ނަފްސީ (ސަތުތިރީސްވަނަ ބައި)
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ
“އެމީހާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މަޤާމަށް ބިރުވެތިވެއްޖެ މީހާއަށް ދެ ސުވަރުގެ ހުށްޓޭ. اللّه أَكْبر!”
ޝެއިޚް ދައްކަވަމުން ގެންދެވި ވާހަކައިގެ ތެރެއިން ދާނިޝްގެ ލޯ ކަރުނުން ފުސްވިއެވެ. އޭނަ ބިރުގަތޭ ހިތާހިތުން ބުނަމުން ދަނިކޮށް އިވުނު އާޔަތުގެ މާނައިން ހިތް ހިނދުކޮޅަކަށް ހުއްޓުނުވެސް މެއެވެ. ސުވަރުގެއަށް ނުދެވިދާނެކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ހިތުގައި އޮތްވާ ސުވަރުގެ އޭނައަށް ލިބިދާނެ ކަމުގެ ޚަބަރު އިވުމުން ލޮލުން ހުއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަތައް ފައިބަން ފެށިއެވެ.
ދަރުހުގައި އިން ދާނިޝްއަށް މާސްކް އަޅައިގެން އިނދެވުނީ ނަސީބަކަށެވެ. އެ ނޫންނަމަ އެއީ މަޝްހޫރު މޫނަކަށްވުމުގެ އިތުރުން އެހާވަރަށް ކަރުނަ އޮހޮރެމުން ދާ ފިރިހެނަކު ފެނިފައި އެންމެންގެ ނަޒަރު ހުއްޓުނީހެވެ.
މާސްކްގެ ތެރެއަށް ކަރުނަތައް ފޭދިގެން ދާން ފެށުމުން ދާނިޝްއަށް ލޮލުގެ ކައިރިން ދެއަތުގެ އިނގިލިތަކުން އެސްފިޔަތައް ފޮހެލެވުނެވެ. ދާނިޝްއަށް ވަމުން ދިޔަ ގޮތް ކައިރީގައި އިން ފަޔާޒަށް ފާހަގަވީ ދެނެވެ.
“ޔޫ އޯކޭ ބްރޯ؟” ފަޔާޒް ވައި އަޑުން އެހިއެވެ.
ހަމަ އިސާހިތަކު ދާނިޝްއަށް އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުނެ ތެދުވެލީ އެތާ ހުންނަން ބޭނުން ނުވުމުންނެވެ. މީހުންނަށް އޭނަގެ ކަރުނަތައް ދެއްކުމަކީ ދާނިޝްއަށް ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާތީވެއެވެ. އެހިނދު ދާނިޝްގެ ސިކުނޑި އަނެއްކާވެސް ނައްސި ޚިޔާލުތަކުން ފުރެން ފެށިއެވެ. ކިތަންމެ ނޫންކަމަށް ހެދުނަސް އޭނައަށް ސުވަރުގެއަށް ނުވަދެވޭނެއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. މިރޭ ޒިވް ގުޅުމުން އޭނަ ފަހުން ގުޅާނެ ވާހަކަ ބުނެލީ، އޭނަގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް އޭނަ ބިރުވެތިނުވާތީ ނޫންހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމަށްވާނަމަ އޭނައަށް ސުވަރުގެއަށް ދެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟
ﷲ ގެ މަގަށް ރުޖޫޢަވާން އުޅޭ އަޅެއްގެ އުއްމީދުތައް ފުނޑުފުނޑު ކުރުވުމަކީ ޝައިޠާނާގެ އުކުޅެކެވެ. ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން އުއްމީދު ކަނޑުވާލުމަކީ ދެންވެސް ގޯސް މަގުގައި އުޅުމަށް ދެވޭ ހިތްވަރެކެވެ. އެހެންނޫނަސް ﷲ ގެ ރަޙްމަތް ޙައްޤު ނުވާނަމަ ދުނިޔޭގައި އުޅެންވީ ގޮތަކަށް އުޅެންވީ ކަމަށް ޝައިޠާނާ ވިސްނައިދެއެވެ.
އެހެނަސް ﷲ ހިދާޔަތް ދައްކަވަން މިންވަރު ކުރެއްވި އަޅަކު އެފަދަ ވަސްވާސްތަކުން އެކަލާނގެ ރައްކާތެރި ކުރައްވައެވެ. އާޚިރަތަށް އެދި ހެޔޮ ގޮތް ޚިޔާރު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ އަޅަކަށް އެކަލާނގެ ހިދާޔަތް ދައްކަވައެވެ.
“ބްރޯ ޕްލީޒް ވެއިޓް! ދާނިޝް!”
ދާނިޝް ސްކޫލުގެ ހޯލުން ނިކުމެ ގޭޓުން ވެސް ނިކުންނަން އުޅުނު ވަގުތު ފަހަތުން ފަޔާޒް ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ. އޭނަގެ ނަން އިވުމުން ދާނިޝްއަށް ފިޔަވަޅުތައް މަޑުޖައްސާލެވުނެވެ. އެހެނަސް ދެންވެސް ފަޔާޒަށް ބެލުމަށް ޚިޔާލު ނުކޮށް ލޮލުގައިވި ކަރުނަތައް ފޮހެލަމުން ފުން ނޭވާތަކެއް ލިއެވެ. ދާނިޝް އެ ޙާލުގައި ވަނިކޮށް ފަޔާޒް އައިސް އޭނަގެ ކައިރީގައި މަޑުކުރިއެވެ.
“ކިހިނެއްވީ ދާނިޝް؟ ކަމެއް ދިމާވީތަ؟ ނޫނީ….ދަރުހުގެ ސަބަބުން ހިތަށް އަސަރު ކުރީތަ؟” ފަޔާޒް ދާނިޝްގެ ކޮނޑުގައި އެއްއަތް އަޅާލަމުން އެހިއެވެ. އެހިނދު ދާނިޝްއަށް ފަޔާޒާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނެވެ. ފަޔާޒް އެފަދަ ސުވާލެއް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ދާނިޝް ހިއެއް ނުކުރެއެވެ. ޢާއްމު ގޮތެއްގައި މީހުން ރޮއި އުޅޭނީ ދިރިއުޅުމުގެ ކަމަކާ ހެދި ނޫން ހެއްޔެވެ؟
“ކިހިނެއް އެނގުނީ؟” ދާނިޝްއަށް އަހާލެވުނެވެ. އެހިނދު ފަޔާޒް ގެ މޫނުމައްޗަށް ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ.
“ﷲ ގެ އާޔަތްތައް އިވިފައި ރުއިމަކީ އެއީ ވާންޖެހޭ ގޮތޭ. ގިނަ ފަހަރު އެ އާޔަތްތައް އިވިފަ އަހަރުމެންނަށް ނުރޮވެނީ އަހަރުމެންގެ ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން. އަހަރުމެންގެ ހިތްތަކަށް އަސަރު ނުކުރަނީ އެ ހިތްތައް ހަރުވެފައިވާތީ. ސާފު ސަލާމަތްވެގެންވާ ހިތަކަށް ނޫނީ ﷲ ގެ އާޔަތްތައް އިވިފަ ނުރޮވޭނެ. މިއީ އުފާކުރަންވީ ސަބަބެއް ދާނިޝް.” ފަޔާޒް ނުފިލާ ހިނިތުންވުމަކާއިއެކީ ކިޔައިދިނެވެ. އެހެނަސް އެ ވާހަކައިން ދާނިޝްއަށް ދެރަވެފައި އިސްޖަހާލެވުނެވެ.
