނަސް ހިލްޔާއަށް ގުޅާލަން ނަހީދު ބޭނުންވިއެވެ.
އެނދުގައި އިށީންނަމުން ނަހީދު ހިލްޔާއަށް ގުޅަން ފެށީ، ހިލްޔާ ކުޑަ އިރުކޮޅަކުން ފޯނު ނަގައި އޭނައަށް ޖަވާބު ދޭނެއޭ ހިތާއެވެ. ފޯނު ނަގައި މިހިރީ ގެއަށް އައުމުގެ މަގުމަތީގައޭ ބުނާނެ ކަމަށް ހީކުރެވުނެވެ. ނޫނީ މިހިރީ ގެއަށް އައިސް ކަމަށް ބުނާނެ ކަމަށް ހީކުރެވުނެވެ.
އެހެނަސް އެކޮޅުން އިވެމުން ދިޔަ ރިންގުތައް ތަކުރާރުވާން ފެށުމުން ނަހީދުގެ ދެބުމަ ކައިރިވިއެވެ. ފޯނު އެއްކޮށް ކެނޑިގެން ދިޔުމުން ހިތަށް ވެރިވި ހާސް ކަމާއިއެކީ ކޮޅަށް ތެދުވެލަމުން ދެވަނަ ފަހަރަށް ހިލްޔާގެ ނަންބަރަށް ގުޅާލެވުނެވެ. މިފަހަރު ވެސް އެތައް ރިންގަކަށްފަހު އެކޮޅުން ޖަވާބެއް ނުދޭ ވާހަކަ އިވެން ފެށުމުން ކަންބޮޑުވުން ދެގުނަވިއެވެ.
އެ ކަންބޮޑުވުމުގައި ނަހީދު ހިލްޔާއަށް މެސެޖުތައް ފޮނުވައި ތަކުރާރުކޮށް ގުޅަމުން ހިލްޔާގެ ކޮޓަރި ބެލިއެވެ. ފަސޭހައިން ހުޅުވިގެން ދިޔަ ހިލްޔާގެ ކޮޓަރީގައި މީހެއް ނެތްކަން އެނގުމުން ނަހީދު އަނެއްކާވެސް ސިޑިން ތިރިއަށް ފޭބިއެވެ. ބޫޓު ހަރުގަނޑުގައި އަދިވެސް ހިލްޔާ މިރޭ ލައިގެން ދިޔަ ބޫޓު ނެތް މަންޒަރު ފެނުނު ހިނދު، ހާސްކަމުގައި ހިތުގެ ތެޅުން ވެސް އަވަސްވެފައިވިއެވެ.
10 ވަނަ ފަހަރަށް ގުޅުމުން ވެސް ހިލްޔާ ފޯނު ނުނެގުމުން ދެން ގުޅަންވީ މީހަކާއިމެދު ވިސްނުނެވެ. ވަގުތުން ސިކުނޑިއަށް ވެރިވީ ދާނިޝްގެ ނަމެވެ. ހިލްޔާ އެމަޖެންސީއެއް ދިމާވެގެން ކްލިނިކް ގައި ގިނައިރު ވަނީނަމަ ދާނިޝްއަށް އެނގޭނެއޭ ހިތައި ދާނިޝްއަށް ގުޅާލެވުނެވެ.
**
ދާނިޝް ކްލިނިކުން އައިސް އާދައިގެ މަތިން ނިދުމުގެ ކުރިން ދެ ރަކުޢަތުން ދެ ރަކުޢަތުން ނަމާދު ކުރަން ފެށިއެވެ. ކިތަންމެ ބުރަވިޔަސް، ދެރަވިޔަސް، ބަލިވިޔަސް އެ ނަމާދުތަކާއި ނުލާ އޭނަގެ ދުވަސް މިހާރު ފުރިހަމަ ނުވާ ފަދައެވެ. އެ ނަމާދަކީ އޭނަގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ޝަކުވާތަކަށް ފަރުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ދާނިޝްއަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވިފައިވެއެވެ. ކުރީ ރޭވެސް ހިތުގައި އުފެދިފައިވި ޝަކުވާތަކާއި އެކީ ނަމާދު ކުރުމުން އެ އިޙްސާސްތައް ފަނޑުވެގެން ދިޔައެވެ.
މިރޭ ވެސް ތަކުރާރުކޮށް ހިލްޔާއާއި ރާފިލް ހިނގާފައި ދިޔަ މަންޒަރު ލޮލަށް ސިފަ ކުރެވެމުން ދިޔައީތީ އެ ނަމާދުތަކުގެ ސަޖިދަތަކުގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ސަޖިދަތަކުގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރެވުނީ ހިތަށް ވެރިވާ އެ ޚިޔާލުތަކާއި އެކިގައެވެ. އެ ވާހަކަތައް ﷲ އާއި ޙިއްސާ ކުރުމަށް ހިތް އެދުނެވެ. އެހެނަސް ޢަރަބި ނޭނގޭނަމަ ސަޖިދައިގައި އެންމެ ބަހެއް ވެސް ނުބުނެވޭނެ ކަމަށް ދާނިޝްއަށް ހީކުރެވިފައިވެއެވެ. ސަޖިދައިގައި އަމިއްލަ ބަހުން ވެސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ހިތް ބަންޑުން ކޮށްލެވިދާނެކަން ދާނިޝްއަށް ނޭނގެއެވެ.
ދާނިޝް މިފަދަ ގޮތަކަށް ނަމާދު ކުރަމުން ގޮސް ސަލާން ދިން ވަގުތެއްގައި، އެނދުމަތީގައި އޮތް އޭނަގެ ފޯނު ރިންގުވާން ފެށިއެވެ. އެހާ ނޫން ގަޑިއެއްގައި ފޯނު ރިންގުވާން ފެށުމުން ދާނިޝްއަށް ޙައިރާންކަމާއިއެކީ އިންތާ އިނދެ އަތް ދިއްކޮށްލަމުން ފޯނު ނެގުނެވެ. ސްކްރީނުން ނަހީދުބެ ގެ ނަން ފެނިފައި ކޯލު ރިސީވްކޮށް ފޯނު ކަންފަތުގައި ޖައްސާލެވުނެވެ.
