ނަފްސީ (ފަސްދޮޅޮސްދެވަނަ ބައި)

ނަފްސީ (ފަސްދޮޅޮސްދެވަނަ ބައި)

ދާނިޝް އެ މާ ބޮނޑިއާއިގެން ހިނގައިގަންނަން އުޅުނު ވަގުތު ލިލީ މަލަކާއި އޯކިޑް މަލެއްގެ ދެމެދުން ހުދުކުލައިގެ ކާޑެއް ފެނުނެވެ. ކާޑު ފެނިފައި ދާނިޝްގެ ދެބުމަ ކައިރިވިއެވެ. ޙައިރާންކަމެއްގެ ތެރޭ ހުރެ ދާނިޝްއަށް އެ ކާޑު ނަގައި ހުޅުވާލެވުނެވެ.

ކާޑުގެ ދެ ފަރާތުން ފެނުނީ ދެ ޢަރަބި ދުޢާއެވެ.

لاَ بَأسَ طَهُوْرٌ إِنْ شَاءَ اللّه

(އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ (މި ބައްޔަކީ ތިބާ ފާފަތަކުން) ޠާހިރު ކޮށްދޭނެ އެއްޗެކެވެ.)

أَسْأَلُ اللّهَ الْعَظِيْمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ أَنْ يَشْفِيْكَ

(މަތިވެރި ޢަރުޝުގެވެރި، އަރަހުށި މާތް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ތިބާއަށް ޝިފާ ދެއްވުމަށް އެދި ދަންނަވަމެވެ.)

ރީތި ޢަރަބި ލިޔުމަކުން ލިޔެވިފައިވާ އެ ދެ ދުޢާ ފެނިފައި ދާނިޝްއަށް ހިނިތުންވެލެވުނެވެ. މާނަ ލިޔެވިފައި ނެތަސް އެއީ އެކުވެރިންގެ ފަރާތުން ވަރަށް ގިނައިން ދާނިޝްއަށް އިވިފައިވާ ބަސްތަކަށް ވުމުން އޭގެ މާނަ އެނގެއެވެ. ދެވަނައަށް ލިޔެވިފައިވަނީ ހިލްޔާ އޭނަގެ އަވަސް ޝިފާއަށްޓަކައި ކުރި ދުޢާއެއްކަން އެނގުމުން ހިތަށް ބަޔާން ކުރަން ދަތި ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. މި ކުއްޖާ ސީދާ ސީދަލަށް އޭނަ ގާތު ލޯބިވާ ވާހަކަ ނުބުނެ ނުސީދަލަށް އެކަން އަންގާނީ އަދި ކިތައް ފަހަރުތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ.

ދާނިޝް ހީކުރީ އެރޭ ހިލްޔާ ނަހީދުބެ ގެ ކާރުގައި ގެއަށް އަންނާނެ ކަމަށެވެ. ދާނިޝް ހުރީ އެ ވަގުތުކޮޅަށް އިންތިޒާރު ކޮށްގެންނެވެ. ހުރިހާ ކަމަކަށްޓަކައި ހިލްޔާއަށް ޝުކުރު އަދާ ކުރުމަށެވެ. އަދި މާ ބޮނޑިއާއި ދުޢާތަކުގެ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން ހިލްޔާގެ ހިތު ތެރޭގައިވާ އިޙްސާސްތައް ދަނެގަނެވޭތޯ ބެލުމަށެވެ.

އެހެނަސް ދާނިޝް އެ އުއްމީދު ދޫކޮށްލަން ޖެހުނީ، އޭނަ ހިލްޔާއާއިމެދު ސުވާލު ކުރުމުން ނަހީދުބެ ދިން ޖަވާބުންނެވެ.

“ނާދޭ ހިލްޔާ މި ކާރުގަ.” ނަހީދުބެ ކާރު ސްޓާޓް ކުރަމުން އެހެން ބުނި ހިނދު ދާނިޝްއަށް ނަހީދުބެ އާއި ދިމާލަށް ބަލާލެވުނެވެ.

“އެއީ ކީއްވެ؟” ދާނިޝްއަށް އަހާލެވުނެވެ.

“ބޭބެއަށް ހީވަނީ ތި މާ ބޮނޑި ދެވުނީތީ ލަދުން އުޅޭހެން. ބޭބެއަށް ގެއަށް ދާންވީ ދޯއޭ ބުނީމަ ފުރަތަމަ ބުނީ އާނއެކޭ. ދަބަސް ހިފައިގެން އެބަ އަންނަމޭ. ކިޔާފަ ދާން އުޅެފަ ކިޔަނީ ދާނިޝް އާދޭހޭ ކާރުގަ. ބޭބެ ބުނިން އާނއެކޭ. ބުނީމަ ވަގުތުން މޫނު ރަތްވެގެން ދިޔައީ. ބުނީ ތިމަންނަ އައިސްދާނަމޭ އޮފީހުގަ އުޅޭ އަމާނީ އާ އެކީ. ބޭބެ އެއީ ކީއްވެހޭ އެހީމަ ނޫންކަމަށް ހަދާފަ އެހެން ކުއްޖަކަށް ގޮވައި ބޭބެއަށް ފަސްދިނީ. ހަމަ ހުވާ ދާނިޝް. މިއީ ހިލްޔާ މިގޮތަށް އުޅޭ މަންޒަރު ބޭބެއަށް ފެނޭ ފުރަތަމަ ފަހަރު….” ކާރު ދުއްވަމުން ނަހީދުބެ ކިޔައި ދިންދިންހެން ދާނިޝްއަށް ހީލެވުނެވެ. އެހެނަސް ދެންވެސް އެރޭ ހިލްޔާއާއި ބައްދަލު ނުކުރެވުނީތީ ހިތް ދެރަވެފައިވިއެވެ.

ދާނިޝް އަތުތެރޭގައި އޮތް މާ ބޮނޑިއަށް ނަޒަރެއް ދިނީ އެ އިޙްސާސާއި އެކީގައެވެ. އެ މާ ބޮނޑީގެ ބޭރުގައި މަޑު ނޫކުލައިގެ ޕޯސްޓް އިޓް ނޯޓެއް އޭނަ ތަތްކޮށްފައިވިއެވެ. އެއީ އެއްކަލަ ބޯޑުގައި ހުރި ޕޯސްޓް އިޓް ނޯޓްތަކުގެ ތެރެއިން ހިލްޔާ އޭނައަށްޓަކައި ލިޔެވފައިވާ ޕޯސްޓް އިޓް ނޯޓް ކޮޅެވެ. އެހެން މީހުން ދީފައިވާ ހަދިޔާތަކާއި ޕޯސްޓް އިޓް ނޯޓްތައް ޑިކީއަށް ލެވިފައިވެއެވެ. ދާނިޝްގެ އަތު ތެރޭގައިވީ ދާނިޝްއަށް ޚާއްސަވީ ހަދިޔާތަކެވެ.

“ބެސްޓް އެޑްމިން މޭކްސް ދަ ބެސްޓް މެނޭޖާރ. ޔޫ ވިލް ބީ މިސްޑް ~ ޑރ ހިލްޔާ ~”

ހިލްޔާ ނޯޓްކޮޅުގައި ލިޔެފައިވާ އެ ބަސްތައް ކިޔާލެވުނު ޢަދަދެއް ވެސް ދާނިޝްއަށް ނޭނގެއެވެ. ހިލްޔާ އެ ބުނި ބަސްތަކަކީ ޚުދު އޭނަ އެންމެ ކުރީއްސުރެ ވެސް ޤަބޫލު ކުރާ ޤަބޫލު ކުރުމެކެވެ. ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި އުފެދެމުން މިދަނީ ނުހަނު ފުން ގުޅުމެއްކަން ދާނިޝްއަށް އެވަގުތު އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ.

“ބޭބޭ…” އެ ނޯޓްކޮޅަށް ބަލަން އިނދެ ދާނިޝްއަށް ގޮވާލެވުނެވެ.

“ކީކޭ ދާނިޝް؟” ނަހީދުބެ ބުންޏެވެ.

“އަދި އެއްފަހަރު ބޭބެ ހިލްޔާ ކުރެން އަހާލަންވީއެއްނު؟ ކައިވެންޏަކާ މެދު ދެކެނީ ކިހިނެއްހޭ؟” ދާނިޝްއަށް ބުނެވުނެވެ.

“އޯކޭ ދާނިޝް. ބަލަމާ ދޯ މިހާރު ބުނާ އެއްޗެއް؟” ނަހީދުބެ ބުންޏެވެ. ދާނިޝް އެ ވާހަކައަށް ބޯޖަހާލުން ނޫންކަމެއް ނުކުރިއެވެ.

އެހެންޏާ މާ ބޮނޑިއެއް ލިބުމުން ދާނިޝް އަބަދުވެސް ގެއަށް އާދެވުމާއެކު މާ ބޮނޑިތައް އަޅާލަނީ ޑަސްބިނަށެވެ. ގަސް ހެއްދުމަކީ އޭނަ ކުރާ ހިތްވާ ކަމަކަށް ވިޔަސް އެ މާ އަދި އަމުދުން ރާއްޖޭގައި ހެއްދުމުގެ ޚިޔާލު އޭނައަށް ވަނީ ބުރަ ޚިޔާލަކަށެވެ. އޭނަގެ ނަޒަރުގައި މާޒީގައި ލިބުނު މާތަކުގައި މާ ބޮޑު އަގެއް ނުހުންނާތީވެއެވެ.