“ބަޓް ޔޫ ޑޯންޓް ނޯ. އަހަރެން މިއީ ބޮޑު ފާފަވެރިއެއް. މިރޭ މިސްކިތަށް ނަމާދަށް އައީ ވެސް ފަހުން ފާފައަކަށް އަރައިގަންނަން ރާވައިގެން. ކިހާ ގޯސް ތަ؟ އަހަންނަށް ނުދެވޭނެ ދޯ ސުވަރުގެއަށް؟” ދާނިޝް ކަރުނުން ފުރިފައިވި ލޮލާއިއެކީ ރޫރޫ އަޅާ އަޑަކުން ހިތުގައިވި ސުވާލުތައް ކުރިއެވެ. އޭނަގެ ކައިރީގައި އެވަގުތު ހުރީ އެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދޭނެ މީހެއްހެން ހީވުމުންނެވެ.
“ކޮންމެ އިންސާނަކީ ވެސް ފާފަ ކުރެވޭނެ މީހެކޭ ދާނިޝް. އެކަމަކު ފާފަވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ރަނގަޅު މީހަކީ ތައުބާ ވާ މީހުން ކަމަށް ރަސޫލާ ﷺ ދަސްކޮށް ދެއްވާފައިވޭ. ތިބުނީ ފާފައެއް ކުރަން ރޭވީއޭ އެއްނު؟ އަދި ފާފަ ނުކުރަމެއްނު؟ އެހެން ކަމަށްވާނަމަ ގެއަށް ގޮސް ތި ފާފައަށް އަރައިގަނެވެން އޮތް ހުރިހާ މަގެއް ބަންދު ކުރޭ. އަދި ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ފާފައިން ދުރު ކޮށްދެއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރޭ. އިން ޝާ ﷲ އެކަލާނގެ ދާނިޝްއަށް އެހީތެރިވެވޮޑިގެންވާނެ. އެއީ އަހަރުމެން އަނދިރިކަމުގެ ތެރެއިން އަލިކަމަށް ނެރުއްވާ ރަސްކަލާނގެ.” ފަޔާޒް ކިޔައިދިނެވެ.
ފަޔާޒް ވާހަކަ ދެއްކި ދެއްކިހެން އަނެއްކާވެސް ދާނިޝްގެ ހިތުގައި އުއްމީދުތަކެއް އާލާވިއެވެ. މަންމަ ވެސް އެފަދަ ވާހަކަތައް ކިޔައިދިން ފަނޑު ހަނދާނެއް ވުމުންނެވެ. އެހެނަސް މި ވާހަކަތަކުން އޭނަގެ ހިތަށް އަސަރު މި ކުރީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށެވެ.
“ތޭންކްސް ފަޔާޒް.” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ. ބީރައްޓެއްސެއްގެ ފަރާތުން އޭނައަށް މިހާ ބޮޑު އެހީއެއް ލިބިދާނެ ކަމެއް އޭނަ ހީވެސް ކޮށްފައި ނެތެވެ.
“ޔޫ އާރ ވެލްކަމް.” ފަޔާޒް ދާނިޝްގެ ކޮނޑުގައި މަޑުމަޑުން ޖަހާލަމުން ހިނިތުންވުމަކާއެކީ ބުންޏެވެ.
ފަޔާޒް އަދި ދަރުސް ނިމެންދެން ހުންނަން ބޭނުންވިޔަސް ދާނިޝް އެވަގުތު ގެއަށް ދާން ބޭނުންވުމުން އެހާ ހިސާބުން ދެމީހުން ވަދާޢީ ސަލާމް ކުރިއެވެ. ދާނިޝް ގެއަށް ދާން ބޭނުންވީ ފަޔާޒް އެ ބުނި ފަދައިން ކަންތައް ކުރަން ބޭނުންވެފައިވި މިންވަރުންނެވެ. މިގޮތުން ގެއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި ވެސް ޒިވް އޭނައަށް އެންމެ ފަހުން ގުޅި ނަންބަރު ބްލޮކް ކުރިއެވެ. ޒިވް އަނެއްކާވެސް އެހެން ނަންބަރަކުން އޭނައަށް ގުޅާފާނެކަން އެނގުނަސް މެއެވެ. އެގޮތަށް ގުޅައިފިނަމަ އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ޔަޤީންކަމެއް އެވަގުތު ނެތަސްމެއެވެ. ދާނިޝް ނިންމީ ފަޔާޒް ބުނި ފަދައިން ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އެހީއަށް އެދުމަށެވެ. އެ ދުޢާ އިޖާބަވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން ހިތުގައި ނެތަސްމެއެވެ.
“ޔާ ﷲ ޕްލީޒް ހެލްޕް.”
ގެއާއި ހަމައަށް ދެވެންދެން ވެސް ތަކުރާރުކޮށް ދާނިޝްގެ ހިތަށް ވެރިވަމުން ދިޔައީ އެ ބަސްތަކެވެ. އަމިއްލަ ބަލިކަށިކަން އިޙްސާސްވަމުން ދިޔައީތީވެއެވެ. ވަކި ހިސާބަކުން އޭނަ އެހީއަށް އެދެވެމުން ދިޔައީ ހަމައެކަނި އެ އެންމެ ފާފައިން ދުރުވާން އެކަންޏެއް ނޫންހެން ވެސް ހީވާން ފެށިއެވެ.
އެ ހިތް އެހީއަށް އެދެމުން ދިޔައީ ﷲ ގެ ހަނދުމައިން އެއްކިބާވެފައިވާ ޖަހާލަތުގެ ދިރިއުޅުމުން މުޅިން ދުރުވުމަށްކަން ޚުދު ދާނިޝްއަށް ވެސް ނޭނގެއެވެ. އެ ހިތް އެދެމުން ދިޔައީ އީމާންކަމުގެ އާ ހަރުފަތަކަށް ދިޔުމަށްކަން ޚުދު ދާނިޝްއަށް ވެސް ވަންހަނާ ވެފައިވިއެވެ.
ދާނިޝް ގެއަށް ގޮސް ކަރުނައިން ތަތްތެޅިފައިވާ މާސްކް ނަގާލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް މޫނު ދޮވެލިއެވެ. ފުދޭވަރަކަށް ދުރަށް ހިނގުމުން ދާ ވެސް ހިއްލާފައިވުމުން ދާނިޝް އަނެއްކާވެސް ފެންވަރާލުމަށްފަހު ވުޟޫ ކުރިއެވެ. ދެންވެސް ހިތުގައި އޮތީ ނަމާދު ކުރުމުގެ އެދުމެވެ. ﷲ އާއި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ އެދުމެވެ.