“ހެލޯ؟” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ.
“ހެލޯ ދާނިޝް. ކްލިނިކް ގަ ދޯ ތިހިރީ؟ މިރޭ ކްލިނިކް މާ ބިޒީތަ؟” ނަހީދުބެ އެކޮޅުން ސުވާލު ކުރުމުން ދާނިޝްއަށް އިތުރު ޙައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ.
“ނޫނޭ ބޭބޭ. މިހިރީ ގޭގަ. ޔޫޝުއަލް ޓައިމްގަ މިރޭ ނިމުނީ.” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ. ނަހީދުބެ މި ސުވާލު ކުރަނީ ކީއްވެތޯ ހިތަށް އެރި ވަގުތު ހިލްޔާގެ ސޫރަ ލޮލަށް ސިފަވިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ނަހީދުބެ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
“އެހެންތަ؟ ހިލްޔާ ކޮބައިބާ އެހެންވިއްޔާ؟ ހިލްޔާ ވީ ތަނެއް އެނގޭތަ؟ އަދިވެސް ގެއަށް ނާދޭ. ފޯނެއް ވެސް ނުނަގާ.” ނަހީދުބެ ކަންބޮޑުވުމަކާއިއެކު ދެއްކި ވާހަކައިން ދާނިޝް ގެ ވެސް މެއަށް ފިނިވިއެވެ.
“ހިލްޔާ….ދިޔައީ ރާފިލް އާ އެއްކޮށް.” ދާނިޝް ބުނާ ހިތެއްނެތި ބުނެލިއެވެ. މިއީ ނަހީދުބެއަށް އާ ވާހަކައަކަށް ނުވާނެ ކަމަށް ހީކުރަމުންނެވެ. އެހެނަސް…
“ވަޓް؟! ކާކާ އެކީގައޭ؟” އެކޮޅުން ނަހީދުބެ ގެ ނުރުހުންތެރި އަޑު އިވުމުން ދާނިޝްއަށް ސިހުމެއް ލިބުނެވެ.
“ޑޮކްޓަރ ރާފިލް އާ އެކީ ދިޔައީ.” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ. އޭނައަށް މި ބުނެވުނީ ހިލްޔާއަށް ދެރައެއް ލިބޭނެ ފަދަ ވާހަކައެއް ނޫންކަމަށް ހިތާހިތުން އުއްމީދު ކުރަމުންނެވެ.
“ކޮން ކަމަކާ ގުޅިގެން؟ ކީކޭ ކިޔާފަ ދިޔައީ؟ ދިޔަ ތަނެއް އެނގޭތަ؟” މިފަހަރު ދާނިޝްއަށް އިވުނީ ނަހީދުބެ ގެ ރުޅިވެރި އަޑެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު ހިލްޔާއާއި ރާފިލްގެ ގުޅުމަކީ ނަހީދުބެއަށް ސިއްރު ކުރެވިފައިވާ ގުޅުމެއްކަން ނަގައިގަނެވުނެވެ.
“ނޭނގެ ކޮން ތަނަކަށް ކަމެއް ދިޔައީ.” ދާނިޝް ބުނެލީ ހަމައެކަނި އެހާ ވަރަށެވެ. ހިލްޔާ ސިއްރުކޮށްފައިވާ ގުޅުމެއްގެ ވާހަކަ ފާޅު ކުރަން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އޭނަ އެހެން ބުނުމާއިއެކު ނަހީދުބެ ވަކި އެއްޗެކޭ ނުބުނެ ފޯނު ކަނޑާލީ، ދެންވެސް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ހިލްޔާ ވީ ތަނެއް ހޯދަންކަން ދާނިޝްއަށް ނަގައިގަނެވުނެވެ.
ކޯލު ނިމުމަކަށް އައުމުން ފޯނު ތިރިކޮށްލީ ހިނދު ވެސް ދާނިޝްއަށް އިނދެވުނީ ޙައިރާންކަމެއް ގައެވެ. ރާފިލް އާއި ހިލްޔާ ގެ ގުޅުން ނަހީދުބެއަށް ނޭނގޭތީ އަޖާއިބުވެފައިވިއެވެ. ނަހީދުބެއަށް އެކަން ނޭނގިދާނެ ކަމަށް އޭނަ ދުވަހެއްގެ ކޮޅުން ވެސް ހިއެއް ނުކުރެއެވެ. ހިލްޔާއަކީ އަމިއްލަ ބައްޕައަށް ސިއްރުކޮށްގެން ފިރިހެނަކާއި ގުޅުމެއް ބާއްވާފާނެ ކުއްޖެއްކަމަށް ޤަބޫލު ނުކުރެވުނީތީވެއެވެ.
އެހެނަސް ދެންމެ ނަހީދުބެ އާއި ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ހިލްޔާއާއިމެދު ނިންމުނު ގޮތާއިމެދު ސުވާލު އުފެދުނެވެ. ބައްޕައަށް ސިއްރުން ފިރިހެނަކާއި ގުޅުމެއް ބޭއްވުމަކީ ހަމަ ގައިމުވެސް ދީނުގެ ހުދޫދުގެ ތެރެއިން ވާނެ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. ވީއިރު ހިލްޔާ އެފަދައިން އެ އުޅެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ހިލްޔާއަކީ އޭނަ ހީކުރި ވަރަށް ވުރެ ގޯސް ކުއްޖަކީ ހެއްޔެވެ؟ މަންމައަށް ވެސް ހިލްޔާއާއި ގުޅޭ ގޮތުން ހީކުރެވިފައިވީ ކުށްހީތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ ދާނިޝްއަށް ޤަބޫލު ކުރަން ދަތިވިއެވެ.