އެހެނަސް އެ ދުވަސްތަކާއި ޚިލާފަށް އެރޭ ގެއަށް ގޮސް ދާނިޝް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެށީ އެ މަލުގެ މަސައްކަތެވެ. މިގޮތުން މާ ބޮނޑި، ބަދިގޭގެ ކެބިނެޓް މައްޗަށް ގެންގޮސް ވަކިވަކި މާތަށް ނެގިއެވެ. އަދި ކަތުރެއް ނަގައި ކޮންމެ މަލެއްގެ ތަނޑީގައި ހުރި ފަތްތައް ވަކި ކުރަން ފެށިއެވެ. އެއްއަތުން މަސައްކަތް ކުރަންވުމުން ބުރަ ވިޔަސް ދާނިޝް އެ މަސައްކަތް ކުރީ ނުހަނު ކުރާ ހިތުންނެވެ. ހުރިހާ މަލެއްގެ ފަތްތައް ވަކި ކުރުމަށްފަހު ދާނިޝް ގޭގައި ހުރި މެދުމިނުގެ ބިއްލޫރި ގުޅިއަކަށް ފެން އަޅައި، އެ ގުޅީގައި މާތައް ޖަހައި ކާ މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓިއެވެ. ގުޅީގައި މާތައް ހުރިގޮތް ރީތިކަމުން ދާނިޝްއަށް ހިނިތުންވެލެވުނެވެ. އެ މާތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން ކާމޭޒުދޮށުގައި އިނދެވުނީ ހިލްޔާގެ ޚިޔާލުތަކުގައި ހުރެއެވެ. އެ މާތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން މޭޒުދޮށުގައި އިރުކޮޅެއް ވަންދެން ދާނިޝްއަށް އިނދެވުނީ ނުފިލާ ހިނިތުންވުމަކާއި އެކީގައެވެ.

އެރޭ ހިލްޔާ ވަރުބަލިވެފައި ނެތްނަމަ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުނިދުނީހެވެ. ހިތަށް އުދަގޫ ކުރަމުން ދިޔަ ޚިޔާލުތައް ސިކުނޑީގައި އުތުރި އަރައިގަތީ ދަމުނަމާދަށް ހޭލި ފަހުންނެވެ. ދަމުނަމާދު ކުރުމަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ ވަގުތު މުޅިންހެން ވިސްނެމުން ދިޔައީ އޭނަ އިއްޔެ ދާނިޝްއަށް ދިން މާ ބޮނޑި މަތިންނެވެ. ރޭ ޕާޓީގެ ތެރެއިން ދާނިޝް ގޮސް ހަދިޔާ މޭޒުމަތީގައި އޮތް މާ ބޮނޑި ނެގި މަންޒަރު ހިލްޔާ ދުށްޓެވެ. އެހެން ހަދިޔާއަކަށް ބެލުމެއް ވެސް ނެތި ދާނިޝް އެ މާ ބޮނޑި ނެގި ގޮތުން ހިލްޔާ ވީ އުފަލެއްގެ ބޮޑުކަމުން ހިނިތުންވެލެވުނެވެ. އެހެން ހުރިހާ ހަދިޔާއެއްގެ ތެރެއިން ދާނިޝްއަށް އެންމެ ކަމުދިޔައީ އޭނަގެ ހަދިޔާހެން ހީވުމުންނެވެ. އެއީ އޭނަ ދިން ހަދިޔާއެއްކަން ދާނިޝްއަށް ނޭނގުނަސް މެއެވެ. ދާނިޝް އެ ހުރިތާ ހުރެ މާ ބޮނޑީގެ ތެރެއިން ކާޑު ނެގި ތަން ވެސް ހިލްޔާއަށް ފެނުނެވެ. އޭގައިވާ ލިޔުންކޮޅު ކިޔާފައި ދާނިޝް ހިނިތުންވެލީ މަންޒަރު ހިލްޔާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެވުނީ ހުވަފެނީ ގޮތަކަށެވެ.

ނަމާދު ކުރުމަށް މުށިކުލައިގެ އަބާޔާއެއް ލައިގެން މޫނުގައި ފުށްޖަހަމުން ދިޔަ ވަގުތު ހިލްޔާގެ ޙަރަކާތްތައް ލަސްވެފައި އެ ޚިޔާލުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެކަން އެނގުންވި ވަގުތު ހިލްޔާއަށް މޫނުބަލާ ލޯގަނޑުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަލާލިއެވެ.

“އާހް ހިލްޔާ ފޯކަސް!” އަމިއްލަ ނަފްސާއި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެހެން ބުނެލަމުން ހިލްޔާ އަވަސްއަވަހަށް ފުށްޖަހައި ނިންމިއެވެ. އެއަށްފަހު ވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެވުނީ، ދާނިޝްއާއި ދުރުގައި ހުރެގެން އޭނައަށް މި ހެދެނީ ގޯހެއްތޯ އަމިއްލަ ޒަމީރާއި ސުވާލު ކުރެވޭ ޙާލުގައެވެ. މިހާ ހިސާބަށް އައިއިރު އޭނަ ދާނިޝްގެ ޚިޔާލުތަކަށް ގެއްލިފައި ހުންނަ ވަގުތުތައް ގިނަވެފައިވެއެވެ. އޭނައަށް ދާނިޝް ކަމުދަނީ ކީއްވެކަން ނޭނގުނަސް، މިވަގުތަށް އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ދާނިޝްއާއި ކައިވެނި ކުރުން ހެއްޔެވެ؟

ސިކުނޑިއަށް ވެރިވި އެ ސުވާލުގެ ސަބަބުން އެރޭ ދަމުނަމާދަށް ކުރި ކޮންމެވެސް ދެ ރަކުޢަތެއް ހިލްޔާ ކުރީ އިސްތިޚާރާގެ ނިޔަތުގައެވެ. އެއަށްފަހު އިސްތިޚާރާގެ ދުޢާ ކުރީ ދާނިޝް އާއި ކައިވެނި ކުރުމަށެވެ. ދުޢާގެ ތެރެއިން އެ ބަސްތައް ހިލްޔާއަށް ކިޔާލެވުނީ ވެސް ޖެހިލުންވުމަކާއި އެކީގައެވެ. އެންމެ ފަހުން ކައިވެންޏެއް ކުރުމަށް އިސްތިޚާރާ ކުރި ދުވަސް ހަނދާންވުމުންނެވެ. އެދުވަހު އޭނަ ވީ ކިހާ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމެއްގައި ކަން ހަނދާންވުމުންނެވެ. އަދި އެ ދުވަސްކޮޅުގައި އޭނަ އުޅުނީ ﷲ ގެ ހަނދުމައާއި ކިހާ ދުރުގައިކަން ހަނދާންވުމުންނެވެ. އެ ޚިޔާލުން ވެސް ހިތަށް ބިރުވެރިކަމެއް ވަނެވެ. އެފަދަ ޙާލަތަކަށް ދެވަނަ ފަހަރަކު ދާން ހިލްޔާ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.

ދެން ކުރި ހުރިހާ ނަމާދުތަކެއްގެ ސަޖިދައިގައި ވެސް އެ ދުޢާ ކުރެވުނީ އެހެންވެއެވެ. ޙަޔާތަށް ކިތަންމެ ބޮޑު ބަދަލެއް އަޔަސް އޭނަ ﷲ ގެ ހަނދުމައިން ދުރު ނުކުރެއްވުމަށް އެދިއެވެ. އަދި އޭނަގެ ހިތް ﷲ ގެ ދީން މަތީ ސާބިތު ކޮށްދެއްވުމަށް އެދިއެވެ.

އާދައިގެ މަތިން ހިލްޔާ އެދުވަހު ވެސް ކޮޓަރިން ނިކުތީ ޟުޙާ ނަމާދަށްފަހުއެވެ. ދޮންތަ މަމްނޫން ގެ ގެއަށް ގޮސްފައިވުމުން އެދުވަހު ނާސްތާ ތައްޔާރު ކުރީ ހިލްޔާ އެކަންޏެވެ. ނާސްތާ ތައްޔާރު ކުރުމުގެ ތެރެއިން ހިލްޔާއަށް ވިސްނެމުން ދިޔައީ، ރޭ ކުރެވުނު އިސްތިޚާރާއާއި މެދުގައެވެ. ކަމަކަށް އިސްތިޚާރާ ކޮށްފައި އެ ނިންމުމާއިގެން ކުރިއަށް ދާން ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ޖެހޭ ކަން ހިލްޔާއަށް އެނގެއެވެ. އެހެންކަމުން ނާސްތާ ގެ ތެރެއިން ބައްޕައާއި އެ ވާހަކަ ދައްކާނެ ގޮތަކާއިމެދު ވިސްނެމުން ދިޔައެވެ.

އެދުވަހު ނާސްތާގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ދެކެވިގެން ދިޔައީ މީގެ ދެ ދުވަސްފަހުން ޢުމްރާއަށް ފުރަން އުޅޭ ވާހަކައާއި ފުރުމަށްޓަކައި ވާންޖެހޭ ތައްޔާރީތަކުގެ ވާހަކައެވެ. މިގޮތުން ހިލްޔާ ވަނީ އޭނަ އަންނަންދެން ކްލިނިކް ގައި މަސައްކަތް ކުރާނެ މެޑިކަލް އޮފިސަރަކު ވެސް ހޯދައިދީފައެވެ. އެއީ ކުރިން އޭނައާއި އެކީ ބާސިމް ގެ ހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތް ކުރި އޭނައާއި އެކުވެރިން ޑޮކްޓަރ ނިހާއެވެ. ކަން ދިމާ ކުރި ގޮތުން ނިހާ އެދުވަސްކޮޅު އުޅެނީ ޢާއިލާ މީހަކު ބަލިވެގެން އަހަރެއްހާ ދުވަސް ވަންދެން ބޭރުގައި އުޅެފައި އައިސް ވަޒީފާއެއް ނުލިބިގެންނެވެ. އެހެންކަމުން ހިލްޔާ އޯސިސް ގެ ވާހަކަ ބުނުމާއިއެކު ނިހާ އެތަނަށް އަންނަން އެއްބަސްވިއެވެ.

“އެއީ ރަނގަޅު ޑޮކްޓަރެއްހެން ބައްޕައަށް ހީވަނީ. އިންޓަވިއުއިން ފުދޭވަރަކަށް ރަނގަޅު.” ނަހީދު ބުންޏެވެ.

“އާނ ބައްޕާ. ނިހާ ގެ ޑައިގްނޯސިސްތައް ވަރަށް ސަޅިވާނެ. ވަރަށް ހާޑްވޯކިންގް ވެސް ވާނެ.” ހިލްޔާ ކިޔައިދިނެވެ.

“ދެން ރަނގަޅުތާ….ދަރިފުޅު ދެން ކްލިނިކުން ވަކިވިޔަސް ނިހާ ހުންނާނެ ކަމަށް ބަލަމާ. ހެހެ….”