އެހެންކަމުން އަނެއްކާވެސް ދާނިޝް ގޭގައި އޭނަ ނަމާދު ކުރާ ތަނުގައި މަޑުކޮށްލަމުން ތަކްބީރު ކިޔާލުމަށްފަހު ހަޝަމް ބަނެވެ. އެހިނދު ކީއްވެ ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ހަމައެކަނި اللّه أََكْبر އޭ ކިޔާލުމުން ވެސް އެ ބަސްތަކާއިމެދު ވިސްނާލެވުނީ މާ ބޮޑަށެވެ. ހުރިހާ ކަމަކާއި އެއްޗަކަށްވުރެ ވެސް ﷲ ބޮޑުވެގެންވާނަމަ، އޭނަގެ ބަލިކަށިކަމަށް ވުރެ ވެސް ﷲ ބޮޑުވެގެންވާނެތާއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެހެންކަމަށްވާނަމަ، އެ ބަލިކަށިކަން ނައްތާލެއްވުމަކީ އެކަލާނގެއަށް ހަމަ އެއްވެސް ކަމަކަށް ނުވާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟
އެކަމާއިމެދު ވިސްނާލުމަށްފަހު ދާނިޝް ދުޢާއުލް އިފްތިތާޙް ކިޔުނެވެ. އެ ދުޢާ ފުދޭވަރަކަށް ދިގުވެފައި ދުޢާގެ މާނަ ބެލިފައި ނުވިޔަސް، އެ ދުޢާވެސް ނަމާދުގައި ކިޔާލެވުނީ ލަސްލަހުންނެވެ. އެއަށްފަހު ސޫރަތުލް ފާތިޙާ ކިޔަވަން ފެށުމުން ކޮންމެ އާޔަތަކަށްފަހު ހިތަށް ތަފާތު ޝުޢޫރުތަކެއް ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ﷲ އަށް ޙަމްދުކޮށް އެކަލާނގެ ރަޙްމަތުގެ ވާހަކަ އަމިއްލަ ދުލުން ކިޔަވާލެވުނު ހިނދު ހިތާހިތުން އެ ވާހަކަތައް ޔަޤީން ކުރެވުނެވެ. އަދި އެއީ ޤިޔާމަތުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެކަން ހަނދާންވެގެން ދިޔަ ހިނދު އެއީ ވެސް ޝައްކެއް ނެތް ކަމެއް ކަމަށް ހިތް ބުންޏެވެ. ދާނިޝްގެ ހިތަށް އެންމެ ބޮޑަށް އަސަރު ކުރީ ދެން އޮތް އާޔަތް ކިޔަވާ ލެވުނު ހިނދެވެ.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِيْن
“އަޅަމެން އަޅުކަންކުރަނީ، އިބަރަސްކަލާނގެއަށެވެ. އަދި އަޅަމެން ވާގިއެދެނީ، އިބަރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ.”
ދާނިޝްއަށް ޢަރަބި ނޭނގުނަސް އެވަގުތު އެ އާޔަތް ފަހުމް ކުރެވިގެން ދިޔައީ ޢަރަބި އެނގޭހެން ހީވާ ދަރަޖައަށެވެ. އަދި އެ އާޔަތުން ހިތަށް ލިބުނު އަޖާއިބާއި އެކީ ކިޔެވުން ވެސް ހުއްޓުނެވެ. މި ހުރިހާ އިރު ވަންދެން އޭނަ ދިޔައީ ﷲ ގެ ވާގިއަށް އެދެމުންނޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. ވީއިރު ނަމާދުގައި ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އޭނަ ލައްވާ އެކަލާނގެ ގެ އެހީފުޅަށް އެދުމުގެ ފުރުސަތު ދެއްވީ އެ އެހީފުޅު އޭނައަށްޓަކައި ޔަޤީން ކޮށްދެއްވުމަށް ހެއްޔެވެ؟
ހިތަށް ވެރިވި އެ ޚިޔާލުން އަނެއްކާވެސް ދާނިޝް ގެ ލޯ ކަރުނުން ފުސްވިއެވެ. އިސާހިތަކު އެ ކަރުނަތައް މަޤާމުން ދޫވެ ކޯތާފަތަށް ފޭބިއެވެ. އެހިނދު ދާނިޝްއަށް އެ އާޔަތް ރުއިމުގެ ތެރެއިން ދެވަނަ ފަހަރަށް ވެސް ކިޔަވާލެވުނެވެ. އަދި ތިންވަނަ ފަހަރަށް ވެސް ކިޔަވާލެވުނެވެ. އެކަމަށް ހިތް އެދުނު ވަރުންނެވެ. އެހެނަސް ކުރިއަށް ކިޔެވެން ފެށީ ނަމާދާއިގެން ކުރިއަށް ދާން ބޭނުންވުމުންނެވެ.
ދާނިޝްއަށް އެރޭ މެދުކެނޑުމެއްނެތި ނަމާދު ކުރެވެމުން ދިޔައީ ގަޑި ވެސް ބެލުމެއް ނެތިއެވެ. ދަންވީއިރު ނިންޖެއް ވެސް ނާދެއެވެ. އިޚްލާޞްތެރި އަޅުކަމުން މުޅި ޖިސްމަށް ބޭނުންވާ އަރާމު ވެސް ލިބެމުން ދިޔަ ފަދައެވެ. ދާނިޝްއަށް ކިރިޔާ ވެސް ގަޑިއަށް ބަލާލެވުނީ ފަތިސް ނަމާދު ވަގުތު ގާތްވަނީހެން ހީވުމުންނެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށް މިސްކިތަށް ދާން ބޭނުންވުމުންނެވެ. ގަޑި ބަލާލެވުނުއިރު 4 ޖަހައި ބޮޑުވެފައިވި ތަން ފެނިފައި ދާނިޝް އަނެއްކާވެސް ފާޚާނާއަށް ވަދެލާފައި ވުޟޫ ކުރިއެވެ. އަދި ފެން ފޮދެއް ބޯލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް މާސްކެއް އަޅައިގެން މިސްކިތަށް ދާން ނިކުތެވެ. އެހިނދު ދާނިޝްގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. މީގެ ގަޑިއިރުތަކެއް ކުރިން އެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވި އެއްވެސް ނުތަނަވަސް އިޙްސާސެއް ނެތޭ ބުންޏަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެކަން އެނގުންވުމުން ޚުދު ދާނިޝް ވެސް ޙައިރާންވާ ގޮތްވިއެވެ.
ދާނިޝްއަށް މިސްކިތާއި ހަމައަށް ދެވުނުއިރު ވެސް ފަތިސް ނަމާދަށް ނުގޮވައެވެ. އެ ގަޑީގައި ގޮސް މިސްކިތަށް ވަންއިރު އެ މިސްކިތުގައި އިމާމާއި ލައިގެން ދެ ތިން މީހަކު އުޅެއެވެ. އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުރީ ސަފުގައި ނަމާދެއް ކުރަން ފަޔާޒް ހުރިތަން ފެނިފައި ދާނިޝްއަށް ހިނިތުންވެލެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. ފަޔާޒާއި ދިމާވިތާ އަދި 24 ގަޑިއިރު ވެސް ނުވަނީސް ދާނިޝްގެ ހިތުގައި ފަޔާޒަށްޓަކައި ކުލުނެއްވިއެވެ. އެއީ ކީއްވެކަމެއް ނުވިސްނުނެވެ.
ދާނިޝް ފަޔާޒް ގެ ކައިރީގައި ގޮސް އިށީނީ، އެވަގުތު ވަރުބަލިވެފައިވާ މިންވަރު އިޙްސާސްވުމުންނެވެ. ދާނިޝް އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީ ފަޔާޒް ނަމާދު ނިމި އޭނައާއި ވާހަކަ ދައްކާނެ އިރަކަށެވެ. ދާނިޝް ހީކުރިހެން ސަލާމް ދިނުމާއިއެކު ފަޔާޒް އޭނައާއި ހިނިތުންވިއެވެ. އެހެނަސް އޭނަ ހީކުރި ގޮތާއި ޚިލާފަށް ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ.
“ބްރޯ މަސްޖިދު ސުންނަތް ނުކުރަންތަ؟” ފަޔާޒް އެހިއެވެ.