މީހަކު ގޯސްވަނީ ކިހާ ހިސާބަކުން ހެއްޔެވެ؟ ﷲ ގެ އަމުރުފުޅަކަށް ނުކިޔަމަންތެރިވާ ފުރަތަމަ ފަހަރުން ހެއްޔެވެ؟ ޤަޞްދުގައި ﷲ ގެ ހަނދުމައިން ދުރުވާ ހިސާބުން ހެއްޔެވެ؟ އަމިއްލަ އެދުމުން ހިތް ފުރި، ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް އަމިއްލަ ނަފްސަށްޓަކައި ކުރާ ހިސާބުން ހެއްޔެވެ؟ އެ ދަހިވެތިކަމުގެ ސަބަބުން އެހެން މީހުންނަށް އަނިޔާ ދޭން ފަށާ ހިސާބުން ހެއްޔެވެ؟ އަދި ދުނިޔޭގައި ވެސް ފަސާދަ އުފެދޭނެ ކަމެއް ފަތުރާ ހިސާބުން ހެއްޔެވެ؟
ޙަޤީޤަތަކީ މީގެއިން ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް އަނެއް ކަމަށް މަގުފަހި ކުރުވާ ކަމެވެ. ކުރެވޭ ކުދި އަދި ބޮޑު ފާފަތަކަށް އިޚްލާޞްތެރި ހިތަކުން ތައުބާ ނުވާނަމައެވެ. އެނގިގެން ވެސް ނޭނގި ވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކު ފާފަ ކުރެވޭކަން މީހަކު ޤަބޫލު ނުކޮށްފިނަމަ، ތައުބާވުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ކަމުގައި ނުދެކޭނެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެމީހެއްގެ ފާފަތައް މަތިމައްޗަށް ލިޔުއްވިގެން ދާނެއެވެ. އަދި ފާފަތަކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ އާދައަށްވެ، ނުވެސް އެނގި އެމީހަކު ހެޔޮ މަގުން ކައްސާލައިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
ހިލްޔާއަށް ވަމުންދާ ފަދައިންނެވެ. ހަމައެކަނި އޭނައަށްޓަކައި ހިފާފައިވާ ރެސްޓޯރެންޓުގެ މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި އިނދެ، ރާފިލް ދިއްކޮށްގެން ހުރި އަގުބޮޑު، ވިދަމުންދާ އަނގޮޓިއަށް ބަލަން އިންއިރު، ދަހިވެތިކަމުން ހިލްޔާގެ ހިތް ފުރި ބަންޑުން ވަމުން ދިޔައެވެ. ހިލްޔާގެ ހިތުތެރޭގައި އެ މުޅި މަންޒަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ރީތިވެފައިވިއެވެ. މިއީ އޭނައަށް ރީތިވި ޑްރާމާތަކުގެ ތެރެއިން ޑްރާމާއެއްގެ މަންޒަރެކޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. މީހަކު ދުރުން މި މަންޒަރު ރެކޯޑު ކުރުމަށް ހިތް އެދުނެވެ. މިއީ އޭނަގެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޙިއްސާ ކުރަން ނުހަނު ރީތި މަންޒަރަކަށް ވާނެތީވެއެވެ.
އެ ޚިޔާލުތަކާއި ހެދި ރާފިލް އޭނައާއި ކުރި ސުވާލާއިމެދު ވެސް ހިލްޔާއަށް ސާފުކޮށް ވިސެނޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. ރާފިލް އެ އެދުނީ ކައިވެންޏަކަށްކަން ވިސްނެން އިރުކޮޅެއް ނެގިއެވެ. މި ސުވާލަކީ އޭނައަށް ވަގުތުން ޖަވާބު ދެވޭނެ ކަހަލަ ސުވާލެއް ނޫންކަމަށް ސިކުނޑި ބުންޏެވެ. ކައިވެންޏަކީ ޢާއިލާއާއި ވެސް ވާހަކަ ދައްކައިގެން ނިންމޭ ނިންމުމެއްކަން ހިލްޔާ ހަނދާން ކުރިއެވެ.
އެވަގުތު ޢާއިލާގެ ވާހަކަ ގެންނަން ހިލްޔާ އަނގަ ހުޅުވާލާފައި ވެސް އަނގަ ލައްޕާލިއެވެ. އެވަގުތު ކޮޅުގައި އެ ވާހަކަ އިސްކޮށްފިނަމަ އެވަގުތުކޮޅުގެ ރީތިކަން ގެއްލިދާނެތީވެއެވެ. އެހެންކަމުން ހިލްޔާއަށް ޖަވާބު ދެވުނެވެ.
“ޔެސް!” ހިލްޔާ ބުނެލިއެވެ. ރާފިލްއާއި އޭނަގެ ލޯބީގެ ވާހަކައަށް އުފާވެރި ނިމުމެއް ގެނައުމަށެވެ. އެހެން ހުރިހާ ކަމަކާއިމެދު ފަހުން ވިސްނަން ނިންމަމުންނެވެ. އެހެންނޫނަސް ރާފިލް އާއި އޭނަގެ ގުޅުމަށް އޮންނާނެ ހުރަހެއް ހިލްޔާއަށް އެވަގުތު ނުވިސްނުނެވެ. ރާފިލްއަކީ ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ‘ރަނގަޅު’ ޒުވާނެކެވެ.
ހިލްޔާއަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ ހިލްޔާއަށް ރާފިލް ރަނގަޅުވީ، ހިލްޔާގެ ނަޒަރުގައި ހުރިހާ ކަމަކީ ދުނިޔެ ކަމުގައި ވުމުން ކަމެވެ.