ބައްޕަ އެހެން ބުނެފައި ހީލުމުން އޭނަ ވަކިވާނީ ކީއްވެތޯ ހިލްޔާއަށް އަހާލެވެން އުޅުނެވެ. އެހެނަސް އެދުވަހު ކްލިނިކްގެ އެނދުމަތީގައި އިނދެ ދާނިޝް ކުރި ސުވާލު ހަނދާންވިއެވެ. ރެޒިޑެންސީއަށް ނޫނިއްޔާ އޭނަ ކައިވެންޏެއް ވެސް ކުރަން ޖެހިދާނެ ނޫންތޯ ބުނި ބުނުމެވެ. އެ ހަނދާން އާވެފައި އެ ވަގުތު ހިލްޔާއަށް އެއްޗެކޭ ނުބުނެވުނެވެ.

ބައްޕަގެ ހުނުން މަޑުވުމަށްފަހު ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ވޭތުވީ އެހެންވެއެވެ. އެ ހިމޭންކަމުގެ ވަގުތުކޮޅަށްފަހު ބައްޕަ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.

“ހިލްޔާ ދަރިފުޅު….ފަހަރެއްގަ، މި ސުވާލާއި މެދު ދަރިފުޅު ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެ އެކަމަކު ކޮށްލަން ބޭނުން. ދަރިފުޅު ކައިވެންޏަކާއިމެދު ދެން ނުވިސްނާނަންތަ؟”

ހިލްޔާ ކޮފީ ތަށިން ކޯވަރެއް ދަމަން އުޅުނު ވަގުތު އިވުނު ސުވާލުން، ހިލްޔާގެ ޙަރަކާތްތައް ލަސްވިއެވެ. ކުއްލި ގޮތަކަށް ބައްޕައަށް ބަލާލެވުނީ މެއަށް ފިނިވަމުންނެވެ. އިސާހިތަކު ހަނދާންވެގެން ދިޔައީ އޭނަ ރޭ ކުރި އިސްތިޚާރާއެވެ. މިއީ ދާނިޝްއާއި ކައިވެނި ކުރުމަށް ލިބޭ ޢިޝާރާތެއްތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެ ޢިޝާރާތުގެ ސާފުކަމުން ހިލްޔާ ޙައިރާންވާ ގޮތްވިއެވެ. އޭނަ ކައިވެންޏެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަން ޚިޔާލު ކޮށްގެން އިންދާ ބައްޕަ އެ ދެއްކީ ކައިވެނީގެ ވާހަކައެވެ.

“އެބަ….ވިސްނަން ބައްޕާ.” ހިލްޔާ އޭނަގެ އަތުގައި ހުރި ތަށި މޭޒުމަތީގައި ބަހައްޓަމުން ބުންޏެވެ.

“އަސްލުވެސްތަ؟ ކޮން ކުއްޖެއް؟” ބައްޕަ ޖޯޝުން ފުރިގެންވި އަޑަކާއި ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމަކާއެކީ ކޮށްލި ސުވާލުން ހިލްޔާ ނޭނގޭ ސަބަބަކާހުރެ ނުތަނަވަސްވާ ގޮތްވިއެވެ. އޭނައަށް ދާނިޝް ކަމުދާ ވާހަކަ ދުލާއި ހަމައަށް ގެނައުން ވީ ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ދަތި ކަމަކަށެވެ.

“އަދި….ފަހުން ބުންޏަސް އޯކޭތަ ބައްޕާ؟ އަހަރެން ރައްޓެހިވެގެން ނޫޅެން. ޖަސްޓް ކޮންސިޑަރިންގް. ޢުމްރާ އިން އަނބުރާ އައިސް ބައްޕަ ގާތު މި ވާހަކަ ބުންޏަސް އޯކޭތަ؟ ދެ ދުވަސް ފަހުން ފުރަން މިއުޅެނީ. މިވަގުތަށް ޢުމްރާއަށް ފޯކަސް ކުރަން ބޭނުން ވަނީ. މިއީ އަހަރެންގެ ފުރަތަމަ ޢުމްރާ.” ހިލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް ބޭނުންވީ މިވަގުތަށް ޢުމްރާއަށް ހުރިހާ ސަމާލުކަމެއް ދޭށެވެ.

“ހުމް….ތި ގޮތް ވެސް ރަނގަޅު. އެކަމަކު، އެ ކުއްޖާ ގާތު ނުވެސް ބުނެ އެހާ ދިގު ދަތުރެއް ކޮށްފަ އައިސް އަނބުރާ އަންނައިރު އެ ކުއްޖާ އެހެން މީހަކާ ނުގުޅޭނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން އެބައޮތްތަ؟” ބައްޕަ ސުވާލު ކުރިއެވެ.

“ޔާ ހީ އިޒް އޯލްސޯ ގޮއިންގް ޢުމްރާއަށް.” ހިލްޔާއަށް މާ ބޮޑު ވިސްނުމެއް ނެތި ބުނެވުނެވެ. އޭގެ ދެވަނަ ސިކުންތުގައި ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލަމުން އަނގަމަތީގައި އެއްއަތް އަޅާލެވުނީ، އެ މީހަކީ ދާނިޝް ކަން ޔަޤީންވާނެހާ ވަރު ބަހެއް ބުނެވިއްޖެކަން އެނގުންވުމުންނެވެ.

ހިލްޔާއަށް ވީގޮތް ފެނިފައި ނަހީދަށް ހީލެވުނެވެ. ހިލްޔާއަށް ކަމުދަނީ ދާނިޝްކަން އޭނައަށް މާ ކުރިން އެނގުނަސް ހިލްޔާ އެ ވަރަށް ފޮރުވަން އުޅޭ ވާހަކައެއް އެނގޭ ކަމަށް ހެދެން ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.

“ހެހެ….މާ ޝާ ﷲ. ދާނިޝް ކަހަލަ ކުއްޖެއް ދޯ ތިއީ އެހެންވީމަ. ވަރަށް ބޭނުންވެއްޖެ ތި ކުއްޖާއާއި ބައްދަލު ކުރަން. ބައްދަލު ކުރާނީތާ ދެން ޢުމްރާއިން އައިސް. އިން ޝާ ﷲ. ދާނިޝްއޭ ބުނެވުނީމަ ހަނދާންވީ. ދާނިޝް ހިލްޔާއަށް ވަރަށް ޝުކުރު އަދާ ކުރި ފެއާރވެލް ޕާޓީއަށްޓަކައި. ޕާޓީގެ ހުރިހާ ކަމެއް ވަރަށް ކަމުދެއޭ ބުނީ. މާ ބޮނޑިއަށްޓަކައި ވެސް ހިލްޔާއަށް ވަރަށް ޝުކުރު އަދާ ކުރި…” ނަހީދު ބުންޏެވެ.

“ދާނިޝް….އަށް އެނގޭތަ އެއީ އަހަރެން ދިން މާ ބޮނޑިއެއްކަން؟” ހިލްޔާއަށް އަހާލެވުނެވެ.

“އާނ….ބައްޕަ ބުނިން ޕާޓީއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގަ މާ ބޮނޑި އެއީ ހިލްޔާގެ ފަރާތުން ދާ އެއްޗެކޭ. އެހެންނޫނަސް އެނގޭނެއެއްނު ހިލްޔާ ވިއްޔާ އެހީ ދާނިޝްއަށް ކަމުދަނީ ކޮން ކަހަލަ މަލެއްހޭ.” ބައްޕަ ކިޔައިދިނެވެ.

“އޮހް….” ހިލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ނޭނގި އޭނަގެ ކޯތާފަތް ރަތްވެ، ތުންފަތްމައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. މިފަހަރު ދާނިޝް އެ މާ ބޮނޑި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރި މަންޒަރު ސިފަވުމުން ހިތަށް ލިބިގެން ދިޔައީ އަދި އެހެން ކަހަލަ އުފަލެކެވެ.

“އޯ…ކޭ. ބައްޕަ ދިޔައިއްޔޭ. ދަރިފުޅު މިއަދު މެންދުރު ޑިއުޓީއިން ފެށެނީ ދޯ؟” ހިލްޔާއަށް ހަމަހޭވެރިކަމެއް ވީ ބައްޕަ ވާހަކަ ދައްކަމުން މޭޒުދޮށުން ތެދުވެލުމުންނެވެ. ހިލްޔާއަށް އާނއެކޭ ބުނެލެވުނެވެ. އެއަށްފަހު ބައްޕަ ދިޔުމުން ވެސް އިރުކޮޅެއް ވަންދެން ރޭ ދާނިޝް މާ ބޮނޑިއާއިއެކީ ހުރިގޮތް ސިފަ ކުރަން އިނދެވުނެވެ.

އެދުވަސްވެގެން ދިޔައީ ހިލްޔާ ކްލިނިކްގެ ޑިއުޓީއަށް ދިޔަ ފަހު ދުވަހަށެވެ. އޭގެ ފަހުން ހިލްޔާގެ ޗުއްޓީ ފެށިގެން ދިޔުމުން ދެން ފެށިގެން ދިޔައީ ޢުމްރާއަށް ދިޔުމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ މަސައްކަތެވެ. މިގޮތުން ޢުމްރާއާއި ގުޅޭ ގޮތުން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ޢުމްރާގައި ކުރާނެ ދުޢާތައް ހޯދަމުން ދިޔައެވެ. ޔޫކޭއަށް ދާން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔަ ދުވަސްތަކާއި ޚިލާފަށް ހިލްޔާ މި ދަތުރަށް ތައްޔާރުވުމަށް މާ ބައިވަރު އާ އެއްޗެއް ނުގަނެއެވެ. ގަންނަ ހިތެއް ނުވެސްވީއެވެ. އެއްޗެއް ގަތިއްޔާ ގަތީ އޭނައަށް އަޅުކަން ކުރަން ފަސޭހަ ކޮށްދޭނެ ކަހަލަ އާލާތްތަކެވެ. މިގޮތުން ޒިކުރު ގުނަން ފަސޭހަ ކޮށްދޭ ކައުންޓާރއަކާއި، ދުޢާ ކާޑުތަކާއި، ބިސްމި ލިޔެފައިވާ ލުއި ފެންފުޅިއާއި ފިންޏަށް ފަސޭހަވާނެ ޝޯލްއާއި ކާޑިގަންއެވެ. އެއްޗެހި ގަތުމުގައި ޚުދު އޭނައަށް އައިސްފައިވި ބަދަލު ހިލްޔާއަށް ވެސް ފާހަގަވިއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ހިތާހިތުން ޙަމްދު ކުރެވުނެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް ކުރިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އޭނަގެ ހިތް ދުނިޔަވީ އެދުންތަކުން ދުރުވެފައިވިކަން އެނގުންވުމުންނެވެ.