“އެއީ ކޯޗެއް؟” ދާނިޝްއަށް ދެބުމަ ކައިރި ކޮށްލަމުން އަހާލެވުނެވެ.
އެއާއިއެކު ފަޔާޒް ކިޔައިދިނެވެ. އެއީ މިސްކިތަކަށް ވަދެފައި އިށީނުމުގެ ކުރިން ކުރެވޭ ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދެއް ކަމަށެވެ. ދާނިޝް އެ ނަމާދު ކުރުމުން ވިތުރި ނަމާދުގެ ވާހަކަ ވެސް ފަޔާޒް ކިޔައިދިނެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު ދާނިޝް ވިތުރި ނަމާދު ވެސް ކުރިއެވެ.
ﷲ އަޅަކާއިމެދު ރުހިވޮޑިގެންވާ ކަމުގެ އެއް ޢަލާމާތަކީ ވީހާވެސް ގިނަ ހެޔޮ ޢަމަލު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމެވެ. ގިނައިން ޘަވާބު ލިބޭ ޢަމަލުތަކުގައި އަޅަކު މަޝްޣޫލުވުމެވެ. އަދި އެ ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރާ ހިތްވުމެވެ.
ދާނިޝްއަށް އެ ފެށިގެން ދިޔައީ ކިހާ ރީތި ދަތުރެއްކަން ޚުދު ދާނިޝްއަށް ވެސް އޭރު ފަހުމެއް ނުވެއެވެ. އެދުވަހަށްފަހު ފަޔާޒް އޭނަގެ ގާތް އެކުވެރިޔަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. އޭގެ ހެޔޮ އަސަރު ދާނިޝްއަށް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ފަޔާޒްގެ ފަރާތުން ދީނުގެ އެތައް ކަމެއް ދާނިޝްއަށް ދަސްވާން ފެށިއެވެ. އަދި އެ ދަސްވާ ކޮންމެ ކަމަކާއި އެއްގޮތަށް ދާނިޝް ޢަމަލު ވެސް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު އިރު އަރަންދެން ﷲ އަށް ޒިކުރު ކުރުމަކީ ކިހާ ޘަވާބު ހުރިކަމެއް ކަން އެނގުނު ފަހުން ދާނިޝް އެކަން އެއްދުވަހު ވެސް ދޫކޮށްނުލައެވެ. ފަޔާޒް ވެސް ޑިއުޓީ އެ ގަޑީގައި ނޯންނަ ދުވަހެއްނަމަ އޭނައާއި އެކީ އެ ގަޑީގައި އިނދެއެވެ.
ދާނިޝް ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް ކިހާ ކޮށި ކަން ފަޔާޒަށް ފާހަގަވީ އޭގެއިން ދުވަހެއްގައެވެ. ފަޔާޒް އެކަމާއިމެދު ދާނިޝްއާއި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އަދި ދާނިޝްއަށް ކިޔެވޭ ގޮތް ބެލިއެވެ. ފަޔާޒް ބެލި ބެލުމުން ދާނިޝްއަށް ބައެއް އަކުރު ތަކުގެ އަޑު ވެސް އޮޅިފައިވާކަން އެނގުމުން މުދައްރިސެއްގެ ގާތަށް ދާނަންތޯ އެހިއެވެ. ދާނިޝް ވަކި ދެވަނަ ޚިޔާލެއް ވެސް ނެތި އާނއެކޭ ބުންޏެވެ. ޤުރުއާން ރަނގަޅަށް ކިޔެވުމުގެ ޘަވާބު ވެސް ކިހާ ބޮޑުކަން އެނގިފައިވާތީވެއެވެ. ޤުރުއާން ކިޔަވާ ހިނދު ކުށް ޖެހޭކަށް އޭނަ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ބޭނުމެއް ނުވީތީވެއެވެ.
ދާނިޝްއަށް ޤުރުއާން ކިޔަވައިދޭނެ މުދައްރިސަކު ހޯދަން ފަޔާޒް އުޅެއުޅެ ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ. ބޮޑެތި މީހުންނަށް އަލިފް ބާ އިން ފަށައިދޭ ކުލާސްތައް ވަރަށް ނުހުންނާތީވެއެވެ. ފަޔާޒް ދަންނަ ޤާރީއަކު 6 މަސް ފަހުން ވަގުތެއް ވުމުން ދާނިޝްއަށް ވަކިން ކިޔަވައިދީފާނެ ވާހަކަ ބުންޏެވެ. މި ވާހަކަ ފަޔާޒް ދާނިޝްއާއި ޙިއްސާ ކުރުމުން ދާނިޝް އެކަމާއި އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ.
“ބަޓް ދެޓްސް ޓޫ ލޭޓް. އެއަށްވުރެ އަވަހަށް ދަސްކުރަން ބޭނުން. ޔޫޓިއުބް ބަލައިގެން ދަސްކުރުން ކިހިނެއް ވާނީ؟” ދާނިޝް އެދުވަހު މެންދުރު ނަމާދުން ފައިބަމުން ފަޔާޒާއި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
“ހަމަ އޯކޭވާނެ. އަހަންނަށް އެނގޭ ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދަސްކޮށްދޭ ވެބްސައިޓެއް ވެސް. އެކަމަކު އަލިފް ބާ ވީމަ ބޮޑަށް ރަނގަޅީ އެހެން މީހަކާ އެއްކޮށް ކިޔެވުން. އެއީ ބައެއްފަހަރު އަމިއްލައަށް ކިޔާފަ ހިތަށް އަރާނެ މި ކިޔެނީ ރަނގަޅަށޭ. އެކަމަކު ޤާރީއަކު ހުރީމަ އަމިއްލައަށް ނޯޓިސް ނުވާ ކަންތައް ކިޔައިދޭނެ. އަހަންނަށް ޓައިމްވާނެ ނަމަ އަހަރެން ކުރީމުސް. އެކަމަކު އަމިއްލަ ޑިއުޓީ ޝެޑިއުލްއާ ދަރިންގެ ޝެޑިއުލްތައް ބަދަލުވާ ވަރުން ޤަވާޢިދުން ކުރެވޭނެ ހެން ހިއެއްނުވޭ. ސޯ….ދެން އޮތީ ތަންކޮޅެއް އަންޕްލެޒެންޓް އޮޕްޝަނެއް.”
މިސްކިތުން ނިކުންނަން ދިމާކުރަމުން ފަޔާޒް ޒާތަކަށް އަނގަ ހަދާލާފައި ބުނެލި ވާހަކައިން ދާނިޝްގެ ދެބުމަ ކައިރިވިއެވެ.