ހިލްޔާގެ ޖަވާބު އިވުމާއިއެކު ރާފިލް ގެ މޫނުމައްޗަށް ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު ރާފިލް އެ ފޮށިން އަނގޮޓި ނަގައި، ފޮށި މޭޒުމަތީގައި ބޭއްވުމަށްފަހު ކަނާތް އަތް ދިއްކުރިއެވެ. އެ ދިއްކުރި އަތުގެ މާނަ ނަގައިގަނެވުމުން ހިލްޔާ އޭނަގެ ކަނާތު އަތް ރާފިލްގެ އަތް މަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. އެހިނދު ރާފިލް ހިލްޔާގެ ކަށި އިނގިލީގައި އަނގޮޓި އަޅުވާލި ހިނދު، މިއީ ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް ވަމުންދާ ގޮތްތޯ ހިލްޔާގެ ހިތަށްއެރިއެވެ.
“އިޓްސް ބިއުޓިފުލް!” ހިލްޔާ އޭނަގެ އަތް ކައިރި ކޮށްލަމުން އަނގޮޓިއަށް ބަލައި ބުންޏެވެ.
“ޖަސްޓް ލައިކް ޔޫ!” ރާފިލް ކޮޅަށް ތެދުވެލަމުން ހިނިތުންވުމަކާއިއެކީ ބުނެލިއެވެ. އެއާއިއެކު ހިލްޔާއަށް ރާފިލްއަށް ބަލައިލަމުން ލަދުރަކި ގޮތަކަށް ހީލެވުނެވެ. ރާފިލްއާއި އެވަގުތުކޮޅުގެ މަސްތުގައި މުޅިން ޖެހިފައިވިއެވެ.
ރާފިލް ގޮސް އަނެއްކާވެސް ހިލްޔާގެ ކުރިމައްޗަށް ވާ ގޮތަށް ގޮނޑީގައި އިށީންނަމުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
“އައިމް ސޯ ހެޕީ ޔޫ ސެއިޑް ޔެސް! މި ބުނީ ކުރިން ވެސް ހަމަ ޔަޤީން ވި ހިލްޔާ އާނއެކޭ ބުނާނެކަން. އެކަމަކު ހިލްޔާގެ ޖަވާބު ދެންމެ އިވުނީމަ މާ ބޮޑަށް އުފާވެއްޖެ. ނައު އައި ނޯ ވީ އާރ މޭޑް ފޯ އީޗް އަދާރ. ހިނގާ ދުވަހަކުވެސް ވަކި ނުވަމާދޯ ހިލްޔާ؟ މިކަހަލަ ކަނެކްޝަނަކީ ރެއާރ އެއްޗެއް. ވީ ޝުޑް ހޯލްޑް އޮން ޓު އިޓް. ކޮންމެ ކަމެއް ދިމާވިޔަސް. ދެން އޮތީ ހާޑް ޕާޓް އިނގޭ. ފެމިލީއަށް އެންގުން. މައި ފެމިލީ ވިލް ބީ އޯކޭ. އަހަރެން ނިންމާ ކޮންމެ ނިންމުމަކަށް ފެމިލީ އޯކޭވާނެ. އެކަމަކު ހިލްޔާގެ ބައްޕަ ގެ ވާހަކަ ކިޔައިދީފަ ހުރި ގޮތުން ހީވަނީ ތަންކޮޅެއް ދަތިވާނެހެން…” ރާފިލް އެ ފަހު ޖުމްލަ ބުނެލީ އިސްޖަހާލަމުން ހިސާބަކަށް މާޔޫސްވެފައި އިނދެއެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ.
“ނޯ އައި ޑޯންޓް ތިންކް ރާފިލް. ޔޫ އާރ އަ ގުޑް މޭން. އަހަންނަށް ޕްރޮވައިޑް ކޮށްދެވޭ ކަހަލަ ރަނގަޅު ޖޮބެއްގަ ހުރި ޒުވާނެއް ތިއީ. ބައްޕަ ނޫނެކޭ ނުބުނާނެ.” ހިލްޔާއަށް އެވަގުތު އެހެން ބުނެވުނީ ނުހަނު ޔަޤީންކަމާއި އެކީގައެވެ.
“އެހެންދޯ؟ އެހެންވީމަ ހިލްޔާގެ ބައްޕައާއި ހިލްޔާ ވާހަކަ ދައްކަންވީއެއްނު؟” ރާފިލް އެދުނެވެ.
“އޯކޭ. ދައްކާނަން. ޑޯންޓް ވޮރީ ޓޫ މަޗް. ބައްޕަ އޯކޭވާނެ.” ހިލްޔާ އެވަގުތު ރާފިލްގެ ހިތްހަމަޖައްސައިދޭން އެހެން ބުނުމުން ރާފިލް ހިނިތުންވެލިއެވެ.
ރާފިލްގެ އެ ވާހަކަތަކުން ރާފިލް ހިލްޔާގެ ބައްޕައަށް ޖެހިލުންވާކަން ހިލްޔާއަށް ނަގައިނުގަނެވުނެވެ. އަންހެން ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ގާތަށް ގޮސް ކައިވެންޏަށް އެދުމަށް ފަސްޖެހުނީކަން ނުފެނުނެވެ. އެހާ ވެސް ބޮޑަށް ހިލްޔާ ވީ ރާފިލް ދެއްކި އަވާ މެންދުރަށް ގެއްލިފައެވެ.