ޢުމްރާ ކުރާނެ ގޮތް ދަސްކޮށްދޭން މަމްނޫން ވެސް ހިލްޔާ މެންގެ ގެއަށް އައިސް އުޅުނެވެ. މަމްނޫން ސަޢޫދީގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު ފުދޭވަރަކަށް ގިނައިން ޢުމްރާ ކޮށްފައިވުމުން އެ އަޅުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަސްވެފައިވެއެވެ. މަމްނޫން އެންމެންނަށް ޢުމްރާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިން ރޭ ދާނިޝް ވެސް އެގޭގައި ހުއްޓެވެ. ޢުމްރާ ގްރޫޕުން ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ދާނިޝް ބައިވެރިވެފައިވުމުން ދާނިޝްއަށް ވެސް ފުދޭވަރަކަށް އެނގިފައިވާ ކަމަށް ދާނިޝް ބުންޏެވެ. ހިލްޔާއަށް އެންމެ މަޖާވީ މަމްނޫން ތަވާފް ކުރުމުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިން އިރު އެލީއަށް ބުނެ ދީ ދީ އެއްޗެއް ސާފު ނުވުމުން، ދާނިޝް ސިޓިންގް ރޫމުގެ މޭޒުމަތީގައި ހުރި ޓިޝޫ ފޮށްޓެއްގެ ވަށައިގެން ކުޅޭ ކާރެއް ދުއްވަމުން އޭތި ކިޔައިދިނުމުންނެވެ.

ޢުމްރާއަށް ފުރަން އޮތް ދުވަހު ހެނދުނު ތެދުވުނީއްސުރެ އެ ދަތުރުގައި ދިޔުމަށް ހިލްޔާގެ ހިތް ކެތްމަދުވެފައިވިއެވެ. މާޒީގައި ފަދައިން ކޮންމެހެން ދަތުރު ދާން އުޅޭތީވެއެއް ނޫނެވެ. އަދި ކޮންމެހެން ދާނިޝް މި ދަތުރުގައި ދާތީވެއެއްވެސް ނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ﷲ ރުހިވޮޑިގެންވާ ބޮޑު އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ ޚިޔާލުން ހިތަށް ޖޯޝެއް ވެރިވެފައިވީއެވެ. ކޮންމެ އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަމާއި ތައުފީޤަކީ އެކަލާނގެ ގެ ލޯބިފުޅުގެ ނިޝާނެއްކަން އެނގޭތީވެއެވެ. މިހާ ބޮޑު އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޭނައަށް ލިބިފައިވާތީ ހިތް އުފާވެރިކަމުން ފުރިފައިވީ އެހެންވެއެވެ. އަދި މި އަޅުކަން ވީ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ކުރުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެވުނެވެ.

ހިލްޔާމެން ޢުމްރާއަށް ފުރަން އެއާރޕޯޓަށް ދިޔައީ 18 ފެބްރުއަރީ ވީ ދުވަހު 10 ޖެހި ވަގުތެވެ. ހިލްޔާމެން އެއާރޕޯޓަށް ދިޔައިރު ދޮންތައާއި މާޒިން ވެސް މަމްނޫން އާއިއެކީ އެއާރޕޯޓަށް ގޮސްފައިވިއެވެ. މަމްނޫން އާއެކީ ކުޑަކުޑަ މާޒިން ވެސް އިޙްރާމް ބަނދެގެން ހުރި ގޮތުން ހިލްޔާއަށް ލޯބިވިއެވެ. އެހިނދު ވަށައި ނަޒަރެއް ދެވުނީ ދާނިޝް މަތިން ހަނދާންވުމުންނެވެ. އެހެނަސް އިޙްރާމް ބަނދެގެން ތިބި އެތައް މީހުންގެ ތެރެއިން ހިލްޔާއަށް ދާނިޝް ފެންނަ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.

އެވަގުތުކޮޅުގައި ދާނިޝް ނުފެނުމުން ދެރަ ވިޔަސް ހިލްޔާ އެ އިޙްސާސުގައި ޣަރަޤެއް ނުވެއެވެ. އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ޢުމްރާއަށް ދެވޭތީ ހިތަށް ވެރިވެފައިވި އުފާވެރިކަން ބޮޑުވެފައިވިއެވެ. އަދި މުޅި ޢާއިލާއާއެކީ ދެވޭތީ ހިތަށް ލިބިފައިވީ އިތުރު އުފާވެރިކަމެކެވެ. އެހެންޏާ ދީނީ ކަންކަމާއިގެން ޢާއްމުކޮށް ނުއުޅޭ ބައްޕަ ވެސް މާމަ ގާތުންނާއި އޭނަ ކުރެން ވެސް އަޅުކަމާއި ގުޅޭ އެކި ސުވާލުތައް ކުރަމުން ދިޔައީތީ ބަޔާން ކުރަން ދަތި ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބުނެވެ. އެލީ އެއާރޕޯޓަށް އައީއްސުރެ ފޯނާއިގެން އުޅުނެއްކަމަކު އެލީ ވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އަބާޔާއެއް ލައިގެން ހުރީތީ ހިލްޔާއަށް އެލީ ފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހިނިތުންވެވެމުން ދިޔައެވެ.

ފްލައިޓަށް އެރުމުގެ ކުރިން ފުދޭ ވަރަކަށް ވަގުތު އެއާރޕޯޓުގައި ހޭދަ ކުރަން ޖެހުނެވެ. އެއާރޕޯޓުގައި މެންދުރު ނަމާދު ވަގުތު ޖެހުމުން އެވަގުތުގައި ހުރިހާ ޢުމްރާވެރިން މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދު ޖަމްޢުކޮށްގެން ކުރިއެވެ. ނަމާދަށްފަހު އެންމެން ދިޔައީ ޑިޕާރޗާރއަށެވެ. ޑިޕާރޗާރގައި އިށީނީއްސުރެ ހިލްޔާ ފެށީ ޤުރުއާން ކިޔަވާށެވެ. އެދުވަހު އަދި ޤުރުއާނުން މުރާޖަޢާ ކުރަން ޖެހޭ ބައި މުރާޖަޢާ ނުކުރެވި ހުންނާތީވެއެވެ. ކިޔަވަން ފެށިތާ މާ ގިނައިރެއްނުވެ ހިލްޔާގެ ކަރު ހިއްކަން ފެށިއެވެ. އަތުން ހިފައިގެން އައި ދަބަހުގައި ހުރި ފެންފުޅި ހުސްވެފައިވީކަން ހަނދާންވީ ވެސް އެވަގުތެވެ. ފެންފުޅިއެއް ގަންނަން ޚިޔާލު ކުރި ވަގުތު އިޙްރާމުގައި ހުރި ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖެއް އޭނަގެ ކުރިމައްޗަށް އައިސް ޖޫސް ޕެކެޓެއް ދިއްކުރިއެވެ.

“އޮހް….މިއީ ދައްތިއަށް ދިން އެއްޗެއްތަ؟” ހިލްޔާ އެ ޕެކެޓް ހޯދަމުން އެހިއެވެ. އެ 4 އަހަރަށް ދާ ފިރިހެން ކުއްޖާ ހިނިތުންވުމަކާއެކީ ބޯޖަހާލި ގޮތް ހިލްޔާއަށް ލޯބިވިއެވެ. އެކުއްޖާގެ އަތުގައި އޮތް ޖޫސް ޕެކެޓް ހުރި ކޮތަޅު ފާހަގަވީ ވެސް އެ ވަގުތެވެ.

“ފެންފުޅިއެއް ވެސް ދެއްޗޭ މައިސޫން.” ހަމަ އެހިނދު ނުހަނު ގާތުން އިވުނު ދާނިޝްގެ އަޑާއިއެކީ ހިލްޔާއަށް އިސްއުފުލައި ބަލާލެވުނެވެ.

އެހިނދު ފެންފުޅިއާއި ޖޫސް ޕެކެޓް ވެސް ހުރި ކުޑަ ޓްރޯލީއެއް ކޮއްޕަމުން، އިޙްރާމްގައި ހުރި ދާނިޝް ފެނިފައި ހިލްޔާ ހުއްޓުން އަރާ ގޮތްވިއެވެ. ހިލްޔާ ފެނުމާއިއެކު ދާނިޝް ހިނިތުންވެލުމުން ހިލްޔާއަށް ހިނިތުންވެލެވުނީ ވެސް ވަކި ވަރަކަށެވެ. އިޙްރާމްގައި ދާނިޝް ފެންނަމުން ދިޔަ ގޮތް ރީތިވީ މިންވަރުންނެވެ.

ދާނިޝް ޢާއްމު ގޮތެއްގައި ވެސް ހެދުން އަޅާގޮތް ހިލްޔާއަށް ރީއްޗެވެ. އޭނައަށް ފެންނަ ހުރިހާ ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ރީއްޗަށް ހެދުން އަޅަނީ ދާނިޝް ކަމަށް ކުރިން ވެސް ހިތާހިތުން ނިންމިފައިވެއެވެ. އެހެނަސް އިޙްރާމްގައި ދާނިޝް ހިލްޔާއަށް ރީތިވީ މުޅިން އެހެން ދަރަޖައަކަށެވެ. ބިރުވެސް ގަންނަހާ ދަރަޖައަކަށެވެ. ދާނިޝްއާއި ކައިވެނި ނުކޮށް ޢުމްރާއަށް އައުމުގެ ޚިޔާލަކީ ގޯސް ޚިޔާލެއްތޯ ވެސް އެވަގުތު ހިތަށްއެރިއެވެ.