އޭގެ އަނެއްދުވަހު ހަވީރު 4 ޖެހިއިރު ދާނިޝް މިސްކިތަށް ދިޔައީ ކުޑަކުދިންގެ ޤުރުއާން ކުލާހެއްގައި ބައިވެރިވުމަށެވެ. އެއީ ފަޔާޒްގެ ހަގު ދަރިފުޅު މައިސޫން އަލަށް ލީ ޤުރުއާން ކުލާހެވެ. ކުލާހަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ދާނިޝް މައިސޫން އާއެކީ ހާޒިރުވުމުން ޤާރީ ނުހަނު އުފަލާއިއެކީ ދާނިޝްއަށް މަރުޙަބާ ކިޔުނެވެ. ކުލާހަށް ލަސްލަހުން ވަންނަމުން ދިޔައީ 4 އަހަރާއި 5 އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުދިންނެވެ. ކުދިން ޤާރީއަށް ބަލާލުމަށްފަހު ދާނިޝްއަށް ނުހަނު ޖެހިލުންވުމާއެކީ ބަލަމުން ދިޔައީ އެއީ އާ މުދައްރިސެއްކަމަށް ހީކުރާ ޒާތަށެވެ. އެހެންކަމުން ހުރިހާ ކުދިން ވެސް ކުރީކޮޅު ތިބީ ނުހަނު ހިމޭނުންނެވެ. އެހެނަސް ކުލާސް ފެށި، ޤާރީ އަލިފް ބާ ގެ އަކުރުތައް ކިޔައިދޭން ފެށުމުން ދާނިޝް ވެސް އަލިފް ބާ ކިޔަން ފެށުމުން ބައެއް ކުދިން އާގަމަވީ ހިނދު އަނެއްބައި ކުދިން ހޭން ފެށިއެވެ. އެހެނަސް ޤާރީ އެ ކުދިންނަށް ނަސޭޙަތްތެރިވިއެވެ.
އެހެނަސް އެ ނަސޭޙަތްތަކުގައި ހިފީ ބައެއް ކުދިންނެވެ. ބައެއް ކުދިން ހިމޭނުން ތިއްބަސް އަނެއްބައި ކުދިން ދާނިޝްއާއި މަލާމާތް ރައްދުވާ ފަދަ ޒާތަށް ސުވާލުތަކެއް ކުރެއެވެ. ތިއީ ކުޑަ ކުއްޖެއްތޯ އަހަމުންނެވެ. ބޮޑުވީއިރު ވެސް އަލިފް ބާ ނޭނގެނީތޯ އަހަމުންނެވެ. އެ ވާހަކަތަކާއިމެދު ދެރަވިޔަސް އެއީ ކުޑަކުދިންނަށް ވީތީ ދާނިޝް ވަކި އެއްޗެކޭ ނުބުނެ ހިނިތުންވަމުން ދިޔައެވެ. ޙަޔާތުގައި ވެސް ކުޑަކުދިންނާއި މާ ގިނައިން ވާހަކަ ދެއްކިފައި ނުވާތީ އެމީހުންނަށް ރައްދު ދެވޭނެ ގޮތެއް ނުވިސްނެއެވެ. ދާނިޝްގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނީ އަބަދު ހިމޭނުން އިންނަ މައިސޫން އެއްދުވަހު އެ ކުދިންނަށް ރައްދު ދިނުމުންނެވެ.
“ބޭބެއަށް ތިހެން ނުބުނޭ. ބޭބެ އެހެރީ ސޭޑްވެފަ ތިހެން ބުނީމަ. ބޭބެ ނުލާހިކު މޮޅު. ބޭބެއަށް އައި ބައި ވެސް މުޅިން އެނގެޔޯ މައިސޫން ބައްޕި ބުނީ. ދޯ ބޭބޭ؟”
ފަޔާޒް ގެ ދަރިފުޅު ޅަ އަޑަކުން ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ދާނިޝް ގެ މޫނުމައްޗަށް ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. އަދި ޖަވާބެއްގެ ގޮތުން އެވަގުތު އޭނަ ކައިރީގައި ތިބި ކުދިންނަށް ބޯޖަހާލިއެވެ. އެއާއިއެކު އެ ކުދިން އަޖާއިބުވެފައި އަނގަމަތީގައި އަތް އެޅުމުން ދާނިޝްއަށް ހީލެވުނެވެ. އެހިނދު މައިސޫންއަށް ބަލާލެވުނު ވަގުތު މައިސޫން ވެސް ހީލިއެވެ. އޭނަގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވާން ފަދައެވެ. މިއީ ހަމަ ކުޑަކުޑަ ފަޔާޒޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އަދި އަމުދުން މައިސޫން އެ ދެއްކި ވާހަކައިގައި ވީ ފަޔާޒް ގެ ތަރުބިއްޔަތުކަން އެނގުންވިއެވެ. ހަމަ އެހިނދު އޭނައަށް ދަރިޔަކު ލިބިއްޖެނަމަ އޭނައަށް ވެސް އެފަދައިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރެވޭނެތޯ ހިތް ސުވާލު ކުރިއެވެ.
ހިތަށްވެރިވި އެ ސުވާލުން ދާނިޝްގެ ހިނިތުންވުން ފޭދުނެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި އެހާ ހިސާބަށްދާ މަންޒަރު ސިފަ ކުރެވުނީ ކޮން ބައިވެރިޔަކާއި އެކީކަން އެނގުންވުމުންނެވެ. ހިތަށް ވެރިވީ ހިލްޔާގެ ނަމާއިއެކު އެ ސޫރަ ލޮލަށް ސިފަވިއެވެ. ހިލްޔާ ދިޔަތާ މައްސަރެއްވާން ގާތްވަމުން ދިޔައެއްކަމަކު ދާނިޝް އިއްޔެ ފެނުނު ފަދައިން ހިލްޔާގެ ސޫރަ ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ހިލްޔާ މަތިން ހަނދާންވެއެވެ. ބައެއް ދުވަސްދުވަހު އެހެން ދުވަސްތަކަށްވުރެ ބޮޑަށެވެ. ދޭތެރެއަކުން ނަހީދުބެ ކުރެން ހިލްޔާގެ ޙާލު އަހާލެވެނީ ހަމަ އެއްވެސް އިޚްތިޔާރަކާއި ނުލައެވެ.
ނަހީދުބެ ގެ ފަރާތުން އެނގުނު ގޮތުގައި ހިލްޔާ ރެޒިޑެންސީ ގެ ސަބަބުން އުޅެނީ ވަރަށް ބުރަކޮށެވެ. ނަހީދުބެއަށް ވެސް ހިލްޔާ ގުޅާލަނީ މަދު ފަހަރަކުއެވެ. އެހެނަސް ގުޅާލެވޭއިރު ޙާލު ރަނގަޅުހެން ހީވާ ވާހަކަ ނަހީދުބެ ބުނެއެވެ. އެ ހުރިހާ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިން ހިލްޔާއާއި ރާފިލްގެ ގުޅުން ކިހިނެއްތޯ އަހާލަން ވެސް ދާނިޝް ބޭނުންވެއެވެ. އެ ދެމީހުންގެ ކައިވެނި ވެއްޖެތޯ އަހާލަން ބޭނުންވެއެވެ. އަދި ކައިވެނި ވީހެނެއް ހިއެއްނުވެއެވެ. އެ ނޫންނަމަ ނަހީދުބެ އޭނަ ގާތު ބުނާނެކަން ދާނިޝްއަށް ޔަޤީން ކުރެވުނެވެ. ކޮންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް ދާނިޝްއަށް ހިލްޔާއަށްޓަކައި ދުޢާ ކުރެވެއެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައިވާ އިޙްސާސްތައް ހިލްޔާއާއި ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އެއީހެން ހީވާތީވެއެވެ.
**
ހިލްޔާ ބައްޕައަށް ގުޅާފައި ބުނަނީ ތެދެކެވެ. ރެޒިޑެންސީ ފެށުނު ފަހުން ދުވަހުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ބައި ހިލްޔާ ހޭދަ ކުރަނީ ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ. ހޮސްޕިޓަލަށް ފުރަތަމަ ދިޔަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވެސް އެތާ ތިބި ސީނިއާރ ޑޮކްޓަރުންގެ ފަރާތުން ހިލްޔާއަށް ކުރިމަތިވީ ނުރުހުންތެރިކަމެވެ. އޭނައަކީ ފައިސާގެ ނުފޫޒުން މި ފުރުސަތު ލިބުނު ޑޮކްޓަރެއްކަން އެމީހުންނަށް އެނގޭކަން ހިލްޔާއަށް ފަހުމްވެފައިވެއެވެ. އެ ސަބަބާހުރެ އެ މީހުން ޤަޞްދުގައި ހިލްޔާއަށް އެތައް ބުރައެއް ޖައްސާކަން ވެސް ހިލްޔާއަށް އެނގުންވެފައިވެއެވެ.