**
‘ދަ ކްލައުޑް ރެސްޓޯރެންޓުން ހިލްޔާއާއި ރާފިލްއަށް ނިކުމެވުނުއިރު ވެސް 12 ޖަހައި ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. އެކަމާއިމެދު ހިލްޔާ ކަންބޮޑުވިއެއްކަމަކު އެ އިޙްސާސް ބޮޑުވެގެނެއް ނުދެއެވެ. ބައްޕަގެ 10 މިސް ކޯލު ހުރި ވާހަކަ ރާފިލް ގާތު ބުނީ ވެސް ނުހަނު ހަމަޖެހިގެންނެވެ. ބައްޕަ މިވަގުތު ހުންނާނީ ނުރުހުންވެފައިކަން އެނގުންވެ، މެއަށް ފިނިވިޔަސް ހިލްޔާ އެކަމާއިމެދު މާ ބޮޑަށް ނުވިސްނޭތޯ ބެލިއެވެ. އޭނައަކީ މިހާރު ކުޑަ ކުއްޖެއް ނޫނޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. ރޭގަނޑު ކިތަންމެ ލަހުން އަޔަސް އޭނަ ކޮންމެހެން ބައްޕައަށް އަންގާކަށް ނުޖެހެއެވެ.
ބައްޕަ އޭނައާއި މެދު ކުރާނެ ފިކުރުތައް ވެސް ހިލްޔާއަށް ކުޑަ ކަމަކަށް ވެފައިވި ފަދައެވެ. ބައްޕަގެ ރުހުން ވެސްމެއެވެ. އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކަށް ވެފައިވީ އޭނަގެ އަމިއްލަ ހިތުގެ އުފާވެރިކަމެވެ. އެ އުފާވެރިކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ އޭނައާއި ރާފިލްގެ ‘ރީތި’ ގުޅުމެވެ.
ހިލްޔާގެ އެދުމުގެ މަތިން ރާފިލް ހިލްޔާ ލައިދިނީ ކްލިނިކާއި ހަމައަށެވެ. އެއަށްފަހު ދެމީހުން ވަކިވީ ކްލިނިކްގެ ޕާކިންގް ލޮޓުން ހިލްޔާ ރާފިލްގެ ކާރުން ފައިބައި، އަމިއްލަ ކާރަށް އަރައި ދުއްވާލުމުންނެވެ.
އަމިއްލަ ކާރުގައި އެކަނިވުމުން ގެއަށް ދިޔުމުން ކަންތައް ވާނެ ގޮތް ސިފަކުރެވި، ހިލްޔާގެ ހިތް ބިރުގަންނަން ފެށިއެވެ. އެހެނަސް އޭނަ ބިރުގަންނަންވީ ކޮން ކަމަކާއިތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. އޭނަ މިރޭ ކުރީ ގޯސް ކަމެއް ނޫންކަމަށް ހިތުގެ ކަނަކުން ގޮވިއެވެ. ރާފިލް އޭނައަށް އެދުނީ ކައިވެންޏަކަށެވެ. ޒިނޭ ކުރާކަށް ނޫނެވެ. ވީއިރު ބައްޕައަށް ބުނެވޭނެ ވާހަކައެއް އޮންނާނެ ހެއްޔެވެ؟
ޝައިޠާނާގެ ބަސްތަކަށް މުޅިން ހެއްލި، ހިލްޔާ ބައްޕައާއި ކުރިމަތިލާން ‘ތައްޔާރު’ ވިއެވެ.
ހިލްޔާ ކާރު ގަރާޖަށް ލުމަށްފަހު އަމިއްލަ ގެ ހުންނަ ޢިމާރާތަށް ވަދެގެން ދިޔައީ ވެސް ނުހަނު ހަމަޖެހިގެންނެވެ. އަދި ލިފްޓުން އަރައިގެން ގޮސް ލިފްޓުން ފޭބުމަށްފަހު އަތް ދަބަހުގައި އޮތް ތަޅުދަނޑި ނަގައި ގޭގެ މައިދޮރުގައި ޖެހިއެވެ. އަދި ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލަމުން ދޮރު ހުޅުވާލީ، 1 ޖަހައި ބޮޑުވެފައިވި އެ ވަގުތު ބައްޕަ ނުވެސް ހުންނާނެ ކަމަށް ހީކުރަމުންނެވެ.
އެހެނަސް ހިލްޔާއަށް ހީވީ ރަނގަޅަކަށް ނޫނެވެ. އެޕާޓްމެންޓްގެ މައިދޮރު ހުޅުވައި އެތެރެއަށް ވަދެވުމާއިއެކު ސިޓިންގް ރޫމުގެ ސޯފާގައި ބުމަގޮށްޖެހިފައި އިން ބައްޕަ ހިލްޔާއަށް ފެނުނެވެ. އޮރެންޖް ކުލައިގެ ފަނޑު އަލީގައި އެއްވެސް ކަމެއް ނުކޮށް އޭނައަށް ބަލަހައްޓައިގެން ބައްޕަ އިން ގޮތުން ހިލްޔާ ހިސާބަކަށް ގަނޑުވެސް ވިއެވެ. އެހެނަސް ދެންވެސް އޭނަ ބިރުގަންނަންވީ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ހިތާހިތުން ބުނެވުނެވެ. އެހެންކަމުން ހަމަޖެހިލައިގެން އޭނަގެ ބޫޓު ބޭލުމަށްފަހު ހަރުގަނޑުގައި ބެހެއްޓިއެވެ. އަދި ގޭގެ ތެރޭގައި ލައި އުޅޭ މަޑު ފައިވާނަކަށް އަރައިގެން ބައްޕަ ހުރި ކަމަކަށް ވެސް ނުބަލައި އެތެރެއަށް ދާން ހިނގައިގަތެވެ.