ހިލްޔާއަށް ހަމަހޭވެރިކަމެއްވީ ހިލްޔާގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި މައިސޫން ‘ދައްތި’ އޭ ކިޔައި ގޮވާލުމުންނެވެ. އެހިނދު މައިސޫން އޭނައަށް ފެންފުޅިއެއް ދިއްކޮށްލައިގެން ހުއްޓެވެ. ހިލްޔާ މައިސޫންއަށް ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާ ކުރަމުން އެ ފުޅި ހޯދިއެވެ. މައިސޫން އެއަށްފަހު ދިޔައީ ހިލްޔާގެ ކައިރީގައި އިން އެލީ ގާތަށެވެ. ދެން ދޮންތައާއި ބައްޕަ ގާތަށެވެ. ދާނިޝް މައިސޫންގެ ފަސްފަހަތުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ޓްރޯލީ ކޮއްޕަމުން ދިޔައެވެ.

ދާނިޝް ހިލްޔާއަށް ފަސްދީފައި ދަމުން ބައްޕައާއި ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއިރު ވެސް ހިލްޔާއަށް އެސްފިޔަ ޖަހާލުމެއް ނެތި ދާނިޝްއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނދެވުނެވެ. އޭނައަށް އެވަގުތު ދާނިޝް އެހާ ރީތިވީ ކީއްވެކަމާއިމެދު އަމިއްލަ ނަފްސާއި ސުވާލު ކޮށްލެވުނެވެ. އިޙްރާމް ބަނދެގެން ހުންނައިރު ދާނިޝްގެ ހަށިގަނޑުގެ ބައްޓަން ވެސް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ފެންނަނީއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނުހަނު ސީދާ ސާދާ ދެ ފޮތިގަނޑެވެ. ވީއިރު ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟

“ޑޭން ވަރަށް ތަފާތުކޮށް ދޯ ފެންނަނީ އިޙްރާމް ގަ؟ ޑަޒް ނޮޓް ސޫޓް ހިމް. ބަޓް އައި ގެސް އޯކޭ.” ހިލްޔާ ޚިޔާލަކަށް ގެއްލިފައި އިންދާ ކައިރީގައި އިން އެލީ ވާހަކަ ދެއްކި އަޑު އިވުނެވެ.

“ވަޓް ޑޫ ޔޫ މީން؟ ދާނިޝް އާ ވަރަށް ގުޅޭ އިޙްރާމް!” ހިލްޔާއަށް ބުނެވުނެވެ. އެވަގުތު ދާނިޝް މައިސޫންއާއެކީ ހިލްޔާ މެންނާއި ވަރަށް ދުރު ހިސާބަކަށް ގޮއްސިއެވެ.

“އިއޫ ނޯ!” އެލީ މޫނު ކުނިކޮށްލަމުން އެހެން ބުނި ގޮތުން ހިލްޔާ ހިސާބަކަށް ނުރުހުން ވެސް ވާ ގޮތްވިއެވެ.

ހިލްޔާ އަމިއްލައަށް ބުނި ބަހުގެ ދިފާޢުގައި އިތުރަށް ދާނިޝް ގެ ރީތިކަމަށް ތަޢުރީފު ކުރަން އުޅުނެވެ. އެހެނަސް ދާނިޝްއަކީ އޭނައަށް ހިލޭ ފިރިހެނެއްކަމާއި، އޭނަ ފަށަން މިއުޅެނީ ކޮން ދަތުރެއްކަން ހަނދާންވި ހިނދު އަނގަ ބަންދުކޮށްލެވުނެވެ. އަދި އަތުގައި އޮތް ޖޫސް ޕެކެޓް ކަނޑާލަމުން ބޯން ފެށީ އެ ޕެކެޓް އޭނަ ކަރު ހިއްކި ވަގުތު ލިބުނީތީ ޙަމްދު ކުރަމުންނެވެ. އަދި އެ ޕެކެޓާއި ފެންފުޅި ބަހަމުން ދިޔައީ ދާނިޝް އަށާއި މައިސޫންއަށްޓަކައި ދުޢާ ކުރެވުނެވެ.

ޖޫސް ޕެކެޓާއި ފެންފުޅި ބަހައި ނިންމުމަށްފަހު ދާނިޝް މައިސޫން ގޮވައިގެން ގޮސް ފަޔާޒާއި ޔައިޝް ތިބި ހިސާބުގައި ގޮސް އިށީނެވެ. މައިސޫން ދިޔައީ ފަޔާޒްއާއި ފަޔާޒްގެ އަންހެނުންނާއި ފަޔާޒްގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ގާތަށެވެ. ފަޔާޒް ޢާއިލާއާއެކީ އުޅޭތީ ޔައިޝް އާއި ދާނިޝްއަށް މާ ބޮޑު ވަގުތެއް ނުދެވިފައި އުޅެމުން ދިޔައެވެ. ދާނިޝް ގޮސް ޔައިޝް ގާތު އިށީން ވަގުތު ޔައިޝް ވެސް އިނީ ކުޑަ ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން އިން އަންހެނުންނަށް ގުޅައިގެންނެވެ. އެހެންކަމުން ދާނިޝް އިށީނީ ވެސް ޔައިޝް އިން ގޮނޑިއާއި ޖެހިގެން ހުރި އެއްގޮނޑި ދޫކޮށްފައެވެ.

ދާނިޝް އިށީންތާ މާ ގިނައިރެއްނުވެ ޔައިޝް ގެ ކޯލު ނިމުމަކަށް އައެވެ. ކޯލު ނިމުމުން ޔައިޝް ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލިއެވެ.

“ދެރަވޭ ވައިފް އާ ބޭބީ ބައިތިއްބާފަ ދާންވީމަ. މިހާރުއްސުރެ މިސް ވަނީ. ފޯނުން ފެނުނީމަ ވެސް ބޭބީ އުރާލާ ހިތްވަނީ.” ޔައިޝް ވާހަކަ ދެއްކުމުން ދާނިޝްއަށް ލުއި ގޮތަކަށް ހީލެވުނެވެ.

“ނެކްސްޓް ޓައިމް ގޮވައިގެން ދާންވާނީ، އިން ޝާ ﷲ.” ދާނިޝް ބުންޏެވެ.

“އިން ޝާ ﷲ. ޔޫ އެއްނު ތިހެން އިނަސް ނަސީބުވެރީ؟ މިހާރުއްސުރެ ފިއުޗާރ ވައިފް ގޮވައިގެން ވިއްޔާ ތި ދަނީ! ބަލަ ޕްރޮޕޯޒް ކޮށްފިންތަ މިހާރު؟” ޔައިޝް ބުންޏެވެ.

“އެ ކުއްޖާ ވެސް ވަރަށް ނުސީދާ ކޮށް ޕްރޮޕޯޒް ކޮށްފި މިހާރު. ސީދާ ޕްރޮޕޯޒަލް ޢުމްރާ ނިމުނީމަ އަންނާނެހެން ހީވަނީ.” ދާނިޝް ބުނެލިއެވެ.

“ހުމް ތިކަން ކުރަން އުޅޭ. ޢުމްރާއިން އައިސް ވަގުތުން ތިކަން ނުކުރިއްޔާ… އަހަރުމެން ހަސަން ގެ ވޭން އިން އައިސް ތި ދެމީހުންނާ އެކުއްޖާގެ ބައްޕަ ކިޑްނެޕް ކޮށްގެން ކޯޓަށް ގޮއްސަ ކައިވެނި ކުރުވާނީ!” ޔައިޝް ދެއްކި ވާހަކައިން ދާނިޝްއަށް ގަދައަށް ހީލެވުނެވެ.

ހިލްޔާ އެންމެ ފަހުން ނަހީދުބެ ގާތު ކައިވެންޏާއި ގުޅޭ ގޮތުން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަ ދާނިޝްއަށް ނަހީދުބެ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އެ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން ހިލްޔާއަށް ކަމުދަނީ އޭނަ ކަން ޚުދު އޭނައަށް ވެސް ޔަޤީންވެފައިވެއެވެ. ޢުމްރާއަށްފަހު ކައިވެންޏެއް ކުރަން ހިލްޔާ ނިންމި ނިންމުމާއިމެދު ދާނިޝްއަށް ވެސް އެއްބަސްވެވުނެވެ. ޢުމްރާއާއި މިހާ ކައިރި ކޮށްފައި ކައިވެނި ކުރަން ޚުދު އޭނަ ވެސް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ހުރިހާ ސަމާލުކަމެއް ދޭން ބޭނުންވީ ޢުމްރާއަށެވެ. މިއީ އޭނަގެ ވެސް ފުރަތަމަ ޢުމްރާއަށް ވީތީވެއެވެ.

އޭގެ 2 ގަޑިއިރެއްހާއިރު ފަހުން ހުރިހާ ޢުމްރާވެރިން ފްލައިޓަށް އެރިއެވެ. އެހާ ހިސާބަށް އައިއިރު ހިލްޔާ އަނެއްކާވެސް ދާނިޝް މަތިން މުޅިންހެން ހަނދާން ނެތިފައިވިއެވެ. ވަކިން ޚާއްސަކޮށް ސަޢުދީ އެއާރލައިން ފްލައިޓަށް އެރިތާ މާ ގިނައިރެއް ނުވެ ދަތުރު ދުޢާ އިވެން ފެށުމުންނެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުރި ސްކްރީނުން ދުޢާއާއި އެކީ މާނަ ވެސް ފެންނަން ފެށުމުން ހިލްޔާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. އެއީ އެ ދުޢާ ދިގުކޮށް ހިލްޔާއަށް އިވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރަށްވުމުންނެވެ. އެ ދުޢާގައި އޭނަ ﷲ އަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ މިންވަރު ހިތަށް ގެނެވުމުން ހިތަށް އަސަރު ކުރީއެވެ.