އެހެނަސް ހިލްޔާ ހުރީ އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ބަލި ޤަބޫލު ކުރާ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އެމީހުންނަށް ރައްދެއްގެ ގޮތުން ހިލްޔާ ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކޮށް އޭނަގެ ހުނަރު އިތުރު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. މިގޮތުން މުޅި ދުވަހު އެމަޖެންސީގައާއި އޯޕީޑީ ގައި ވެސް އުޅެފައި ދަންވަރު އެހެނިހެން ޖޫނިއާރ ޑޮކްޓަރުންނާއި އެކީ ސާރޖަރީއެއް ހަދާ މަންޒަރު ބަލާލަން ދެއެވެ. ތާއްޔާ ޖެހުނެއްކަމަކު ގަދަކަމުން ލޯ ހުޅުވައިގެން އިނދެ ދަސްވާ އެއްޗެހި ނޯޓު ކުރަމުން ދިޔައެވެ.
ހިލްޔާ މިހާ ބުރަކޮށް އުޅުނަސް ރާފިލް އެހާ ވަރަކުން ނުއުޅެއެވެ. ވޭތުވެ ދިޔަ މައްސަރުގައި ހިލްޔާއަށް ރާފިލް ފެނުނު ޢަދަދު އަތުން ގުނާލެވެއެވެ. ހިލްޔާ ގިނަ ފަހަރު ހޮސްޕިޓަލަށް ގޮސް އައިސް އުޅެނީ ޓެކްސީގައެވެ. ރާފިލް ހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތް ކުރަނީ އެހާ ވެސް މަދުންނެވެ. ހިލްޔާ އެކަމާއިމެދު ސުވާލު ކުރުމުން ހިލްޔާ ވެސް ވަކި އެހާ ބުރަކޮށް ނުއުޅުމަށް އެންގިއެވެ. އެ ހުރިހާ ޤަވާޢިދަކަށް ނުއުޅުނަސް ސްޕެޝަލައިޒް ވެދާނެ ކަމަށް ބުނަމުން ދެއެވެ.
އެހެނަސް ރާފިލްއަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ ހިލްޔާއަށް މަސައްކަތް ކުރެވެމުން ދިޔައީ ވަކި މަޤާމެއް ހޯދުމަށް ނޫންކަމެވެ. ރެޒިޑެންސީއަށް އައީ އެފަދަ ނިޔަތެއްގައި ކަމަށް ވިޔަސްމެއެވެ. ހިލްޔާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައީ އެ ދާއިރާއަށް އޮތް ލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. ބަލި މީހުންނަށް އެހީވުމުން ހިތަށް ލިބޭ ހަމަޖެހުމެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. ރާފިލްއާއި ދުރުވެ، ގިނަ ވަގުތު އެހެން މީހުންގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުން އޭގެ ހެޔޮ އަސަރު ހިލްޔާގެ ޙަޔާތަށް ކުރިއެވެ.
އެހެން މީހުންނަށް އެހީވުމުގެ ސަބަބުން ކަންނޭނގެއެވެ. އެހެންނޫނީ ހިލްޔާއަށްޓަކައި ކުރެވެމުން ދިޔަ ދުޢާތަކުގެ ސަބަބުން ކަންނޭނގެއެވެ. ރެޒިޑެންސީ ފެށިތާ މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ހިލްޔާއަށް ހޮސްޕިޓަލް ތެރެއިން ޕްރޭޔާ ރޫމެއް ފެނުނެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު ހޮސްޕިޓަލުގައި ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް ފަރުޟު ނަމާދުތައް އަދާ ކުރެވެން ފެށިއެވެ. އޭގެ ކުރިން ނަމާދު ކުރާނެ ތަނެއްނެތޭ ހިތާހިތުން ކިޔަމުން ބައެއް ނަމާދުތައް ކޮންމެ ދުވަހަކުހެން ގެއްލެމުން ދިޔައެވެ. އެއްވެސް ނަމާދެއް ނުގެއްލި ކުރެވެން ފެށުމުން ހިލްޔާގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ.
ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް ހިލްޔާއަށް އޭނައާއި ރާފިލްގެ ގުޅުމާއިމެދު ފިކުރު ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ރެޒިޑެންސީ ގެ ސަބަބުން ރާފިލްއަށް ވަގުތު ނުދެވޭތީ އަމިއްލަ ނަފްސާއިމެދު ޝަކުވާ އުފެދުނެވެ. ރާފިލް އޭނައާއި ބައްދަލު ކުރަން މަސައްކަތް ނުކުރާ ތަނެއް ނުފެނެއެވެ. އެ ގުޅުމުގައި އަބަދުވެސް ކުށްވެރިޔަކީ އޭނަ ކަމަށް ހިލްޔާއަށް ވަންހަނާ ކޮށްގެން ވެސް ރާފިލް ވިސްނައިދީފައިވާތީވެއެވެ.
ރާފިލްއާއި ގުޅުން ހީނަރުވާކަން އިޙްސާސް ވުމުން ނުތަނަވަސްވީ ދެ ސަބަބަކާއި ހުރެއެވެ. އެއްސަބަބަކީ އޭނަގެ ރީތި ލޯބީގެ ވާހަކައަށް ކިލަނބުކަމެއް އަންނާތީވެއެވެ. އަނެއް ސަބަބަކީ އޭނަ ޢާއިލާއާއި ދުރަށް މިހާ ހިސާބަށް އައިސްފައި ހުރީ ރާފިލްއަށް ބަރޯސާވެގެންނެވެ. އެހެންކަމުން ރާފިލްއާއި އޭނަގެ ގުޅުމަށް އަސަރު ކޮށްފިނަމަ އޭނަ މޮޅު ޑޮކްޓަރަކަށް ވުމަށް މި ދެކޭ ހުވަފެން ވެސް ފުރިހަމަ ނުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައިވިއެވެ.
ކުރު ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ރާފިލްއާއި ދުރުވެވިއްޖެނަމަ ހިލްޔާއަށް ދުނިޔޭގެ ޒީނަތްތެރިކަން ގެއްލިދާނެތީ ފިކުރު ބޮޑުވަމުން ދިޔައެވެ. ހިލްޔާއަށް ނޭނގިވެސް ހިލްޔާގެ ކޮންމެ އިޙްސާސެއް ބިނާވެފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ފަސޭހައާއި ޒީނަތްތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ މައްޗަށެވެ.
އެއްރެއަކު ދަންވަރު ހިލްޔާ ޑިއުޓީއިން އަނބުރާ އައިސް ރާފިލްއަށް ގުޅާލީ ރާފިލްއާއި ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ. އެހެނަސް އެރޭ ދެ ތިން ފަހަރު ގުޅުމުން ވެސް ރާފިލް ފޯނު ނުނެގުމުން ހިލްޔާގެ ހިތް ދެރަވިއެވެ. ރާފިލްއާއިމެދު ކަންބޮޑުވެސް ވިއެވެ. ރާފިލްއަށް ގޮތެއްވީއޭ ހިތައި ރާފިލްގެ އެޕާޓްމެންޓަށް ވެސް ދާން ހިތަށްއެރިއެވެ. އެހެނަސް އެކަން ކުރާކަށް ނުކުރިއެވެ. އެހެންކަމުން ރާފިލް މި ގަޑީގައި ނިދާފައި އޮތީކަމަށް ހިލްޔާ ހިތާހިތުން އަމިއްލަ ނަފްސު ގާތު ބުންޏެވެ.