“ނުބުނާނަންތަ ކޮންތާކު އުޅެފަކަން ތި އައީ؟” ހިލްޔާ ބައްޕަ އިން ދިގު ސޯފާ ފަހަނަޅައި ދާން އުޅެނިކޮށް ބައްޕަ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
“ރެސްޓޯރެންޓަކަށް ގޮއްސަ މިއައީ. ފްރެންޑަކާއި އެއްކޮށް.” ހިލްޔާ ބައްޕައަށް ބެލުމެއް ނެތި ބުންޏެވެ. އެއީ ދޮގެއް ނޫންކަމަށް ހިތާހިތުން ކިޔާލެވުނެވެ. ރާފިލްއަކީ އޭނަގެ އެކުވެރިއެއް ވެސްމެއެވެ.
“ހާދަ ދަންގަޑިއެއްގަ ބައްދަލުކުރާ ފްރެންޑެކޭ.” ނަހީދު ހިލްޔާއަށް ބަލާލަމުން ބުނެލިއެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާ ނުރުހުންވިއެވެ. ނަހީދު ކޮންމެހެން އޭނަގެ ދިރިއުޅުމާއި ބެހެން ނުޖެހޭނެކަމަށް ހިތާހިތުން ބުނެވުނެވެ. އެއީ ބައްޕަގެ ގޮތުގައި ދެކެން އެވަގުތު ދަތިވިއެވެ.
“ވެލް އެ ފްރެންޑާއި ދިމާވަނީ އެ ގަޑީގަ. އެހެންވީމަ ދިޔައީ.” ހިލްޔާ އެހެން ބުނެ އަނެއްކާވެސް ހިނގައިގަންނަން އުޅުނެވެ. އެހިނދު ނަހީދު ތެދުވެލިއެވެ.
“މިހާއިރު ވީއިރު ހިލްޔާގެ ފޯނު އޮތީ ކޮންތާކު؟ ފޯނު ނަގާފަ ހުރި ތަނެއް އަންގާލިއްޔާ ވާނީ ކީއް؟!” ނަހީދުގެ އަޑު ހަރުވިއެވެ. އެހެން އެއްވެސް ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހިލްޔާއަށްޓަކައި ހިތުގައިވި ކަންބޮޑުވުމާއި އެކީގައެވެ.
ޙަޔާތުގައި ވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބައްޕަގެ ރުޅިވެރި އަޑު އިވުމުން ހިލްޔާގެ ހިތް ރޫރޫ އެޅިއެވެ. އެހެނަސް ދެންވެސް ހިލްޔާއަށް އަމިއްލަ ކުށެއް ނުފެނުނެވެ. ވަގުތުން އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ދިފާޢުގައި ރުޅި އާދެވުނެވެ.
“ފޯނު ސައިލެންޓަށް ލާފަ އޮތީމަ ނުނެގުނީ. އެހެންނޫންނަމަ ނެގީސް.” ހިލްޔާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
“ދެން ފަހުން މިސް ކޯލެއް ވެސް ނުފެންނަހާ ވަރަށް ތި ބައްދަލުވުމެއް ބިޒީވީތަ؟ ބައްޕަގެ ކޯލު ހިލްޔާއަށް މުހިއްމެއް ނުވަނީތަ؟” ނަހީދު އެހިއެވެ.
“އެހެންނެއް ނޫން. އައި ތޯޓް ގެއަށް އައިއްސަ ބައްޕައާއި ވާހަކަ ދެއްކިދާނެއޭ. ޑޯންޓް މޭކް އަ ބިގް ޑީލް އައުޓް އޮފް ދިސް ބައްޕާ. އައި ޖަސްޓް ވެންޓް އައުޓް. ކޮބައިތަ މައްސަލައަކީ؟” ހިލްޔާ ދުވަހަކުވެސް ބައްޕައާއި ވާހަކަ ނުދައްކާ މޭރުމަކުން ވާހަކަ ދެއްކުމުން ނަހީދާއި އެއްވަރަށް ހިލްޔާ ވެސް ޙައިރާންވިއެވެ. އެހެނަސް އޭނައަށް އައިސްފައި މިވަނީ ރަނގަޅު ބަދަލެއް ކަމަށް އެވަގުތު ހިލްޔާގެ ހިތް ބުންޏެވެ. ކުޑަ ކުއްޖެއް ފަދައިން ބައްޕަގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އޭނަ އުޅޭނީ ކިހާ ދުވަހެއް ވަންދެންތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. ބަދަލުވާންޖެހެނީ ބައްޕަގެ ވިސްނުން ކަމަށް ޝައިޠާނީ ވަސްވާހަކުން ހިލްޔާއަށް އިވުނެވެ.
“މައްސަލައަކަށް ނުވާންވީދޯ؟ އޯކޭ، އެހެންވީމަ ބުނެބަލަ ކޮން ފްރެންޑަކާ އެކީ ތި ދިޔައީ؟ އެހާވަރު ސުވާލެއް ކުރެވިދާނެތަ؟” ނަހީދު ނުރުހުންތެރިކަމާއިއެކީ ސުވާލު ކުރިއެވެ.
“ރާފިލް އާއިއެކީ ދިޔައީ.” ހިލްޔާ ޖެހިލުންވުމެއް ނެތި ބުންޏެވެ.
“ކީއްކުރަން ރާފިލްއާއެކީ ދިޔައީ؟ ހިލްޔާ ފިރިހެން އެކުވެރިން ގެންގުޅެން ފެށީ ކޮން ދުވަހަކު؟” ނަހީދުގެ ސުވާލުތަކަށް ނިމުމެއް ނާދެއެވެ.
“އެކުވެރިއެއް ނޫން އެއީ. އެއީ އަހަރެން މެރީ ކުރަން ބޭނުންވާ ކުއްޖާ.” ހިލްޔާ އެ ބުނެލި ބަސްތައް ނަހީދަށް އިވުނީ ހޮނު ގުގުރީގެ ސިފައިގައެވެ.