އެ ދިގު ފްލައިޓް ދަތުރު ހިލްޔާ މުޅިންހެން ހޭދަ ކުރީ ދުޢާ ކުރުމާއި ޤުރުއާން ކިޔެވުމުގައެވެ. އަދި އެކަން ކުރެވުނީ ވެސް ކުރާ ހިތުންނެވެ. އެއިން ހިތަށް ލިބުނީ އިތުރު އުފާވެރިކަމެކެވެ. ޤުރުއާނަށްޓަކައި އަނެއްކާވެސް ހިތުގައި އިޚްލާޞްތެރި ލޯތްބެއް އުފެދިއްޖެކަން އެނގުމުންނެވެ. ދަތުރުމަތިން މީޤާތު ޖެހުމުން އެކަން ފްލައިޓުން އެންގިގެން ދިޔައެވެ. ޢުމްރާއަށް ނިޔަތް ގަތުމަށްފަހު ހިލްޔާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރީ ތަލްބިޔާ ކިޔުމުގައެވެ. ކިރިޔާ ވެސް މެދުކަނޑަމުން ދިޔައީ ކައިރީގައި އިން އެލީ ކުރަމުން ދިޔަ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމަށެވެ. އަދި ފްލައިޓުން ދިން މެންދުރު ކެއުމަށެވެ. ޢުމްރާއަށްޓަކައި ކެތްމަދުވެފައިވި ވަރުން ހިލްޔާ އެ ދިގު ދަތުރު މަތީގައި ވަރުބައްޔެއް ވެސް ނުވެއެވެ.

ވަރުބަލިކަން އިޙްސާސް ކުރެވުނީ 6 ގަޑިއިރާއި ކައިރި ކުރާ އެ ދަތުރަށްފަހު ފްލައިޓުން ފޭބުމުންނެވެ. ޖިއްދާ އެއާރޕޯޓުގައި އެ ފްލައިޓް ޖެއްސީ ޖިއްދާ ގަޑިން ރޭގަނޑު 11 ޖަހަން ގާތްވަމުން ދިޔަ ވަގުތެވެ. ވަރުބަލިވީ އަދިވެސް ކުރިއަށް އޮތީ ދިގު ދަތުރެއްކަމަށް މަމްނޫން ބުނުމުންނެވެ. އެހެނަސް އެ ވަރުބަލިކަމުގެ ތެރެއިން ވެސް ތަލްބިޔާ ކިޔުމާއިގެން ކުރިއަށް ދެވޭތޯ ހިލްޔާ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ޖިއްދާ އެއާރޕޯޓުގެ އެކި ދިމަދިމާލުން ފެނުނު އާޔަތްތަކާއި ‘الرَّحْمَن’ ގެ މެހުމާނުންނަށް މަރުޙަބާއޭ ލިޔެވިފައިވާ މަންޒަރު ފެނިފައި އަނެއްކާވެސް ހިތަށް އުފާވެރިކަމެއް ވެރިވިއެވެ. ޢުމްރާއަކީ ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައި ވެސް ﷲ ގެ ދަޢުވަތެއްތާއޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އެހެންޏާ މި ހުރިހާ ދުވަހު ވެސް މި އަޅުކަން އަދާ ކުރުމަށް އޭނަ ކުޅަދާނަވެގެން ވިއެވެ. އެހެނަސް އަންނަން ޚިޔާލު ކުރެވުނީ ހަމަ ﷲ އިރާދަކުރެއްވި ދުވަހުންނެވެ.

ހިލްޔާއަށް ދެން ދާނިޝް ފެނޭ ގޮތްވީ ޖިއްދާ އެއާރޕޯޓްގެ ލަގެޖް ނަގާ ބެލްޓް ކައިރިންނެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރު ހިސާބަކުން ފެނުނު  ދާނިޝް ކައިރީގައި އޭރުވެސް އެއްކަލަ ފިރިހެން ކުއްޖާ އުޅެއެވެ. އެ ކުއްޖާ ‘ދޮންބެ’ އޭ ކިޔައި ދާނިޝްއާއި ވާހަކަ ދައްކަމުން އެކަމާއިމެދު ހިލްޔާއަށް ބައްޕައާއި ސުވާލު ކޮށްލެވުނެވެ.

“ބައްޕައަށް ވެސް އަހާލެވުނު ތިއީ ކޮއްކޮއެއްހޭ. ބުނީމަ ބުނީ ނޫނޭ. ކްލާސްމޭޓެކޭ.” ބައްޕަ ޓްރޯލީގައި އަތްއަޅުވައިގެން ހުރެ ހިލްޔާއަށް ކިޔައިދިނެވެ.

“ކްލާސްމޭޓެކޭ؟ ހެހެ…” ހިލްޔާއަށް ލުއި ހީލުމަކާއެކީ އަހާލެވުނެވެ. އެހާ ކުޑަކުއްޖެއް ދާނިޝްއާއި އެކީ ކިޔެވި ކުއްޖަކަށް ވާނީ ކިހިނެއްތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ.

“އާނ…އެއީ ދާނިޝް އަލިފް ބާ ދަސްކުރަން މި ދޭތެރެއަކު ދިޔައީ ކުޑަކުދިންގެ ޤުރުއާން ކްލާހަކަށް. އެ ކުލާހުގަ ހުރި ކުއްޖެކޯ އެއީ. އެއީ ދާނިޝްގެ ފްރެންޑެއްގެ ދަރިފުޅު ވެސްމެ. އެ ފްރެންޑާއި ފްރެންޑްގެ ފެމިލީ ވެސް އައިސް އެބަ އުޅޭ ޢުމްރާއަށް.” ބައްޕަ ކިޔައިދިނެވެ.

“އޮހް….ދާނިޝް..އަށް ނޭނގެނީތަ ޤުރުއާން ކިޔަވަން؟” ހިލްޔާއަށް ޖެހިލުންވުމަކާއެކީ އަހާލެވުނެވެ.

“މީގެ ތިން މަސް ކުރިން ނޭނގެއޭ ބުނީ. އެކަމަކު މިހާރު މާ ޝާ ﷲ ހާދަ ރީއްޗަށް ކިޔަވައޭ. ބައްޕައަށް އެއްރެއަކު އިވުނީ ދާނިޝް ތަންކޮޅެއް ދަން ގަޑިއެއްގަ ގޮސް ސުންނަތް ނަމާދެއް ކުރަން ހުއްޓާ ކިޔަވާ އަޑު. ޤުރުއާން ހިތުދަސް ކުރާހެން ހީވޭ. ބައްޕައަށް ނޭނގޭ ދިގު ސޫރަތެއް އެރޭ ކިޔަވަން ހުރީ.” ބައްޕަ އިތުރަށް ކިޔައިދިނެވެ.

“އޮހް…” ހިލްޔާއަށް އެހެން ބުނެލެވުނުއިރު ހިތުގައި ދާނިޝްއަށްޓަކައި އިތުރު ލޯތްބެއް އުފެދުނެވެ. ދާނިޝް ޤުރުއާން ކިޔަވާ އަޑު އަހާލަން ބޭނުންވިއެވެ. އެހިނދު އަނެއްކާވެސް ދުރުގައި ހުރި ދާނިޝްއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެހިނދު ދާނިޝް ކުރުފައި މައްޗަށް ތިރިވެ ނުހަނު އޯގާތެރިކަމާއިއެކީ އެއްއަތުން މައިސޫންގެ އިޙްރާމް ރަނގަޅު ކޮށްދެނީއެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ވެސް ނޭނގި ހިލްޔާގެ މޫނުމައްޗަށް ލޮބުވެތި ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ.

އޭގެ އިރުކޮޅެއްފަހުން ހިލްޔާމެން ތިބީ ބަހުގައެވެ. 2 ގަޑިއިރެއްހާއިރު ގެ ބަސް ދަތުރަކަށްފަހު ހޮޓެލާއި ހަމައަށް ފޯރިއެވެ. ގްރޫޕުން އެންގި ގޮތަށް ހޮޓެލަށް ގޮސް ކައިގެން ފެންވަރައި ތާޒާ ވެލައިގެން ހޮޓެލްގެ ލޮބީއަށް ނިކުތެވެ. އެއަށްފަހު ހުރިހާ ޢުމްރާވެރިން އެކީގައި ޙަރަމަށް ދިޔުމަށް ހިނގަން ފެށިއެވެ. 15 ވަރަކަށް މިނެޓް ގެ ހިނގުމަށްފަހު ހިލްޔާމެންނަށް ޙަރަމާއި ހަމައަށް ދެވުނެވެ. ފުރަތަމަ ފެނިގެން ދިޔައީ ކަޢުބާގެ ވަށައިގެ ރޭވިފައިވާ އުސް ފާރުތަކެވެ. ޠަވާފް ކުރާ ޞަރަޙައްދަށް ދެވޭނީ އެ ފާރުގައި ހެދިފައިވާ ކޮން ގޭޓަކުން ގޮސްގެން ކަން ކުރިން ކިޔައިދީފައިވުމުން ހިލްޔާމެންނަށް އެނގެއެވެ. ހިލްޔާ ދިޔައީ އެލީއާއި މާމައާއި އެކީގައެވެ. ބައްޕަ ދޮންތަމެންނާއި އެއްހަމައެއްގައި ހިނގަމުން ދިޔައެވެ. އެ ވަންނަން ޖެހޭ ގޭޓާއި ކައިރިވުމުން އެންމެން ބޫޓާއި ފައިވާން ބޭލުމަށްފަހު ކޮނޑުގައިވާ ދަބަހަށް އެޅިއެވެ.

އެ ބުނެވުނު ގޭޓުން ހިލްޔާމެން ވަދެގެން ދާން ފެށީ އެއަށްފަހުއެވެ. ވަންނަން ފެށިތާ މާ ގިނައިރެއްނުވެ ކަޢުބާގެ ބައެއް ތަނބުތަކުގެ ދޭތެރެއިން ފެނުމުން ހިލްޔާގެ މެއަށް ގޮތެއްވިއެވެ. އެހެން ދިމާލަކަށް ނަޒަރު ހިންގަން ނުކުޅެދިފައިވާ ޙާލު ހިލްޔާއަށް ކުރިއަށް ހިނގެމުން ދިޔައެވެ. ވަކި ހިސާބަކުން ކަޢުބާ އެއްކޮށް ފެނިގެން ދިޔަ ވަގުތު ހިލްޔާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. މި ކަޢުބާއަކީ މީގެ އެތައް ޤަރުނެއް ކުރިން ﷲ ގެ ޢަމުރުފުޅަށް އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމް ބިނާ ކުރި ގެފުޅެއްކަން ހަނދާންވުމުންނެވެ. އެ ދުވަހު މި ބިން ވީ އެއްކޮށް ފަޅު ބިމަކަށެވެ. އެންމެ ގަހެއް ވެސް އަދި މީހެއް ވެސް ނެތް ސަހަރާއަކަށެވެ.