ހިލްޔާގެ ހިތަށް ޖޯޝެއް ވެރިވީ އޭގެ އަނެއްދުވަހު ހެނދުނު ހެނދުނާ ރާފިލް އޭނައަށް ގުޅާލުމުންނެވެ. ފަޅި ސިކުންތެއްގެ ތެރޭ ހިލްޔާ ފޯނު ނެގުމާއިއެކު ރާފިލް މަޢާފަށް އެދެން ފެށިއެވެ. ރޭ ފޯނު ނުނެގުނު ކަމަށްޓަކައެވެ. ހަމަ އެއާއިއެކު އެދުވަހު ދެމީހުން އެކީގައި ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔުމުގެ ޚިޔާލު ދިނުމުން ހިލްޔާގެ ހިތް އުފަލުން ފުރިގެން ދިޔައެވެ.
އެދުވަހު ރާފިލްއާއި އެކީ ނާސްތާކޮށް، ރާފިލްއާއި އެކީ ކާރުގައި ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔުމާއިއެކު މި ހުރިހާ ދުވަހު ރާފިލް އޭނަ ބާކީ ކޮށްފައި ހުރި ގޮތް ހިލްޔާ ހަނދާން ނެތޭ ގޮތްވިއެވެ. ރާފިލްގެ އެއްވެސް އައިބެއް ދެކެން އޭނަ ބޭނުންނުވާ ވަރުންނެވެ. އެހެނަސް އެ ދުވަހަކީ ހިލްޔާއަށް ކަނު ލޮލެއް ނުދެވޭނެ އައިބުތައް ފެންނަން ފަށާނެ ދުވަސްކަން ހިލްޔާ ނުދެނެ ހުއްޓެވެ.
ކަން ދިމާ ކުރި ގޮތުން އެދުވަހު ހިލްޔާއާއި ރާފިލް މަސައްކަތް ކުރަން އޮތީ އެއް ވަގުތެއްގައި އެއް އެމަޖެންސީ ރޫމެއްގައެވެ. މިއީ ހިލްޔާ ރާފިލްއާއި އެކީގައި އެހާ ބުރަ އެމަޖެންސީ ރޫމެއްގައި މަސައްކަތް ކުރަންޖެހުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ރާފިލް ބުނި ގޮތުގައި މި ހުރިހާ ދުވަހު އޭނަ ހިލްޔާއާއި ދިމާވެފައި ނުވަނީ ރާފިލް ކޮންމެހެން ހޮސްޕިޓަލަށް ނުދާތީވެއެއް ނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ހިލްޔާއާއި ތަފާތު ގަޑިއެއްގައި އެހެން އެމަޖެންސީ ރޫމެއްގައި މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭތީވެއެވެ. ހިލްޔާއަށް އެ ވާހަކަ ޤަބޫލު ކުރަން ދަތިވިޔަސް ޤަބޫލު ކުރިއެވެ. އަދި ރާފިލްއާއި އެކީގައި މަސައްކަތް ކުރާނެ ވަގުތެއްގެ އިންތިޒާރު ފެށިއެވެ.
އެ ދުވަސް ވެގެން ދިޔައީ އެމަޖެންސީ ރޫމުގައި އާދައަށްވުރެ ބުރަ ދުވަހަކަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހުގެ ރެއަކަށްވުމުން ބަލި ޖެހިގެން އައި މީހުންގެ އިތުރުން އެކްސިޑެންޓްތައް ވެގެން އައި މީހުން ވެސް ފުދޭ ވަރަކަށް ގިނައިން އެމަޖެންސީއަށް ވެއްދެމުން ދިޔައެވެ. ހިލްޔާ ކިތަންމެ ހާސް ވިޔަސް އާދައިގެ މަތިން ކޮންމެ ބަލިމީހަކަށް ދޭންޖެހޭ ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން ދެވޭތޯ ބަލަމުން ދިޔައެވެ. އަދި އެ ބަލިމީހަކަށް އެންމެ އެކަށޭނެ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދެވޭތޯ ބެލިއެވެ. ކޮންމެ ބަލި މީހެއްގެ ކިބައިން ނަރުހުން ނަގާފައިވާ މަޢުލޫމާތު ރަނގަޅަށް ބަލައި އަވަސް ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު އިތުރު ޕްރޮސީޖާރއެއް ނޫނީ ސާރޖަރީއެއް ބޭނުންވާ ބަލިމީހުން އެ ކަންކަމަށް ފޮނުވަމުން ދިޔައީ ފަރިތަކަމާއި ޔަޤީންކަމާއި އެކީގައެވެ.
ހިލްޔާ އެ މަސައްކަތުގައި ހުންނަ ވަގުތު ސަމާލުކަން އެހެން ދިމާލަކަށް ދަނީ ދޭތެރެއަކުން އިވޭ ރާފިލްގެ ހަރު އަޑުންނެވެ. ހިލްޔާއާއި ޚިލާފަށް ރާފިލް ހާސްވެގެން އުޅޭކަން ބޭރުފުށުން ހާމަވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ރާފިލް ނަރުހުންނަށް އަންގަމުން ދިޔަ ފަރުވާތަކާއި ބޭސްތައް އިވެމުން ދިޔަދިޔަހެން ހިލްޔާއަށް ލިބެމުން ދިޔައީ ޝޮކުތަކެވެ.
“އިންޓިއުބޭޝަން”
“ވާރފަރިން”
“އޯޕިއޮއިޑްސް”
“ފީނައިލެފްރީން”
ރާފިލް ކިޔަމުން ދިޔައީ ޚުދު ހިލްޔާ ވެސް ދޭ ބޭސްތަކުގެ ނަން ކަމަށް ވިޔަސް، ހިލްޔާއަށް އެ ބޭސް ދެވޭ ބަލިމީހަކު ފެންނަ އިރަށް ކަންބޮޑުވަމުން ދިޔައެވެ. ރާފިލް އެ ބޭސްތައް ދެމުން ދިޔައީ އެ ބޭސްތައް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ގެއްލުންވެސް ލިބިދާނެ މީހުންނަށެވެ. ރާފިލް ބުނަމުން ދިޔަ ބޭސްތައް ދޭން ބައެއް ނަރުހުން ވެސް ދެކޮޅު ހެދިއެއްކަމަކު ރާފިލްގެ އަޑު ހަރުވުމުން އެމީހުން ޖެހެނީ ރާފިލް ބުނާ ގޮތަށް ހަދާށެވެ. އެވަގުތު ހިލްޔާ ވެސް ހުންނަނީ އެހެން ބަލި މީހެއްގެ ކައިރީގައި ކަމަށްވުމުން ރާފިލް އާއި އެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުލިބެއެވެ.