“ކީ….ކޭ؟” ނަހީދަށް ކުރުވެފައިވާ ނޭވާއަކާއެކީ އަހާލެވުނެވެ. ރާފިލްއަކީ ކޮން ޒާތެއްގެ ޒުވާނެއްކަން ރަނގަޅަށް އެނގޭ ޙާލުގައެވެ. ރާފިލްގެ ޢާއިލީ ވިޔަފާރިއާއި ނަހީދު ވިޔަފާރި ނުގުޅުވައިގެން އުޅެނީ ވެސް ސަބަބުތަކާއި ލައިގެންނެވެ.
“ޔެސް. އައި ވޯންޓް ޓު މެރީ ހިމް ބައްޕާ. މިރޭ ރާފިލް ޕްރޮޕޯޒް ކުރީ. އެންޑް އައި ސެއިޑް ޔެސް.” ހިލްޔާ އޭނަގެ ކަނާތު އަތް ހިއްލައި އަނގޮޓި ދައްކާލަމުން ބުންޏެވެ. އެވަގުތު ހިލްޔާއަށް އަމިއްލަ ނަފްސު ސިފަކުރެވުނީ، އޭނަގެ ލޯބީގެ ވާހަކައިގެ ބަޠަލާ ދިފާޢުކުރަމުންދާ މީހެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެ ޚިޔާލު ހިތުގައި ޒީނަތްތެރިވެފައިވުމުން، ބައްޕަ ކޮންމެ އެއްޗެކޭ ބުންޏަސް ރާފިލްއާއި އޭނަގެ ގުޅުން ދިފާޢު ކުރުމަށް ޢަޒުމް ކަނޑައެޅުނެވެ.
ހިލްޔާ ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ނަހީދަށް ލިބުނު ޝޮކުގައި ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ވޭތުވިއެވެ. އެއަށްފަހު އެ ހިމޭންކަން ނަގާލީ ނަހީދެވެ.
“ނޫނެކޭ ބުނޭ.” ނަހީދު އެހެން ހުރިހާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ހިލްޔާގެ ރައްކާތެރިކަމާއިމެދު ވިސްނަމުން ބުނެލިއެވެ.
“ވަޓް؟” ހިލްޔާއަށް ސާފެއް ނުވިއެވެ. ނޫނީ ސާފުވާން ބޭނުމެއް ނުވީއެވެ.
“ނޫނެކޭ ބުނާށޭ ރާފިލްއަށް. ރާފިލްއާއި ނުއިންނާނެ ހިލްޔާ!” ނަހީދު އެހެން ބުނުމާއިއެކު ހިލްޔާގެ ގާތަށް ރުޅިއައެވެ.
“ވަޓް އާރ ޔޫ ސޭއިންގް ބައްޕާ އައި އޯލްރެޑީ ސެއިޑް ޔެސް. އާނއެކޭ ބުނެފަ ނޫނެކޭ ބުނޭތަ މީހުން؟”
“ބުނަން ޖެހުނީމަ ބުނާނީ! ރާފިލްއަކީ ރަނގަޅު މީހެއްނޫން. އޭނަ ނަމާދެއް ވެސް ނުކުރޭ ހިލްޔާ. ދުނިޔޭގަ ލެއްވިހާ ލަދުކުޑަ ކަމެއް ކުރަމުންދާ މީހެއް އެއީ. ބައްޕަ އޭނަ ކްލިނިކަށް ލީ ލާ ހިތުންނެއް ނޫން. އޭރު ދަރިފުޅު މެޑިކަލް އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުގަ ކްލިނިކަށް ޖޮއިން ނުކުރާތީ އެހެން ދިވެހި މެޑިކަލް އޮފިސަރެއް ނުލިބިގެން އޭނަ ލީ. މިހާރު ހިތާމަ އެބަކުރެވޭ އެކަމާ.”
“ބައްޕައަށް ކިހިނެއް އެނގެނީ ރާފިލް ލަދު ކުޑަ ކަން؟ އަހަންނަށް ފެނުނު ގޮތުގަ ރާފިލްއަކީ ނުލާހިކު ޑީސެންޓް ޒުވާނެއް. އަހަރެން ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓޭނެ ޒުވާނެއް. ބައްޕައަށް ތި އިވުނީ ފޯލްސް ރޫމާރއެއް ކަމަށްވާނީ. ރާފިލް ބުނި އެމީހުންގެ ޢާއިލާއާއި ދެކޮޅަށް މީހުން ރޫމާސް ފަތުރާ ވާހަކަ. ބިޒްނަސް ޑައުން ކޮށްލަން.”
“ހިލްޔާއަށް އޭނަ ދައްކާ ވާހަކަ ޤަބޫލު ކުރެވޭ؟”
“ކުރެވޭ.”
“ކީއްވެ؟”
“އައި….ޖަސްޓް ނޯ ހީ އިޒް އަ ގުޑް ޕާސަން ބައްޕާ. ބައްޕަ އަހަރެންގެ ޗޮއިސްއަށް ޓްރަސްޓް ނުކުރަނީތަ؟”
“ޓްރަސްޓް ކުރެވޭ ގޮތަކަށް ނޫނޭ ހިލްޔާ ތިއުޅެނީ. އެއްވެސް މީހެއް ކައިރި ނުބުނެ ރޭގަނޑު ދަންވަރު ފިރިހެނަކާއެކީ ބޭރަ ތި ދިޔައީ!”
“ބައްޕާ ޑޯންޓް މޭކް އިޓް ސައުންޑް ލައިކް އިޓްސް އަ ކްރައިމް! ރާފިލް އަހަރެން ގެންދިޔައީ ގޯސްކަމެއް ކުރާކަށް ނޫން. އަހަންނަށް ޕްރޮޕޯޒް ކުރަންވެގެން.”