އެހެނަސް އެދުވަހު އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމް ކުރެއްވި ދުޢާފުޅު މި ވަނީ އިޖާބަވެފައެވެ. ގެފުޅު ވަށައިގެން މިވަނީ މީހުންތަކުން ފުރިފައެވެ. އަދި މި މީހުން އަޅުކަން ކުރަނީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް ކަން ކަށަވަރު ވީ ވެސް ދުޢާއެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްކާގައިވާ ދަރިފަސްކޮޅުގެ ތެރެއިން މީސްތަކުންނަށް ﷲ ގެ ފޮތާއި ޙިކުމަތް ކިޔަވައިދޭނެ ރަސޫލަކު ފޮނުއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. އެ ދުޢާގެ އިޖާބައެއްގެ ގޮތުން އެންމެ ފަހުގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ރަސޫލުކަމާއިގެން ﷲ ފޮނުއްވިއެވެ. މުޙައްމަދު ﷺ ގެ ޒަމާނަށް އައިއިރު މި ކަޢުބާ ވަނީ ބުދުތަކުން ވަށާލެވިފައެވެ. އެހެނަސް އެކަލޭގެފާނުގެ މިންނެއް މަސައްކަތްޕުޅާއި އެތައް ދުޢާފުޅަކާއި އެތައް ޤުރުބާނީއަކަށްފަހު މިއަދު އަނެއްކާވެސް މި ބިމަކީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރެވޭ ބިމެކެވެ.

އެހެންކަމުން ކަޢުބާގެ ކައިރިއަށް ހިނގަން ފެށި ވަގުތު އޭނަ ކުރާ އެއްވެސް ދުޢާއެއް އިޖާބަ ނުވެ ނުދާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ހިތުގައިވާ ޙާލުގައެވެ. ހަޖަރުލް އަސްވަދާއި ދިމާލުން ޠަވާފު ކުރަން ފެށުނީއްސުރެ ހިލްޔާ ދުޢާކުރަން ފެށިހެން ހުއްޓުމެއްނެތި ލޮލުން ކަރުނަތައް ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. އެންމެ ގިނައިން ދުޢާ ކުރެވެމުން ދިޔައީ އޭނަގެ ފާފަތައް ފުއްސެވުމަށް އެދިއެވެ. އޭނަ ﷲ އާއި ދުރުވެފައިވި ދުވަސްތައް ހަނދާންވަމުން ދިޔައީތީވެއެވެ. އޭނަގެ ހިތް ދުވަހަކުވެސް އެކަލާނގެއާއި އެވަރަށް ދުރު ނުކުރެއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެވުނެވެ. އެކަލާނގެއާއި ބައްދަލުވަންދެން އޭނަގެ ހިތް އެކަލާނގެ ގެ ދީން މަތީގައި ޘާބިތުކޮށް ދެއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެވުނެވެ.

ޠަވާފް ކުރަމުން ދިޔަ ވަގުތު އެލީގެ ސަމާލުކަން ދެވިފައިވީ އިންސްޓަގްރާމް ރީލް ހެދުމަށެވެ. ރީލް ރީތި ކުރުމަށްޓަކައި އެލީ ހިލްޔާ ގާތު ކަޢުބާގެ ކައިރިއަށް އެކީގައި ދިޔުމަށް އެދުނެވެ. ހިލްޔާ އެކަމަށް އިންކާރު ކުރިއެވެ. ހަމައެކަނި ކަޢުބާއާއި ކައިރިވުމުގެ ނިޔަތުގައި އެހެން މުސްލިމުންނަށް އުދަގޫ ކުރާކަށް ހިލްޔާ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އަދި އަމުދުން ކަޢުބާއާއި ކައިރިވުމުން ﷲ އާއި ގާތްވެވެނީއެއް ނޫނެވެ. ﷲ ވޮޑިގެންވަނީ ހަތް އުޑުގެ މަތީގައެވެ. އެހެނަސް އެކަލާނގެ ގެ ޢިލްމުޅުން އެކަލާނގެ އެންމެންނާއި ވެސް ގާތްވެގެންވެއެވެ. ވޭތުވެ ދިޔަ ކައިރި މާޒީގައި ހިލްޔާގެ ޙަޔާތުގައި ކަންތައް ވެފައިވާ ގޮތުން ހިލްޔާއަށް އެކަން މާ ބޮޑަށް ވެސް ފަހުމް ވެފައިވެއެވެ. އަނދިރިކަމުގެ ޖަހާލަތުން ހިދާޔަތުގެ އަލިކަމަށް އޭނަ ނެރުއްވީ ﷲ ނޫން އެހެން ފަރާތެއް ނޫންކަން ހިތަށް ޔަޤީންވެފައިވެއެވެ.

ދާނިޝް ވެސް ޠަވާފް ކުރަމުން ދިޔައީ މިފަދަ އިޙްސާސްތަކާއި އެކީގައެވެ. ދާނިޝްއަށް ވެސް ގަދައަށް ރޮވެމުން ދިޔައީ އޭނަގެ ފާފަތައް ހަނދާންވަމުން ދިޔައީތީވެއެވެ. އަދި ލައިގެން ހުރެވުނު އިޙްރާމްގެ ސަބަބުން މަރުމަތިން ވެސް ހަނދާންވަމުން ދިޔައީތީވެއެވެ. އޭނަ ﷲ އަށް ތައުބާވާން މެދުވެރިވީ މަންމަ ގެ މަރު ކަން ހަނދާންވަމުން ދިޔައެވެ. މަންމަ ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު އިޞްލާޙުވެ މަންމަ އުފާކޮށް ނުދެވުނީތީ އެކަމަށްޓަކައި ވެސް ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ.

ޠަވާފްކޮށް ނިމުމުން ދެ ރަކުޢަތުގެ ނަމާދެއް އަދާ ކުރުމަށް ހިލްޔާ އެލީއާއި މާމައާއިއެކު ތަންކޮޅެއް މީހުން މަދު ބެރިކޭޑް ޖަހާފައިވާ ދިމާލަށް ދިޔައެވެ. އަދި ކަޢުބާއަށް ކުރިމަތިލައި ދެ ރަކުޢަތުގެ ނަމާދު ކުރުމަށްފަހު ވެސް ދުޢާތަކެއް ކުރިއެވެ. ތިން މީހުން ވެސް ނަމާދުކޮށް ނިމުނު ވަގުތަކީ ހަމަ އެހިސާބަށް މަމްނޫންއާއި ދޮންތައާއި ބައްޕަ ވެސް އައި ވަގުތެވެ. އެމީހުން ވެސް ދެންމެ ޠަވާފްކޮށް ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް ނިމުނީ ކަމަށް އެމީހުން ބުންޏެވެ.

އެވަގުތު އެންމެން އެއްތަން ވީތީ ހަނދާނެއްގެ ގޮތުން އެންމެން އެއްކޮށް ފޮޓޯއެއް ނަގާލުމުގެ ޚިޔާލު މަމްނޫން ދިނެވެ. އެހެންކަމުން މީހުން ތަންކޮޅެއް މަދު ބެރިކޭޑް ޖަހާފައިވާ ހިސާބަށް ގޮސް ކަޢުބާ ފެންނާނެހެން މަމްނޫން ހިލްޔާމެންގެ ޢާއިލާގެ ފޮޓޯއެއް ނަގައިދިނެވެ. ހިލްޔާ އިސްނަގައިގެން މަމްނޫންއާއި ދޮންތައާއި މާޒިންގެ ފޮޓޯއެއް ނަގައިދިނެވެ.

ފޮޓޯ ނެގުމަށްފަހު ސަޢުޔުކުރަން ދާންވީ ދިމާލަކީ ކޮބައިކަން މަމްނޫން އެންމެންނަށް ދެއްކިއެވެ. އެންމެން ހިނގައިގަތް ވަގުތު ހިލްޔާ ވެސް ދާން އުޅުނެއްކަމަކު ބިންމައްޗަށް ދޫކޮށްފައިވާ އެލީގެ ދަބަސް ހިލްޔާއަށް ފާހަގަވިއެވެ. އެއާއިއެކު ބޯހޫރުވާލަމުން ހިލްޔާ ގުދުވެލަމުން ދަބަސް ނެގިއެވެ. ސީދާ ވެލަމުން ކުރިމައްޗަށް ނަޒަރެއް ދިން ވަގުތު ތަންކޮޅެއް ކައިރި ހިސާބެއްގައި އެތާ ބިންމަތީގައި އިން ދާނިޝް ހިލްޔާއަށް ފެނުނެވެ. ދާނިޝް އެއްއަތް އުފުލައި ދުޢާ ކުރަމުން ދިޔައިރު ގަދައަށް ރޮވެމުން ދިޔައެވެ. އެހިނދު ހިލްޔާގެ މޫނުމައްޗަށް ވެސް ހިތާމަވެރިކަން ވެރިވިއެވެ. ދާނިޝް ވެސް ދެރަވާނީ ދާނިޝްގެ ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން ކަން ހިލްޔާއަށް ފަހުމްވީ ގޮތެއް ހިލްޔާއަށް ނޭނގެއެވެ. ދާނިޝްގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައި އެ ފާފަތަކުގެ އަސަރު ވެސް ދާނިޝްގެ ހިތުން ފިއްލެވުމަށް އެދި އެވަގުތު ދުޢާ ކުރެވުނީ އެހެންވެއެވެ. އެހިނދު ވެސް ދާނިޝްއަށްޓަކައި ހިތުގައި އޮތް ލޯބި އިތުރުވެގެން ދިޔައީ ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެއެވެ.