ހިލްޔާއަށް އެންމެ ފަހުން އެ ފުރުސަތު ލިބުނީ ރާފިލްއާއި އެކީ ގެއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައެވެ. އެދުވަހު ދެމީހުން ވެސް އެމަޖެންސީ ރޫމުގެ ޑިއުޓީ ނިންމުމަށްފަހު އޯޕީޑީގައި ތިބެފައި އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ސްޕެޝަލްޓީ ޓްރެއިނިންގްތަކަށް ދިޔައެވެ. ރާފިލް އިންޓާނަލް މެޑިސިންގެ ބަޔަށް ދިޔައިރު ހިލްޔާ ދިޔައީ ޖެނެރަލް ސާރޖަރީ ބަޔަށެވެ. ދެމީހުން ޓްރެއިނިންގް ގައި ހޭދަ ކުރަންޖެހޭ ވަގުތު އެކުއެކީގައި ނިމުމުން ހިލްޔާ އެރޭ ގެއަށް ދާން ރާފިލްއާއި އެކީ ކާރަށް އެރިއެވެ.
“ގޯޑް އައިމް ނޮޓް ޑުއިންގް ދިސް ޓުމޯރޯ. މި ދެން މާ ބުރަކޮށްފަ ދޯ މީހުންނަނީ؟” ރާފިލް ކާރަށް އަރައި ސްޓާޓް ކޮށްލަމުން އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ނުރުހުންތެރިކަމާއެކީ ބުންޏެވެ.
“ހެހެ…އެހެން ދުވަސްދުވަހު ވެސް މިހާ ބުރައެއް ނޫންތަ؟” ހިލްޔާ އެހިއެވެ. އެހިނދު ރާފިލް އަންޑަރ ގްރައުންޑް ޕާކިންގް ތެރެއިން ކާރު ދުއްވަން ފެށިއެވެ.
“ބުރައެއް ނޫން. ޓު ބީ އޮނެސްޓް އަހަރެން އޯޕީޑީ އެހެން ދުވަހު ކަޓުވާލަނީ ފައިސާ ކޮޅެއް ދީފަ. ޓްރެއިނިންގް ވެސް އެހެން ހެދޭތޯ ބަލަންވީ.” ރާފިލް ބުންޏެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާގެ ހިނިތުންވުން ފޭދުނެވެ.
“ބަޓް ވާއި؟ ކިހާ އިންޓްރެސްޓިންގް ތަ؟ ޔޫ ނޯ މިރޭ އަހަރެން އޮބްޒާވް ކުރީ އޮޕެން ހާޓް ސާރޖަރީއެއް! އިޓް ވޯޒް ސޯ ކޫލް!!!” ހިލްޔާ ނިދި އައިސްފައި އިނދެވެސް ނުހަނު ޖޯޝާއި އެކީ ބުންޏެވެ.
“ވަޓްއެވާރ!” ރާފިލް ދެންވެސް ނުރުހުންތެރިކަމާއިއެކީ ބުނުމުން ހިލްޔާގެ މޫނުމަތި އަނެއްކާވެސް މިލައިގެން ދިޔައެވެ. ރާފިލްއާއި އޭނަ ސުވާލުތައް ކުރަން ބޭނުންވެފައިވާ ކަން ހަނދާންވީ އެހިނދެއެވެ.
“ސުވާލެއް ކޮށްލަންތަ ރާފިލް؟” ހިލްޔާ އެހިއެވެ.
“ހުމް.” ރާފިލް ރުންކުރު ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ.
“ރާފިލް ކީއްވެތަ އެހާ ސްޓްރޯންގް މެޑްސްތައް ތި ދެނީ އަބަދު؟ ފީނައިލެފްރިން ތި ދިން މުސްކުޅި ބޭބެއަކީ ހާޓް ޕޭޝަންޓެއްކަން އެނގޭތަ؟ އައި ނޯ ހިމް ފްރޮމް ޔަސްޓަޑޭ. ކިތަންމެ ތަދުވެގެން އުޅުނަސް ކިތަންމެ ކުޑަ އެމައުންޓެއްގެ ވެސް އޯޕިއޮއިޑްސް ނުދޭނެ ކުޑަ ކުދިންނަށް. އައިމް ސަޕްރައިޒްޑް އެ ކުއްޖާއަށް ވަގުތުން ކަމެއް ނުވީތީ. އަދި ޕްރެގްނެންޓް މީހުން-“
“ތިކަންތައް އަހަންނަށް ނޭނގޭ ކަމަށްތަ ހިލްޔާ ހީކުރަނީ؟” ރާފިލް ކުރިމައްޗަށް ނަޒަރު ހުއްޓައިގެން އިނދެ ނުހަނު ފިނި ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ރާފިލްއާއި ދިމާލަށް ބަލާލަމުން ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ.
“އެނގި ހުރެތަ އެ ބޭސްތައް ދިނީ؟” ހިލްޔާ އެހިއެވެ. އެހިނދު ދެމީހުން ދުއްވަމުން ދިޔަ ކާރު މަގަށް ނެރެވިއްޖެއެވެ.
“އޮފްކޯޒް ޔޫ ސްޓުޕިޑް ހިލްޔާ. ދުނިޔޭގަ އުޅެން ނޭނގެންޏާ ވެސް ތިކަހަލަ ވާހަކަ ދެއްކޭނެ. ލުކް…ވީ އާރ ޑޮކްޓާރސް. ޑޮކްޓާރސްއަށް ފައިސާ ލިބޭނީ ބަލި މީހުން ތިބެގެން. ހުރިހާ ބަލިމީހުންނަށް ޕާމެނެންޓް ފަރުވާ ދީފަ ގެއަށް ފޮނުވާލިއްޔާ ދެން އަހަރުމެން ގާތަށް އަންނަން ތިބޭނީ ކޮން ބައެއް. ޔޫ ހޭވް ޓު ތިންކް ސްމާޓް ޓު ބީ ރިޗް. އެންޑް ޓު ސްޓޭ ރިޗް.” ރާފިލް ކާރު ދުއްވަމުން ނުހަނު މޮޅުވެފައި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
އެހިނދު ހިލްޔާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރާފިލްއަށް ނުރުހުންވިއެވެ. ރާފިލް އޭނައާއި މުޚާތަބު ކުރި ގޮތް ކަމަކު ނުދިޔައެވެ. އަދި އަމުދުން ރާފިލް އެ ގެންގުޅޭ ނަޒަރިއްޔާތާއި މެދު ހިތްހަމަނުޖެހުނެވެ. ކިތަންމެ މުއްސަނދި އުޅުމެއްގެ އެދުން ހިލްޔާގެ ހިތުގައި އޮތަސް، ބަލި މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ދޭން ހިލްޔާގެ ހިތް ނޭދެއެވެ.
ހިތުގައި އެހެން މީހުންނާއި މެދު އޮތް ރަޙުމެއްގެ ސަބަބުން ލަސްލަހުން ހިލްޔާގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވާ އަނދިރިކަމުގެ ކޮޅިގަނޑު ތުނިވާން ފެށި ފަދައެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ރާފިލްގެ ޙަޤީޤަތް ފެންނަން ފެށި ފަދައެވެ.
ނުނިމޭ

September 10, 2025 @ 12:24 pm
Wow. Please jana e kama ky hilya and raafil ge hageegai fennan medhuvariva sababakah hadhahche please please please.this part is amazing masha Allah.
September 11, 2025 @ 4:51 pm
hehe….been getting similar comments like this lately 😅 Subhaanallah it makes me think. What if someone was looking at the story of my life right now from afar, and if they will be thinking yes she is headed in the right direction therefore eternal bliss. Or will they be thinking I’m making choices that take me away from Allah and therefore is leading me to eternal misery.
Deep late night thoughts 💭