“ޕްރޮޕޯޒް ކުރަން އެހެނިހެން ގޮތްގޮތް ވެސް ހުރޭ. ހިލްޔާ ކިހިނެއް އޭނައާއި މިގޮތަށް ބައްދަލުކުރަން އެއްބަސްވީ؟ ކޮބާ ރީތި ގޮތް؟ ކޮބާ ރަނގަޅު ގޮތް؟ ތިއީ ބައްޕަގެ ދީން އުނގެނިފައި ހުރި ދަރިފުޅެއް ނޫންތަ؟!”
ނަހީދަށް ތަކުރާރުކޮށް ސުވާލު ކުރެވުނުހެން އެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އެ ވާހަކައަށް ވެސް ހިލްޔާ އެއްޗެކޭ ބުނަން އުޅެނިކޮށް ހިލްޔާގެ ފަހަތުން ހާފިޒާގެ އަޑު އިވުނެވެ.
“ހާދަ އަޑުގަދަވެގެންނޭ މިއުޅެނީ. ކިހިނެއް މި ވަނީ؟” އެއާއިއެކު ހިލްޔާއާއި ނަހީދަށް އެކުއެކީގައި އެ ހިސާބާއި އެންމެ ކައިރި ހުންނަ ކޮޓަރީގެ ދޮރާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެވަގުތު ނަމާދު ދޮޅީގައި ހުރި ހާފިޒާ އެ ދޮރުމަތީގައި ހުއްޓެވެ.
މާމަގެ އެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުން ހިލްޔާއަށް މުހިއްމެއް ނުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަނެއްކާވެސް ބައްޕައާއި ދިމާލަށް އެނބުރިލިއެވެ.
“ލުކް ބައްޕާ. އައި ހޭވް އޯލްރެޑީ ޑިސައިޑެޑް ރާފިލް އާއި މެރީ ކުރަން. އައި ކާންޓް ސޭ ނޯ.” ހިލްޔާ ބުންޏެވެ.
“ހިލްޔާއަށް ތި ކައިވެންޏެއް ކުރެވޭނީ ވެސް ބައްޕަ ވަލީ ދީގެންދޯ؟ މި ކައިވެންޏަށް ބައްޕަ ވަލީ ދޭކަށް ނެތް ވާހަކަ ބުނެލިން މިހާރުއްސުރެ.” ނަހީދު ބުނެލިއެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާގެ ރުޅިވެރިކަން ދެގުނަވިއެވެ.
“ގޯޑް ޔޫ ރިއަލީ ޑޯންޓް ކެއާރ އެބައުޓް މައި ފީލިންގްސް. އަހަރެން ހީކުރީ ޕްރޮޕޯޒަލް އެއް ލިބިގެން ގެއަށް އައިމަ ބައްޕަ އަހަންނަށްޓަކައި އުފާކުރާނީ ކަމަށް. އެކަމަކު ނޫން! އެ އުފާވެރިކަން ނިގުޅައިގަންނަން ބައްޕަ ތި މަސައްކަތް ކުރަނީ. ބައްޕަ އެދުނު މީހަކާއި އިންނަން އެއްބަސް ނުވީމަދޯ ތިހެން ތި ވާހަކަ ދައްކަނީ؟ ކާންޓް ބިލީވް ދިސް!”
ހިލްޔާ ބުމަގޮށްޖެހިފައި ހުރެ ހަރު އަޑުން ވާހަކަ ދެއްކުމުން ނަހީދު ގަބުވިއެވެ. ޚުދު ހިލްޔާ ވެސް އެވަގުތު ފިނިވިއެވެ. އޭނައަށް މިދެވެނީ އޭނަގެ ހުދޫދުތަކާއި މާ ދުރަށް ހެން ހީވާން ފެށިއެވެ. ހިތް ބާރަށް ތެޅެން ފެށީ ހިސާބެއްގެ ބިރުވެރިކަމާއި އެކީގައެވެ.
ބައްޕަ އެއްޗެކޭ ނުބުނެ ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވެފައި އޭނައަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުންނަން ފެށުމުން ހިލްޔާ ލަސްލަހުން އިސްޖަހާލަމުން އަނެއްފަރާތަށް އެނބުރުނެވެ. އަދި ސިޑިއާއި ދިމާލަށް ހިނގަން ފެށީ އެތާނގައި އިތުރަށް ހުންނަން ބޭނުމެއް ނުވުމުންނެވެ. އެހެނަސް މާ ދުރަށް ނުދެވެނީސް މާމަގެ އަޑު އިވުނެވެ.
“وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَٰنًا، إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ ٱلْكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ ، وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا…”
މާމާ ދައްކާލި ވާހަކައެއް ފަދައިން ކިޔައިދިން އެ އާޔަތުން ހިލްޔާއަށް ފިޔަވަޅުތައް މަޑުޖައްސާލެވުނެވެ. އިސްރާ ސޫރަތުގެ އެ އާޔަތަކީ ހިލްޔާ ހިތު ދަސް ނޫނަސް ރަނގަޅަށް އުނގެނިފައިވާ އާޔަތެކެވެ. އެހެންކަމުން އެ އާޔަތުގެ މާނަ ހިތަށް އައެވެ.
“އެކަލާނގެއަށް މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަން ނުކުރުމަށާއި، މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަނޑައަޅުއްވައި އެންގެވިއެވެ. އެ ދެމީހުންކުރެ އެކަކު، ނުވަތަ އެ ދެމީހުން ތިބާގެގާތުގައި ތިބެ، މުސްކުޅިކަމާ ހަމަޔަށް ފޯރައްޖެނަމަ، އެދެމީހުންނަށް އުފް ވެސް ނުބުނާށެވެ! އަދި އެ ދެމީހުންނަށް، އަޑުލައި ނުހަދާށެވެ! އަދި މާތް ބަހަކުން އެ ދެމީހުންނަށް ބަސްބުނާށެވެ…”
ނުނިމޭ