އޭގެ ފަހުން ހިލްޔާއަށް ދާނިޝް ފެނުނީ ސަޢުޔު ކުރުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެއްފަހަރު މައިސޫންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ދުވާ މަންޒަރު ފެނުނެވެ. އަނެއްފަހަރު ފެނުނީ ޞަފާ ފަރުބަދަ މައްޗަށް އަރައި ދުޢާ ކުރުމަށްޓަކައި ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލާން ވީ ގޮތް ކޮންމެވެސް މުސްކުޅި ބޭބެއަކަށް ކިޔައިދެމުން ދިޔަ މަންޒަރެވެ. އަނެއްފަހަރު ފެނުނީ ސަޢުޔު ކުރުމުގެ ތެރެއިން ފުރޮޅު ލީ ގޮނޑިއެއްގައި އިން މީހަކަށް ޒަމްޒަމް ފެން ތަށްޓެއް އަޅައިދީ އަތަށް ލައިދިން މަންޒަރެވެ. މިހާ ވަރުބަލި ކުރުވާ އަޅުކަމުގެ ތެރެއިން ވެސް ދާނިޝް އެހެން މީހުންނަށް އެހީވާން ވަގުތު ނަގަމުން ދިޔައީތީ ހިލްޔާގެ ހިތުގައި ދާނިޝްއަށްޓަކައި އިތުރު ލޯތްބެއް އުފެދުނެވެ. ސަޢުޔު ކުރަމުން ދިޔައިރު ވަރުބަލިވެ ފައިގައި ރިއްސަމުން ދިޔަ ގޮތުން ހިލްޔާ އެފަދަ ކަމެއް ކުރަން މަޑުކުރަން ޚިޔާލެއް ވެސް ނުކުރެވެއެވެ. ސަޢުޔު ކުރަމުން ދިޔަ ގިނަ މީހުންގެ ޙާލަކީ އެއީ ކަން ހިލްޔާއަށް ޔަޤީން ކުރެވުނެވެ. ދާނިޝް ގެ ފަރާތުން އެ ފެންނަނީ އިޙްސާންތެރިކަމެވެ.

ސަޢުޔު ކޮށް ނިމުމުން ހިލްޔާ އެލީއާއި މާމައާއި އެކީ ޞަޢުޔު ކުރާ ޞަރަޙައްދުން ނިކުމެ ބައްޕައަށް ގުޅިއެވެ. ކުޑައިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އަނެއްކާވެސް އެންމެން އެއްތަން ވުމުން އެންމެން އެކީގައި ހޮޓެލަށް ދާން ހިނގައިގަތެވެ. 20 ވަރަކަށް މިނެޓް ތެރޭ ހޮޓެލާއި ހަމައަށް ދެވުމުން މަމްނޫންއާއި ބައްޕަ މާޒިން ގޮވައިގެން ދިޔައީ ކައިރީގައި ހުރި ބޯކޮށާ ފިހާރައަކަށެވެ. އިޙްރާމް ކެނޑުމަށް އިސްތަށިގަނޑު ތުނިކޮށް ކޮށާލުމަށެވެ. ހިލްޔާމެން ވެސް ކޮޓަރިއަށް ގޮސް އެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ބުރުގާ ބޭލުމަށްފަހު އެކަކު އަނެކެއްގެ އިސްތަށިގަނޑުގެ ކޮޅުން ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ކެނޑިއެވެ.

އިޙްރާމް ކެނޑުމަށްފަހު ހަމްރާ އެމީހުންގެ ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ. އެލީ ވަރުބަލިވެފައިވި ވަރުން އެނދުމައްޗަށް ހުރަހަށް ވެއްޓުނު ގޮތަށް ނިދައިފިއެވެ. މާމަ ފަދައިން ހިލްޔާ ވެސް ކުޑަކޮށް ތާޒާ ވެލުމަށްފަހު ނިދަން އޮށޯތެވެ. ކިތަންމެ ވަރުބަލިވެފައިވިއެއްކަމަކު ނިދޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ. ދާނިޝްއާއި ބައްޕައަށް މިހާރު ހޮޓެލަށް އާދެވިދާނެތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. ބައްޕަ އުޅެނީ ދާނިޝް މެންގެ ކޮޓަރީގައި ކަމަށްވުމުން އަޔަސް ހިލްޔާއަށް ނޭނގޭނެއެވެ.

އެނދުގައި އެހެން އޮތްއޮތްހެން އެ ދުވަހު ދާނިޝްގެ ފަރާތުން ފެނުނުހާ ރީތި ސިފަތައް ހިލްޔާގެ ލޮލަށް ސިފަވަމުން ދިޔައެވެ. އޭގެއިން ކޮންމެ މަންޒަރެއް ސިފަވަމުން ދިޔަދިޔަހެން ހިލްޔާއަށް ހިނިތުންވެވި، އެ ހިނިތުންވުން ފުންވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނަ ދާނިޝް ދެކެ ވަރަށް ލޯބިވާ ކަމަށް ހިތުގެ ފުން މިނުން އެންގިއެވެ. މިއީ ހަމަ ގައިމުވެސް ރާފިލްއާއި މެދު އޭނައަށް ކުރެވުނު އިޙްސާސެއް ނޫން ކަމަށް ހިތް ބުންޏެވެ.

ރާފިލްގެ ނަން ހިތަށް ވެރިވުމުން ވެސް އެ ހިތަށް މިފަހަރު ވެރިވީ ފުން ނަފްރަތެކެވެ. އެ ނަފްރަތު އުފެދުނީ ރާފިލް އޭނައާއި މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތް ހަނދާންވެފައެއް ނޫނެވެ. ރާފިލް ދީނާއި ދުރު މިންވަރު ހަނދާންވެފައެވެ. ރާފިލް ނަމާދު ނުކުރާ ކަމާއިމެދު ޝައްކު ވާކަން ހަނދާންވެފައެވެ. އާޚިރަތާއި މެދު ރާފިލް ޝައްކު ކުރާހެން ހީވި ދުވަސް ހަނދާންވެފައެވެ. އަދި ރާފިލް ބިރެއްނެތި ފާފަތައް ކުރަމުން ދިޔަ ގޮތާއި، ރާފިލްގެ ކިބުރުވެރިކަމާއި ކަން ދެއްކުމަށް އިސްރާފު ކުރާ ގޮތް ހަނދާންވެފައެވެ.

އެހިނދު ހިލްޔާއަށް ވިސްނާލެވުނެވެ. އޭނަ ލޯބިވާ ގޮތާއި ނަފްރަތު ކުރާ ގޮތް ތަފާތުވީ ކޮން ދުވަހަކުތޯ ހިތަށްއެރިއެވެ. އޭނަ ލޯބިވެ ނަފްރަތުވަނީ….ﷲ އަށްޓަކައި ހެއްޔެވެ؟

އެވަގުތު ކުއްލިއަކަށް ހިތަށް އެނގުންވެގެން ދިޔަ ކަމަކުން ހިލްޔާ ވަރުބަލިވެފައި ވިޔަސް ހުރިހާ ޙިއްސެއް ހޭލިއެވެ. ހަނދާންވީ މީގެ މަސްތަކެއް ކުރިން ދާނިޝް ނުވެސް ފެންނަނީސް، ދާނިޝް ދަމު ނަމާދު ކުރާކަން އެނގި، އޭނައަށް ދާނިޝް ކަމުދިޔަ ގޮތެވެ. ދާނިޝްއަކީ އޭނައަށް ދީން އުނގަންނައިދިން އުސްތާޒާ ގެ ދަރިފުޅަށް ވީތީ ދާނިޝް ކަމުދިޔަ ގޮތެވެ. އެފަހުން އޭނަގެ އީމާންތެރިކަން ބަލިކަށިވެ، ދީނާއި ދުރުވެގެން ދިޔުމުން އޭނަ ދާނިޝްއަށް ފޫހިވީ ގޮތެވެ. ކުރިން އެ ކަމުދިޔަ ސިފަތަކުގެ ސަބަބުން ދާނިޝްއަށް ފޫހިވީ ގޮތެވެ. އަދި ދީނާއި ދުރު ފިރިހެނަކަށް އޭނަގެ ހިތުން ޖާގައެއް ދެވި، އެ މީހަކާއި ގުޅެން ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރެވުނު ގޮތެވެ.

އެހެނަސް މިއަދު އަނެއްކާވެސް ހިލްޔާގެ އިޙްސާސްތައް މިވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. އެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނައަށް ދާނިޝް އަނެއްކާވެސް ކަމުދެއެވެ. ކުރިއަށްވުރެ ވެސް ބޮޑަށެވެ. އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ވެގެން ދިޔަދިޔަހެން އެ ލޯބި ވެސް ފުންވެގެން ދިޔަ ފަދައެވެ. ދާނިޝް ދެކެ ލޯބިވެވެނީ ﷲ ރުހިވޮޑިގެންވާ ޢަމަލުތައް ދާނިޝްގެ ފަރާތުން ފެންނާތީވެއެވެ. ދާނިޝް ކޮންމެ ޙާލެއްގައި ހުންނަ މަންޒަރު ސިފަ ކުރެވުނަސް ދާނިޝް ދެކެ ލޯބިވެވޭނެ ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރެވެނީ އެހެންވެއެވެ. ދާނިޝްއާއި ކައިވެނި ކުރުމުގެ ޚިޔާލު ކަމުދަނީ ދާނިޝްއަކީ އޭނަ ﷲ އާއި ގާތް ކޮށްދޭނެ ފަދަ ބައިވެރިޔަކަށް ވާނެކަން ޔަޤީން ކުރެވޭތީވެއެވެ. ދާނިޝް އޭނައާއި ކިހާ ގުޅޭކަން އެނގުންވުމުން މިއީ ﷲ އޭނައަށްޓަކައި ލެއްވި ބައިވެރިއެއްކަން ހަނދާންވާނެތީވެއެވެ. މި ބައިވެރިޔަކީ ﷲ އޭނައަށް ލެއްވި ރަޙްމަތެއްކަން ހަނދާންވާނެތީވެއެވެ.

އެހުރިހާ ކަމެއް އެނގުންވެގެން ދިޔަ ހިނދު ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ހިލްޔާއަށް ހީލެވުނެވެ. އެހިނދު އެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަތައް ހިލުނެވެ.

ނުނިމޭ